İNCİL

MATTA

Bölüm 1

¹Davut oğlu, İbrahim oğlu İsa Mesih’in soy kitabı.

²İbrahim, İshak’ın babası oldu;² İshak, Yakub’un babası oldu; Yakub, Yahuda ve kardeşlerinin babası oldu;

³Yahuda, Tamar’dan doğan Peres ve Zerah’ın babası oldu; Peres, Hesron’un babası oldu; Hesron, Aram’ın³ babası oldu;

⁴Aram, Aminadab’ın babası oldu; Aminadab, Nahşon’un babası oldu; Nahşon, Salmon’un babası oldu;

⁵Salmon, Rahab’tan doğan Booz’un⁴ babası oldu; Booz, Rut’tan doğan Obed’in babası oldu; Obed, Yesse’nin babası oldu;

⁶Ve Yesse, kral Davut’un babası oldu. Kral Davut, Uriya’nın karısından Süleyman’ın babası oldu;

⁷Süleyman, Roboam’ın⁵ babası oldu; Roboam, Abiya’nın babası oldu; Abiya, Asa’nın babası oldu;

⁸Asa, Yehoşafat’ın babası oldu; Yehoşafat, Yoram’ın babası oldu; Yoram, Uzziya’nın babası oldu;

⁹Uzziya, Yotam’ın babası oldu; Yotam, Ahaz’ın babası oldu; Ahaz, Hezekiya’nın babası oldu;

¹⁰Hezekiya, Manasse’nin babası oldu; Manasse, Amon’un babası oldu; Amon, Yoşiya’nın babası oldu;

¹¹Yoşiya, Babil sürgünlüğü zamanında Yekonya ve kardeşlerinin babası oldu;

¹²Ve Babil sürgünlüğünden sonra Yekonya, Şealtiel’in babası oldu; Şealtiel, Zerubbabel’in babası oldu;

¹³Zerubbabel, Abiud’un babası oldu; Abiud, Elyakim’in babası oldu; Elyakim, Azor’un babası oldu;

¹⁴Azor, Sadok’un babası oldu; Sadok, Ahim’in babası oldu; Ahim, Eliud’un babası oldu;

¹⁵Eliud, Eleazar’ın babası oldu; Eleazar, Mattan’ın babası oldu; Mattan, Yakub’un babası oldu;

¹⁶Ve Yakub, Meryem’in kocası Yusuf’un babası oldu; Meryem ki, ondan Mesih adıyla çağrılan İsa doğdu.

¹⁷Böylece İbrahim’den Davut’a kadar bütün kuşaklar ondört kuşaktır; Davut’tan Babil sürgünlüğüne kadar ondört kuşak ve Babil sürgünlüğünden Mesih’e kadar ondört kuşak.

¹⁸Şimdi, İsa Mesih’in doğumu şöyle oldu:¹ Annesi Meryem, Yusuf’a nişanlıyken, bir araya gelmeden önce Kutsal Ruh’tan gebe olduğu anlaşıldı.²

¹⁹Ve nişanlısı Yusuf salih³ biri olup onu herkesin önünde sergilemek istemeyerek, gizlice boşamak niyetindeydi.

²⁰Ama o bu şeyleri düşünürken, işte Rab’bin bir meleği ona rüyada görünüp dedi: “Ey Davut oğlu Yusuf, Meryem’i kendine eş olarak almaktan korkma; çünkü onda doğmuş olan Kutsal Ruh’tandır.

²¹Ve o bir oğul doğuracak ve O’nun adını İsa⁴ koyacaksın; çünkü O halkını günahlarından kurtaracaktır.”

²²Şimdi bütün bunlar, peygamber aracılığıyla Rab tarafından söylenen söz yerine gelsin diye oldu, şöyle diyerek:

²³“İşte bakire kız gebe kalacak ve bir oğul doğuracak; ve onun adını Emmanuel koyacaklar; ki o, ‘Tanrı⁵ bizimledir’ diye tercüme olunur.”^a

²⁴Ve Yusuf uykusundan uyanıp Rab’bin meleğinin kendisine buyurduğu gibi yaptı ve karısını yanına aldı.

²⁵Ve ilk oğlunu doğuruncaya dek onu bilmedi⁶ ve onun adını İsa koydu.

Bölüm 2

¹Şimdi İsa, kral Hirodes’in günlerinde, Yahudiye Beytlehem’inde doğduğu zaman, işte doğudan Yeruşalem’e gökbilimciler^b gelip dediler:

²“Yahudiler’in Kralı olarak doğan kişi nerededir? Çünkü O’nun yıldızını doğuda gördük ve O’na tapınmaya geldik.”

³Ama kral Hirodes bunu duyunca huzursuz oldu ve bütün Yeruşalem onunla birlikte rahatsız oldu.

⁴Ve bütün başkâhinleri^a ve halkın yazıcılarını¹ toplayarak onlardan Mesih’in nerede doğacağını sordu.

⁵Onlar da kendisine dediler: “Yahudiye Beytlehem’inde; çünkü peygamber aracılığıyla şöyle yazılmıştır:

⁶‘Ve sen ey Beytlehem, Yahuda diyarı, Yahuda yöneticileri arasında hiç de en küçüğü değilsin. Çünkü halkım İsrail’i güdecek olan Önder senden çıkacaktır.’”^b

⁷O zaman Hirodes gökbilimcileri gizlice çağırıp onlardan tam olarak yıldızın göründüğü anı sorup öğrendi.

⁸Ve onları Beytlehem’e gönderip dedi: “Gidin ve çocuk hakkında tam olarak araştırın. Ve onu bulduğunuz zaman bana haber getirin ki, ben de gelip O’na tapınayım.”

⁹Onlar da kralı dinleyip gittiler. Ve işte, doğuda gördükleri yıldız gelip çocuğun bulunduğu yerin üzerinde durana dek önlerince gitti.

¹⁰Ve onlar yıldızı gördüklerinde aşırı derecede büyük bir sevinçle sevindiler.

¹¹Ve eve girip çocuğu annesi Meryem’le birlikte gördüler ve yere kapanarak O’na tapındılar. Ve hazinelerini açıp O’na şu armağanları sundular: Altın, günnük^c ve mür.^c

¹²Ve Hirodes’e dönmemeleri için Tanrı tarafından bir rüyada uyarılarak kendi ülkelerine başka yoldan gittiler.

¹³Ve ayrıldıklarında, işte Rab’bin bir meleği rüyada Yusuf’a görünüp dedi: “Kalk, çocuğu ve annesini al ve Mısır’a kaç; ve ben sana söyleyinceye dek orada bulun. Çünkü Hirodes çocuğu yok etmek için onu aramak üzeredir.”

¹⁴O da kalktı geceleyin çocuğu ve annesini alıp Mısır’a gitti.

¹⁵Ve Hirodes’in ölümüne dek oradaydı. Öyle ki, Rab’bin peygamber aracılığıyla konuşup dediği şu söz yerine gelsin: “Oğlumu Mısır’dan çağırdım.”^d

¹⁶O zaman Hirodes gökbilimciler tarafından aldatıldığını görünce gayet çok öfkelendi ve gökbilimcilerden tam olarak sorup öğrendiği zamana göre, gönderip Beytlehem’de ve onun bütün sınırları içinde iki yaş ve onun altında olan bütün erkek çocukları öldürttü.

¹⁷O zaman Yeremya peygamber aracılığıyla söylenen söz yerine gelmiş oldu, şöyle diyerek:

¹⁸“Rama’da bir ses duyuldu, figan ve ağlayış ve büyük matem; Rahel, çocukları için ağlıyor ve teselli edilmek istemiyor; çünkü onlar yok.”^a

¹⁹Ama Hirodes ölünce, işte, Rab’bin bir meleği Mısır’da Yusuf’a rüyada görünüp dedi:

²⁰“Kalk çocuğu ve annesini al ve İsrail diyarına git; çünkü çocuğun hayatını arayanlar öldüler.”

²¹O da kalktı ve çocukla annesini alıp İsrail diyarına   geldi.

²²Ama Arhelaos’un, babası Hirodes’in yerine Yahudiye üzerine krallık ettiğini duyunca, oraya gitmekten korktu; ve Tanrı tarafından bir rüyada uyarılıp Galile yörelerine çekildi.

²³Ve gelip Nasıra denen şehre yerleşti; öyle ki, peygamber aracılığıyla, “O Nasıralı çağrılacaktır” diye söylenen söz yerine gelsin.

Bölüm 3

¹²Şimdi, o günlerde vaftizci Yuhanna, “Tövbe edin; çünkü göklerin krallığı yaklaşmıştır” diye, Yahudiye çölünde vaaz ederek geldi.*

³Çünkü Yeşaya peygamber tarafından, “Çölde bağıran birinin sesi: Rab’bin yolunu hazırlayın, O’nun patikalarını düzleştirin”^b diye, sözü edilen kişi budur.

⁴Ve Yuhanna’nın kendisi, deve tüyünden giysisi olup, belinin etrafında da deriden bir kuşağı vardı; yiyeceği de çekirge ile yaban balıydı.

⁵O zaman Yeruşalem ve bütün Yahudiye ve bütün Ürdün ırmağı çevresindeki yöre çıkıp ona gidiyorlar;

⁶Ve günahlarını itiraf ederek Ürdün’de onun tarafından vaftiz^a ediliyorlardı.

⁷Ama Ferisilerle Sadukilerden¹ birçoğunun vaftiz için geldiklerini görünce onlara dedi: “Ey engerekler soyu, gelecek gazaptan kaçmak için sizi kim uyardı?

⁸Onun için tövbeye yaraşır meyveler verin;

⁹Ve kendi içinizden, ‘babamız İbrahim’dir’ demeyi düşünmeyin; çünkü ben size derim ki, Tanrı İbrahim’e şu taşlardan çocuklar kaldırabilir.

¹⁰Ve balta da zaten ağaçların köküne konulmuştur; böylece iyi meyve vermeyen her ağaç kesilir ve ateşe atılır.

¹¹Gerçekten tövbe için ben sizi su ile vaftiz ediyorum. Ama benden sonra gelen benden daha güçlüdür; ben  O’nun çarıklarını taşımaya lâyık değilim; O sizi Kutsal Ruh’la ve ateşle vaftiz edecek.

¹²O’nun yabası² elindedir ve kendi harman yerini tamamen temizleyecek. Ve buğdayını ambara toplayacak, ama samanı sönmeyen ateşle yakacaktır.”

¹³O zaman İsa, Yuhanna tarafından vaftiz edilmek üzere Galile’den Ürdün ırmağına, onun yanına geldi.*

¹⁴Ama Yuhanna, “Senin tarafından benim vaftiz edilmeye ihtiyacım var ve sen mi bana geliyorsun?” diyerek O’nu engelliyordu.

¹⁵Ama İsa cevap verip ona dedi: “Şimdi bırak; çünkü öylece bütün salâhı^b yerine getirmek bize yaraşır.”³ O zaman O’nu bıraktı.*

¹⁶Ve İsa vaftiz olunup hemen sudan çıktı; ve işte, gökler Yuhanna’ya açıldı ve Tanrı’nın Ruhu’nun güvercin gibi inerek O’nun üzerine geldiğini gördü.

¹⁷Ve işte, göklerden bir ses, “Kendisinden iyice hoşnut olduğum⁴ sevgili Oğlum budur!” diyordu.

Bölüm 4

¹O zaman İsa, İblis tarafından denenmek üzere Ruh tarafından çöle yöneltildi.

²Ve kırk gün kırk gece oruç tuttu; ondan sonra acıktı.

³Ve ayartıcı^a ona gelip, “Eğer Tanrı’nın Oğlu’ysan, de ki bu taşlar ekmek olsun” dedi.

⁴Ama O cevap verip dedi: “‘İnsan yalnız ekmekle yaşamayacak, ama Tanrı’ın ağzından çıkan her bir sözle yaşayacaktır’^b diye yazılmıştır.”

⁵O zaman İblis O’nu kutsal şehre götürdü;* ve tapınağın kulesi üzerinde¹ O’nu durdurdu;*

⁶Ve kendisine dedi:* “Eğer sen Tanrı’nın Oğlu’ysan kendini aşağıya at; çünkü yazılmıştır: ‘Senin hakkında kendi meleklerine emir verecek ve ayağını bir taşa çarpmayasın diye, onlar seni elleri üzerinde taşıyacaklar.’”^c

⁷İsa ona dedi: “‘Tanrı’nın Rab’bi denemeyeceksin’^d diye de yazılmıştır.”

⁸Yine İblis O’nu çok yüksek bir dağa götürdü;* ve O’na dünyanın bütün krallıklarını ve onların yüceliğini gösterdi.*

⁹Ve O’na dedi:* “Eğer yere kapanıp bana tapınırsan bütün bu şeyleri sana vereceğim.”

¹⁰O zaman İsa ona dedi:* “Uzaklaş, Şeytan! Çünkü, ‘Tanrı’nın Rab’be tapınacak ve yalnız O’na hizmet edeceksin’^e diye yazılmıştır.”

¹¹O zaman İblis O’nu bıraktı; ve işte, melekler gelip    O’na hizmet ediyorlardı.

¹²Şimdi, İsa Yuhanna’nın ele verildiğini duyunca Galile’ye çekildi.

¹³Ve Nasıra’yı bırakarak, gelip Zebulun ve Naftalim sınırlarında, deniz kıyısındaki Kefernahum’da oturdu.

¹⁴Ta ki, Yeşaya peygamber aracılığıyla söylenmiş olan söz yerine gelsin, şöyle diyerek:

¹⁵“Zebulun diyarı ve Naftalim diyarı, deniz yolu tarafı, Ürdün ırmağı ötesinde, ulusların² Galilesi;

¹⁶Karanlıkta oturan halk büyük ışık gördü; ve ölüm ülkesinde ve gölgesinde oturanlara ışık doğdu.”^f

¹⁷O zamandan sonra İsa, “Tövbe edin,³ çünkü göklerin krallığı yaklaştı” demeye ve ilân etmeye başladı.

¹⁸Ve İsa Galile denizi kıyısında yürürken iki kardeşi, Petrus denilen Simun’u ve kardeşi Andreas’ı denize ağ atarlarken gördü; çünkü balıkçıydılar.

¹⁹Ve onlara, “Ardımdan gelin ve sizi insan avlayan balıkçılar yapacağım” dedi.*

²⁰Onlar da hemen ağları bırakıp O’nun ardından gittiler.

²¹Ve oradan ileri gidip başka iki kardeşi, Zebedi’nin oğlu Yakub’la kardeşi Yuhanna’yı, babaları Zebedi ile birlikte kayıkta ağlarını onarmaktayken gördü; ve onları çağırdı.

²²Onlar da hemen kayığı ve babalarını bırakıp O’nun ardından gittiler.

²³Ve İsa, onların havralarında öğreterek, krallığın sevinçli haberini ilân ederek, halk arasında her çeşit hastalığı ve her çeşit zayıflığı iyileştirerek bütün Galile’de dolaşıyordu.

²⁴Ve O’nun ünü bütün Suriye’de yayıldı. Ve çeşitli hastalıklar ve ıztıraplardan sıkıntı çeken hastaların hepsini ve cinlere tutsak olanları ve saralıları¹ ve felçli olanları O’na getirdiler; ve onları iyileştirdi.

²⁵Ve Galile’den ve Dekapolis’ten ve Yeruşalem’den ve Yahudiye’den ve Ürdün ırmağı ötesinden büyük kalabalıklar O’nun ardından gittiler.

Bölüm 5

¹Ve İsa kalabalıkları görüp dağa çıktı; ve oturunca öğrencileri O’na geldiler.

²Ve ağzını açıp onlara öğreterek dedi:

³“Ne mutlu^a ruhta fakir olanlara! Çünkü göklerin krallığı onlarındır.

⁴Ne mutlu yaslı olanlara! Çünkü onlar teselli edilecekler.

⁵Ne mutlu yumuşak huylu² olanlara! Çünkü onlar yeryüzünü miras alacaklar.

⁶Ne mutlu salâha acıkıp susayanlara! Çünkü onlar doyurulacaklar.

⁷Ne mutlu merhametli olanlara! Çünkü onlar merhamet bulacaklar.

⁸Ne mutlu yüreği temiz olanlara! Çünkü onlar Tanrı’yı görecekler.

⁹Ne mutlu barıştırıcı olanlara! Çünkü onlar Tanrı oğulları çağrılacaklar.

¹⁰Ne mutlu salâh uğruna zulüm^a görenlere! Çünkü göklerin krallığı onlarındır.

¹¹Benim uğruma size hakaret¹ ettikleri ve zulmettikleri ve yalan yere size karşı her türlü kötü söz söyledikleri zaman size ne mutlu!

¹²Sevinin ve sevinçle coşun! Çünkü göklerde ödülünüz büyüktür; çünkü sizden önceki peygamberlere de böyle zulmettiler.

¹³Yeryüzünün tuzu sizsiniz; Ama eğer tuz tatsız olmuşsa o ne ile tuzlanır? Artık dışarı atılıp insanlar tarafından ayak altında çiğnenmekten başka hiçbir şeye yaramaz.

¹⁴Dünyanın ışığı sizsiniz. Dağ üzerinde kurulmuş şehir gizlenemez.

¹⁵Ne de insanlar² lamba yakıp onu ölçek³ altına koyarlar. Ama lamba sehpası üzerine koyarlar ve evdekilerin hepsine ışık verir.

¹⁶Sizin ışığınız insanların önünde öylece parlasın ki, iyi işlerinizi görsünler ve göklerde olan Babanızı yüceltsinler.

¹⁷Yasa’yı⁴ ya da peygamberleri ortadan kaldırmaya geldiğimi sanmayın; ben ortadan kaldırmaya değil, ama yerine getirmeye geldim.

¹⁸Çünkü doğrusu size derim, gök ve yer geçip gidene dek, her şey yerine gelinceye dek, Yasa’dan bir yot⁵ ya da bir nokta bile geçip gitmeyecektir.

¹⁹Onun için, her kim bu en küçük emirlerden birini bozar ve insanlara öylece öğretirse, göklerin krallığında ona en küçük denilecektir. Ama kim onları yapar ve öğretirse, göklerin krallığında ona büyük denilecektir.

²⁰Çünkü size derim ki, salâhınız yazıcılar ve Ferisilerinkini aşmazsa, göklerin krallığına asla girmeyeceksiniz.

²¹Eskilere,¹ ‘Öldürmeyeceksin’ ve ‘Her kim öldürürse yargılanma tehlikesinde² bulunacaktır’ denildiğini duydunuz.

²²Ama ben size derim ki, kardeşine sebepsiz³ kızan herkes, yargılanma tehlikesinde bulunacaktır; ve her kim kardeşine, ‘Raka’⁴ derse, meclisin^a yargısı tehlikesinde bulunacaktır; ve her kim ‘aptal’ derse, cehennem ateşi tehlikesinde bulunacaktır.

²³Onun için eğer armağanını sunağa getirir⁵ ve kardeşinin sana karşı bir şeyi olduğunu orada hatırlarsan,

²⁴Armağanını orada sunağın önünde bırak ve git, önce kardeşinle barış ve ondan sonra gelip armağanını sun.

²⁵Sana karşı olanla daha yolda birlikteyken onunla çabuk anlaş; olmaya ki sana karşı olan seni yargıca, yargıç da seni memura teslim etsin ve hapse atılasın.

²⁶Doğrusu sana derim, son mangırı^b ödeyinceye dek oradan asla çıkamazsın.

²⁷Eskilere, ‘Zina etmeyeceksin’ denildiğini işittiniz;

²⁸Ama ben size derim ki, bir kadına, onu arzu etmek⁶ üzere bakan herkes zaten yüreğinde onunla zina etmiştir.

²⁹Ve eğer sağ gözün tökezlemene neden oluyorsa onu çıkar ve kendinden at; çünkü senin için üyelerinden birinin yok olması, tüm bedeninin cehenneme atılmasından daha yararlıdır.⁷

³⁰Ve eğer sağ elin tökezlemene neden oluyorsa, onu kes ve kendinden at. Çünkü senin için üyelerinden birinin yok olması, bütün bedeninin cehenneme atılmasından daha yararlıdır.

³¹Hem de, ‘Her kim karısını boşarsa, ona bir boşama kağıdını⁸ verirsin’ denilmiştir.

³²Ama ben size derim ki, zinadan başka bir nedenle her kim karısını boşarsa, onun zina etmesine sebep olur; ve her kim boşanmış bir kadınla evlenirse zina eder.

³³Yine eskilere, ‘Yalan yere ant etmeyeceksin, ama antlarını Rab’be ödeyeceksin’ denildiğini işittiniz.

³⁴Ama ben size derim, hiç ant etmeyin; ne gök üzerine, çünkü o, Tanrı’nın tahtıdır;

³⁵Ne yer üzerine, çünkü o, O’nun ayaklarının basamağıdır; ne de Yeruşalem üzerine, çünkü o, büyük Kral’ın şehridir.

³⁶Ne de başın üzerine ant edesin; çünkü sen bir kılı ak ya da kara edemezsin.

³⁷Ama sözünüz, evet evet; hayır hayır olsun; çünkü bunlardan fazlası kötüdendir.

³⁸‘Göze göz ve dişe diş’ denildiğini işittiniz.

³⁹Ama ben size derim ki, kötüye karşı direnmeyin; ama her kim senin sağ yanağına vurursa, ona ötekini de çevir.

⁴⁰Ve seninle yargıca gidip gömleğini almak isteyene abanı da bırak.

⁴¹Ve her kim seni bir mil gitmeye zorlarsa, onunla iki  mil git.

⁴²Senden dileyene ver ve senden ödünç almak isteyenden yüz çevirme.

⁴³‘Komşunu seveceksin ve düşmanından nefret edeceksin’ denildiğini işittiniz.

⁴⁴Ama ben size derim, düşmanlarınızı sevin, size lânet edenleri kutsayın, sizden nefret edenlere iyilik edin ve size hakaret ile davrananlar ve zulmedenler için            dua edin;

⁴⁵Öyle ki, göklerdeki Babanızın oğulları olasınız; çünkü O, güneşini kötülerin ve iyilerin üzerine doğdurur; ve salih olanlar ile salih olmayanların üzerine yağmur yağdırır.

⁴⁶Çünkü eğer sizi sevenleri severseniz, ne ödülünüz olur? Vergi toplayıcıları¹ bile aynısını yapmıyorlar mı?

⁴⁷Ve eğer yalnız kardeşlerinizi selâmlarsanız diğerlerinden daha fazla ne yapmış olursunuz? Vergi toplayıcıları da öyle yapmıyorlar mı?

⁴⁸Onun için, gökteki Babanız kusursuz² olduğu gibi siz de kusursuz olun.”

Bölüm 6

¹“Sakının, sadakalarınızı¹ insanlar önünde, onlar tarafından görünsün diye vermeyin; yoksa göklerdeki Babanızın katında² ödülünüz olmaz.

²Bu nedenle, sen sadaka verdiğin zaman, insanlarca övülsünler diye ikiyüzlülerin havralarda ve sokaklarda yaptıkları gibi önünde boru öttürme. Doğrusu size derim, onlar ödüllerini aldılar.

³Ama sen sadaka verdiğin zaman, sol elin sağ elinin ne yaptığını bilmesin;

⁴Öyle ki, sadakan gizlide olsun ve gizlide gören Baban seni açıkça ödüllendirecektir³

⁵Ve dua ettiğin zaman ikiyüzlüler gibi olma; çünkü onlar insanlara görünsünler diye havralarda ve sokak köşelerinde dikilip dua etmeyi severler. Doğrusu size derim ki, onlar ödüllerini aldılar.

⁶Ama sen dua ettiğin zaman kendi iç odana gir ve kapını kapayıp gizlide olan Babana dua et; ve gizlide gören Baban seni açıkça ödüllendirecektir.

⁷Ama dua ettiğiniz zaman putperestler gibi boş tekrarlar etmeyin;⁴ çünkü onlar çok söylemeleriyle işitileceklerini sanırlar.

⁸Bunun için onlar gibi olmayın; çünkü Babanız hangi şeylere ihtiyacınız olduğunu siz ondan dilemeden önce bilir.

⁹Onun için siz şöyle dua edin: Göklerde olan Babamız, Adın kutsal kılınsın.

¹⁰Krallığın gelsin. Gökte olduğu gibi, yerde de senin isteğin yapılsın.

¹¹Gündelik ekmeğimizi bize bugün ver.

¹²Ve borçlarımızı bize bağışla, bizim de borçlularımıza bağışladığımız gibi.

¹³Ve bizi denenmeye götürme.^a Ama bizi kötüden kurtar.

Çünkü krallık ve güç ve yücelik sonsuzlara dek senindir. Amin.

¹⁴Çünkü eğer insanlara suçlarını bağışlarsanız, göksel babanız da sizi bağışlar.

¹⁵Ama eğer siz insanlara suçlarını bağışlamazsanız, Babanız da¹ sizin suçlarınızı bağışlamaz.

                ¹⁶Ve oruç tuttuğunuz zaman, ikiyüzlüler gibi asık suratlı olmayın; çünkü onlar insanlara oruçlu görünsünler diye yüzlerinin şeklini bozarlar. Doğrusu size derim ki, onlar ödüllerini aldılar.

¹⁷Ama sen oruç tutarken başına yağ sür ve yüzünü yıka;

¹⁸Öyle ki, insanlara değil, ama gizlide olan Babana oruçlu görünesin; ve gizlide gören Baban seni açıkça ödüllendirecektir.

¹⁹Yeryüzünde kendinize hazineler biriktirmeyin ki, orada güve ve pas bozar; ve orada hırsızlar, delip çalarlar.

²⁰Ama kendinize gökte hazineler biriktirin ki, orada ne güve ne de pas bozar; ve orada hırsızlar, ne delerler ne de çalarlar.

²¹Çünkü hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacaktır.

²²Bedenin ışığı² gözdür; onun için, eğer gözün saf³ olursa, tüm bedenin aydınlık olur.

²³Ama eğer gözün kötü olursa, tüm bedenin karanlık olur. Onun için, eğer sende olan ışık karanlıksa, o karanlık ne büyüktür!

²⁴Hiç kimse iki efendiye hizmet edemez; çünkü ya birinden nefret edecek ve öbürünü sevecek, ya da birine bağlanacak ve öbürünü hor görecek. Siz Tanrı’ya ve mammona⁴ hizmet edemezsiniz.

²⁵Bu nedenle size diyorum, ne yiyeceksiniz ve ne içeceksiniz diye hayatınız için kaygılı olmayın; ne de, ne giyeceksiniz diye bedeniniz için olun. Hayat yiyecekten ve beden giyecekten daha üstün değil midir?

²⁶Göğün kuşlarına bakın, ki onlar ne ekerler, ne biçerler, ne de ambarlara toplarlar; ve göksel Babanız onları besler. Siz onlardan çok daha değerli¹ değil misiniz?

²⁷Ve hanginiz kaygılanmakla kendi boyuna bir arşın² ekleyebilir?

²⁸Ve giyecek için neden kaygılanıyorsunuz? Kır zambaklarının nasıl büyüdüklerine dikkatle bakın! Ne çalışır, ne de iplik eğirirler.

²⁹Ama size derim ki, Süleyman bile bütün görkemi içinde bunlardan biri gibi giyinmiş değildi.

³⁰Ama bugün var olup yarın fırına atılan kır otunu Tanrı böyle giydirirse, sizi daha çok giydirmez mi, ey az imanlılar?

³¹Bunun için, ne yiyeceğiz? ya da ne içeceğiz? ya da ne giyeceğiz? diyerek kaygılanmayın.

³²Çünkü bütün bu şeyleri uluslar ararlar; çünkü göksel Babanız bütün bu şeylere ihtiyacınız olduğunu bilir.

³³Ama siz önce Tanrı’nın krallığını ve O’nun salâhını arayın ve bütün bu şeyler size verilecektir.³

³⁴Onun için, yarın için kaygılanmayın; çünkü yarınki gün kendi şeyleri için kaygılanacaktır. Güne kendi kötülüğü⁴   yeter.”

Bölüm 7

¹“Yargılamayın ki, yargılanmayasınız.

²Çünkü hangi yargıyla yargılarsanız, onunla yargılanacaksınız; ve hangi ölçüyle ölçerseniz, size onunla ölçülecektir.

³Ama sen neden kardeşinin gözündeki çöpü görürsün de, kendi gözündeki merteği dikkate almazsın?⁵

⁴Ya da sen nasıl kardeşine, ‘Bırak, gözünden çöpü çıkarayım’ dersin? Ve işte, mertek senin gözünde!

⁵Ey ikiyüzlü, önce kendi gözünden merteği çıkar ve o zaman kardeşinin gözünden çöpü çıkarmak için berrakça görürsün.

⁶Kutsal olanı köpeklere vermeyin, ne de incilerinizi domuzların önüne atın; olmaya ki, onları ayakları altında çiğnesinler ve geri dönüp sizi parçalasınlar.

⁷Dileyin ve size verilecektir; arayın ve bulacaksınız; kapıyı çalın ve size açılacaktır.

⁸Çünkü her dileyen alır ve arayan bulur ve kapıyı çalana açılır.

⁹Ya da sizden hangi adam var ki, oğlu ondan ekmek¹ isteyecek olur da, ona taş verir?

¹⁰Ya da balık isteyecek olur da ona yılan verir?

¹¹Onun için, kötü olan sizler, eğer çocuklarınıza iyi hediyeler vermeyi biliyorsanız, göklerde olan Babanız kendisinden dileyenlere ne kadar daha çok iyi şeyler verecektir!

¹²Onun için insanların size yapmalarını istediğiniz her ne ise, bütün şeyleri, siz de onlara öylece yapın; çünkü Yasa ve peygamberler budur.

¹³Dar kapıdan içeri girin; çünkü mahvoluşa² götüren kapı geniş ve yol enlidir; ve ondan girenler çoktur.

¹⁴Çünkü hayata götüren kapı dar ve yol sıkışıktır;³ ve onu bulanlar azdır.

¹⁵Yalancı peygamberlerden sakının; onlar ki, size koyun kıyafetinde gelirler, ama içten yırtıcı kurtlardır.

¹⁶Onları meyvelerinden tanıyacaksınız. İnsanlar, dikenlerden üzüm ya da devedikenlerinden incir toplarlar mı?

¹⁷Böylece her iyi ağaç iyi meyve verir; ama çürük ağaç kötü meyve verir.

¹⁸İyi ağaç kötü meyve veremez, ne de çürük ağaç iyi meyve verebilir.

¹⁹İyi meyve vermeyen her ağaç kesilir ve ateşe atılır.

²⁰Böylece onları meyvelerinden tanıyacaksınız.

²¹Bana, ‘Ya Rab, ya Rab’ diyen herkes göklerin krallığına girecek değildir; ama göklerde olan Babam’ın isteğini yapan kişi girecektir.

²²O günde birçokları bana diyecekler: ‘Ya Rab, ya Rab, biz senin adınla peygamberlik etmedik mi? Ve senin adınla cinler kovmadık mı? Ve senin adınla birçok güçlü işler¹ yapmadık mı?’

²³Ve o zaman ben onlara açıkça diyeceğim: ‘Ben sizi hiç tanımadım; benden ayrılın, ey kanunsuzluk işleyenler!’

²⁴Onun için, her kim benim bu sözlerimi işitir ve onları yaparsa, ben onu, evini kaya üzerine bina eden akıllı² adama benzetirim.

²⁵Yağmur yağdı ve seller geldi ve yeller esti ve o eve saldırdılar ve yıkılmadı; çünkü kaya üzerine kurulmuştu.

²⁶Ve benim bu sözlerimi işiten ve onları yapmayan herkes, evini kum üzerinde bina eden akılsız adama benzetilecektir.

²⁷Yağmur yağdı ve seller geldi ve yeller esti ve o eve saldırdılar; ve yıkıldı; ve onun yıkılışı büyüktü!”

²⁸Ve öyle oldu ki, İsa bu sözleri bitirince, halk O’nun öğretişine çok şaştı.

²⁹Çünkü onlara kendi yazıcıları gibi değil, yetki sahibi biri olarak öğretiyordu.

Bölüm 8

¹Ve dağdan inince büyük kalabalıklar O’nun ardından gittiler.

²Ve işte, bir cüzamlı gelip, “Ya Rab, eğer istersen beni temizleyebilirsin” diyerek O’na tapındı.³

³İsa da elini uzatıp ona dokundu, “İsterim, temiz ol” dedi. Ve  hemen cüzamı temizlendi.

⁴Ve İsa ona dedi:* “Sakın kimseye söyleme; ama git kendini kâhine göster ve onlara tanıklık için Musa’nın emrettiği armağanı sun.”

                ⁵Ve İsa Kefernahum’a girdiği zaman, O’na bir yüzbaşı geldi, kendisine yalvararak,

⁶“Ya Rab, hizmetçim fena hâlde azap çekerek evde felçli yatıyor” dedi.

⁷Ve İsa ona, “Gelip onu iyileştireceğim” dedi.*

⁸Yüzbaşı da cevap verip dedi: “Ya Rab, ben lâyık değilim ki, damımın altına giresin; ama sadece bir söz söyle ve hizmetçim iyi olacaktır.

⁹Çünkü ben de yetki¹ altında bir adamım, yetkim altında askerler vardır; ve şuna, ‘git’ derim ve gider ve başka birine, ‘gel’ derim ve gelir ve köleme de, ‘şunu yap’ derim ve yapar.”

¹⁰İsa da bunu duyunca hayran kaldı ve ardından gelenlere dedi: “Doğrusu size derim, İsrail’de bile böylesi büyük iman bulmadım.

¹¹Ve size derim ki, doğudan ve batıdan birçokları gelecek ve göklerin krallığında İbrahim, İshak ve Yakup’la birlikte sofrada oturacaklar.

¹²Ama krallığın oğulları dış karanlığa atılacaklar; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.”

¹³İsa da yüzbaşıya, “Git ve sana iman ettiğin gibi olsun” dedi. Ve hizmetçi o saatte iyileşti.

¹⁴Ve İsa Petrus’un evine geldiğinde, onun kaynanasını ateş içinde yatmış hâlde gördü.

¹⁵Onun eline dokundu ve ateş onu bıraktı; ve kalkıp onlara hizmet etti.

¹⁶Ve akşam olunca, cinlere tutulmuş birçoklarını O’na getirdiler ve ruhları bir söz ile kovdu ve hasta olanların hepsini iyileştirdi;

¹⁷Öyle ki, Yeşaya peygamber aracılığıyla söylenen, “Zayıflıklarımızı kendisi aldı ve hastalıklarımızı yüklendi”^a sözü yerine gelsin.

¹⁸Şimdi, İsa çevresinde büyük kalabalıklar görünce, karşı yakaya geçilmesini emretti.

¹⁹Ve bir yazıcı² gelip O’na, “Ey Öğretmen, her nereye gidersen ardından geleceğim” dedi.

²⁰İsa da ona dedi: “Tilkilerin inleri ve gök kuşlarının yuvaları vardır; ama İnsanoğlu’nun başını yaslayacak yeri yoktur.”

²¹Ve öğrencilerinden bir başkası O’na, “Ya Rab, bana izin ver, önce gideyim ve babamı gömeyim” dedi.

²²Ama İsa ona, “Sen ardımdan gel ve ölüleri bırak, kendi ölülerini gömsünler” dedi.

²³Ve O kayığa binince öğrencileri de O’nu izleyip bindiler.

²⁴Ve işte, denizde büyük bir fırtına koptu; öyle ki, kayık dalgalarla örtüldü; O ise uyuyordu.

²⁵Ve öğrencileri O’na gelip, “Ya Rab bizi kurtar, mahvoluyoruz” diyerek O’nu uyandırdılar.

²⁶O da onlara, “Neden korkuyorsunuz, ey imanı az olanlar?” dedi.* O zaman kalkıp yelleri ve denizi azarladı ve büyük bir limanlık oldu.

²⁷Ve adamlar, “Bu nasıl biridir ki, yeller ve deniz bile O’na itaat ediyor?” diyerek şaştılar.

²⁸Ve İsa karşı yakaya Gergesinilerin memleketine geldiği zaman, cine tutuklu iki kişi mezarlardan çıkarak kendisini karşıladılar. Aşırı derecede azgındılar; öyle ki, hiç kimse o yoldan geçemiyordu.

²⁹Ve işte, bağırıp dediler: “Seninle yapacak neyimiz var,¹ ey Tanrı’nın Oğlu İsa? Buraya, bize vaktinden önce işkence etmeye mi geldin?”

³⁰Şimdi, onlardan epey uzakta otlamakta olan sayıca çok  bir domuz sürüsü vardı.

³¹Ve cinler O’na, “Eğer bizi dışarı kovarsan domuz sürüsünün içine gitmemize izin ver” diyerek, yalvardılar.

³²O da onlara, “Gidin” dedi. Ve onlar çıkıp domuz sürüsünün içine gittiler. Ve işte, bütün domuz sürüsü uçurumdan aşağı, denize hızla koştular ve sularda öldüler.

³³Onları güdenler ise kaçtılar, şehre gidip herşeyi ve cine tutuklulara neler olduğunu² anlattılar.

³⁴Ve işte, bütün şehir İsa’yı karşılamaya çıktı; ve O’nu görünce sınırlarından ayrılması için yalvardılar.

Bölüm 9

¹O da bir kayığa binip karşı yakaya geçti ve kendi şehrine geldi.

²İşte, yatakta yatan bir felçliyi kendisine getirdiler. İsa da onların imanını görüp felçliye, “Cesur ol oğul, günahların sana bağışlandı” dedi.

³Ve işte, yazıcılardan bazıları içlerinden, “Bu kişi küfrediyor” dediler.

⁴İsa da onların düşüncelerini bilerek dedi: “Yüreklerinizde neden kötülük düşünüyorsünüz?

⁵Çünkü hangisi daha kolaydır? ‘Günahların sana bağışlandı’ demek mi, yoksa, ‘Kalk ve yürü’ demek mi?

⁶Ama İnsanoğlu’nun yeryüzünde günahları bağışlama yetkisi olduğunu bilesiniz diye...” O zaman felçliye dedi:* “Kalk, yatağını kaldır ve evine git.”

⁷O da kalktı, evine gitti.

⁸Ama kalabalıklar bunu görünce hayret ettiler¹ ve insanlara böylesi yetki veren Tanrı’yı yücelttiler.

⁹Ve İsa oradan geçerken gümrük yerinde oturan Matta adında bir adam görüp ona, “Ardımdan gel” dedi. O da kalkıp O’nun ardından gitti.

¹⁰Ve öyle oldu ki, İsa evde sofrada otururken, işte bir çok vergi toplayıcıları ve günahkârlar gelip O’nunla ve öğrencileriyle birlikte oturdular.

¹¹Ve Ferisiler bunu görünce O’nun öğrencilerine dediler: “Öğretmeniniz neden vergi toplayıcıları ve günahkârlarla birlikte yemek yiyor?”

¹²Ama İsa bunu işitince onlara dedi: “Sağlam olanların değil, ancak hasta olanların hekime ihtiyaçları vardır.

¹³Ama siz gidip, ‘Ben kurban değil, merhamet isterim’^a  sözünün ne olduğunu öğrenin. Çünkü ben salihleri değil, ama günahkârları tövbeye çağırmaya geldim.”

¹⁴O zaman Yuhanna’nın öğrencileri O’na gelip dediler: “Neden biz ve Ferisiler çok² oruç tutuyoruz da senin öğrencilerin tutmuyorlar?”

¹⁵Ve İsa onlara dedi: “Güvey kendileriyle birlikte olduğu sürece gelin odasının oğulları¹ yas tutabilirler mi? Ama güveyin onlardan alınacağı günler gelecek ve o zaman oruç tutacaklar.

¹⁶Ama hiç kimse eski bir giysi üzerine çekmemiş²  bir kumaş parçası koymaz. Çünkü konulan parça giysiden kopar ve yırtık daha kötü olur.

¹⁷Ne de yeni şarabı eski tulumlara koyarlar; yoksa tulumlar patlar ve şarap dökülür, tulumlar da mahvolur; ama yeni şarabı yeni tulumlara koyarlar ve her ikisi korunmuş olur.”

¹⁸Onlara bu şeyleri söylerken işte, bir yönetici³ gelip, “Kızım şimdi öldü; ama gel, onun üzerine elini koy ve yaşayacaktır” diyerek O’na tapındı.

¹⁹İsa da kalkıp onun ardından gitti; öğrencileri de gittiler.

²⁰Ve işte, on iki yıldır kan akıntısı olan bir kadın arkadan gelip O’nun giysisinin eteğine dokundu;

²¹Çünkü o içinden, “Eğer ki sadece giysisine dokunsam iyileşeceğim”⁴ diyordu.

²²İsa da döndü ve onu görüp, “Cesur ol kızım, imanın seni sağlığa kavuşturdu” dedi. Ve kadın o saatten sonra iyileşti.

²³Ve İsa, yöneticinin evine gelip ney çalanları ve gürültü eden kalabalığı görünce onlara,

²⁴“Çekilin, çünkü kız ölmedi, ama uyuyor” dedi. Ve O’na gülüp alay ettiler.

²⁵Ama kalabalık dışarı çıkarılınca içeri girdi ve kızın elinden tuttu, kız da kalktı.

²⁶Ve bunun haberi bütün o memlekette yayıldı.

²⁷Ve İsa oradan geçip giderken iki kör adam bağırarak ve, “Ey Davut oğlu, bize merhamet et”⁵ diyerek O’nun ardından gittiler.

²⁸Ve eve gelince, kör adamlar O’na geldiler; Ve İsa onlara, “Bunu yapabileceğime inanıyor musunuz?” dedi.* Onlar kendisine, “Evet, ya Rab” dediler.

²⁹O zaman İsa, “İmanınıza göre size olsun” diyerek onların gözlerine dokundu.

³⁰Ve onların gözleri açıldı; İsa da, “Dikkat edin ki, kimse bunu bilmesin!” diyerek onları sıkıca uyardı.¹

³¹Ama onlar çıkıp bütün o memlekette O’nun ününü yaydılar.

³²Ve onlar çıkarlarken, işte, cine tutuklu dilsiz bir adamı O’na getirdiler.

³³Ve cin dışarı çıkarılınca, dilsiz konuştu; kalabalıklar da, “İsrail’de böylesi hiç görülmemiştir” diyerek hayret ettiler.

³⁴Ferisiler ise, “Cinlerin reisi aracılığıyla cinleri çıkarıyor” dediler.

³⁵Ve İsa, onların havralarında öğreterek ve krallığın müjdesini ilân ederek ve halk arasında her hastalığı ve her bedensel zayıflığı iyileştirerek, bütün şehirleri ve köyleri dolaşıyordu.

³⁶Ama kalabalıkları görünce onlar için merhamete geldi.² Çünkü çobanı olmayan koyunlar gibi bitkin ve dışarı atılmış³ idiler.

³⁷O zaman öğrencilerine dedi:* “Gerçekten hasat⁴ çok, ama işçiler az;

³⁸Onun için hasadın Rabbine dua edin ki, kendi hasadına işçiler göndersin.”

Bölüm 10

¹Ve İsa on iki öğrencisini yanına çağırıp onlara, murdar ruhlar üzerine yetki verdi; ta ki, onları çıkarsınlar ve her hastalığı, her rahatsızlığı iyileştirsinler.

                ²Şimdi, on iki resullerin⁵ adları şunlardır: Birincisi, Petrus diye adlandırılan Simun ve onun kardeşi Andreas; Zebedi’nin oğlu Yakup ve kardeşi Yuhanna;

³Filippus ve Bartolomeus; Tomas ve vergi toplayıcısı    Matta; Alfeus’un oğlu Yakup ve Taddeus takma adı ve rilen Lebbeus;

⁴Kenanlı Simun ve bir de O’nu ele veren Yahuda İskariyot.

⁵İsa bu Onikileri gönderdi; ve onlara emir vererek dedi: “Ulusların yoluna gitmeyin ve Samiriyelilerin hiçbir şehrine girmeyin;

⁶Ama daha çok İsrail evinin kaybolmuş koyunlarına gidin.

⁷Ve giderken, ‘Göklerin krallığı yaklaşmıştır’ diyerek ilân edin.

⁸Hastaları sağlığa kavuşturun, cüzamlıları temiz kılın, ölüleri diriltin, cinleri çıkarın. Karşılıksız aldınız, karşılıksız verin.

⁹Kuşaklarınıza ne altın, ne gümüş, ne bakır koyun;¹

¹⁰Yol için ne torba, ne iki entari,² ne çarık, ne de değnek alın; çünkü işçi kendi yiyeceğini hak eder.

¹¹Ve hangi şehir ya da köye girerseniz, onda değerli kim olduğunu araştırın ve çıkıncaya dek orada kalın.

¹²Ve eve girerken onu selâmlayın.

¹³Ve eğer gerçekten o ev değerli ise selâmınız³ onun   üzerine gelsin; ama değerli değilse selâmınız size geri dönsün.

¹⁴Ve her kim sizi kabul etmez ve sözlerinizi dinlemezse, o evden ya da o şehirden çıkarken ayaklarınızın tozunu silkin.

¹⁵Doğrusu size derim, yargı gününde Sodom ve Gomorra diyarına, o şehirden daha çok dayanılabilir⁴ bir durum olacaktır.

¹⁶İşte, sizi koyunlar gibi kurtların arasına gönderiyorum; onun için yılanlar gibi akıllı⁵ ve güvercinler gibi zararsız⁶ olun.

¹⁷Ama insanlardan sakının; çünkü sizi meclislere teslim edecekler ve havralarda sizi kamçılayacaklar.

¹⁸Ve benim uğruma, onlara ve uluslara tanıklık için valilerin ve kralların önüne götürüleceksiniz.

¹⁹Ama onlar sizi ele verdikleri zaman nasıl ya da ne

söyleyeceksiniz diye kaygılanmayın; çünkü ne söyleyeceğiniz o saatte size verilecektir.

²⁰Çünkü konuşan siz değilsiniz, ama içinizde konuşan Babanızın Ruhu’dur.

²¹Ve kardeş kardeşi ve baba çocuğunu ölüme teslim edecek ve çocuklar anne babalarına karşı kalkacak ve onları öldürecekler.

²²Ve benim adımdan ötürü herkes tarafından nefret edileceksiniz; ama sona kadar dayanan, o kurtulacaktır.

²³Ama bu şehirde size zulmettikleri zaman, ötekine kaçın; çünkü doğrusu size derim, İnsanoğlu gelinceye dek İsrail’in şehirlerini dolaşmayı asla bitirmeyeceksiniz.

²⁴Öğrenci öğretmeninden üstün değildir, ne de köle efendisinden üstündür.

²⁵Öğrenciye öğretmeni gibi, köleye de efendisi gibi olması yeterlidir. Eğer evin efendisine Beelzebul¹ dedilerse, onun ev halkına daha ne kadar çok derler!

²⁶Onun için onlardan korkmayın; çünkü açığa çıkarılmayacak örtülü ve bilinmeyecek gizli hiçbir şey yoktur.

²⁷Size karanlıkta söylediklerimi aydınlıkta söyleyin; ve kulakta işittiklerinizi² damlar üstünde ilân edin.

²⁸Ve bedeni öldüren, ama canı öldüremeyenlerden korkmayın; ancak daha ziyade hem canı hem bedeni cehennemde mahvedebilenden korkun.

²⁹İki serçe bir paraya satılmıyor mu? Ve onlardan biri bile Babanızdan habersiz yere düşmez.

³⁰Ama sizin başınızın saçları bile hep sayılıdır.

³¹Onun için korkmayın, siz birçok serçeden daha değerlisiniz.

³²Onun için her kim beni insanların önünde ikrar³ ederse, ben de onu göklerde olan Babam’ın önünde ikrar edeceğim.

³³Ama kim beni insanların önünde inkâr ederse, ben de onu göklerde olan Babam’ın önünde inkâr edeceğim.

³⁴Yeryüzüne barış getirmeye geldiğimi sanmayın; ben barış değil, ama kılıç getirmeye geldim.

³⁵Çünkü ben adamla babasının ve kızla annesinin ve gelinle kaynanasının arasına ayrılık koymaya geldim.

³⁶Ve adamın düşmanları kendi ev halkı olacaktır.

³⁷Babayı ya da anneyi benden çok seven bana lâyık değildir; ve oğulu ya da kızı benden çok seven bana lâyık değildir.

³⁸Ve çarmıhını alıp ardımdan gelmeyen bana lâyık değildir.

³⁹Hayatını¹ bulan onu kaybedecektir ve benim uğruma hayatını kaybeden onu bulacaktır.

⁴⁰Sizi kabul eden, beni kabul eder; ve beni kabul eden, beni göndereni kabul eder.

⁴¹Bir peygamberi, peygamber adıyla² kabul eden peygamber karşılığını alacaktır. Ve bir salihi, salih adam adıyla kabul eden, salih adam karşılığını alacaktır.

⁴²Ve her kim bu küçüklerden birine, öğrenci adıyla sadece bir bardak soğuk su içirirse, doğrusu size derim karşılığını hiç kaybetmeyecektir.”

Bölüm 11

¹Ve öyle oldu ki, İsa on iki öğrencisine emir vermeyi bitirince, onların şehirlerinde öğretmek ve vaaz etmek için oradan ayrıldı.

²Şimdi, Yuhanna zindanda iken Mesih’in işlerini duyarak öğrencilerinden ikisini³ gönderip,

³O’na dedi: “Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?”

⁴Ve İsa cevap verip onlara dedi: “Gidin, işittiklerinizi ve gördüklerinizi Yuhanna’ya bildirin:

⁵Körler görüyor ve topallar yürüyor, cüzamlılar temiz kılınıyor ve sağırlar işitiyor, ölüler diriliyor ve fakirlere İncil vaaz olunuyor.

⁶Ve her kim bende tökezlemezse mutludur!”

⁷Ve onlar giderken, İsa kalabalıklara Yuhanna hakkında söylemeye başladı: “Çöle ne görmeye çıktınız? Rüzgârla sallanan bir kamış mı?

⁸Ama ne görmeye çıktınız? Yumuşak giysiler giyinmiş bir adam mı? İşte, yumuşak giysiler giyenler kralların evlerindedirler.

⁹Ama ne görmeye çıktınız? Bir peygamber mi? Evet, size derim, bir peygamberden daha fazlasını.

¹⁰Çünkü, ‘İşte, senin yüzünün önünde habercimi gönderiyorum; o, senin önünde yolunu hazırlayacaktır’^a diye kendisi hakkında yazılmış olan budur.

¹¹Doğrusu size derim, kadınlardan doğanlar arasında vaftizci Yuhanna’dan daha büyüğü kalkmamıştır; ama göklerin krallığında en küçük¹ olan ondan daha büyüktür.

¹²Ve Vaftizci Yuhanna’nın günlerinden şimdiye dek göklerin krallığı zorlanıyor² ve zorlular onu ele geçiriyorlar.

¹³Çünkü bütün peygamberler ve Yasa, Yuhanna’ya dek peygamberlik ettiler.

¹⁴Ve eğer bunu kabul etmek isterseniz, gelecek olan İlya odur.

¹⁵İşitecek kulakları olan işitsin.

¹⁶Ama bu kuşağı neye benzeteyim? Çarşı yerlerinde oturan ve arkadaşlarına seslenip,

¹⁷‘Biz size kaval çaldık ve siz oynamadınız; biz sizin için yas tuttuk ve siz dövünmediniz’ diyen çocuklara benzer.

¹⁸Çünkü Yuhanna ne yiyerek ne de içerek geldi; ve ‘onda cin var’ diyorlar.

¹⁹İnsanoğlu yiyerek ve içerek geldi; ve ‘İşte, obur ve şarap içen adam, vergi toplayıcıların ve günahkârların dostu’ diyorlar. Ve bilgelik kendi çocuklarıyla doğrulandı.”

²⁰O zaman kendi kudretli işlerinin çoğunun yapılmış olduğu şehirleri azarlamaya başladı; çünkü tövbe etmediler:

²¹“Vay sana, ey Horazin! Vay sana, ey Beytsayda! Çünkü sizde olmuş olan kudretli işler, eğer Sur ve Sayda’da olmuş olsaydı, onlar çoktan çul ve kül içinde tövbe ederlerdi.

²²Ama size derim, yargı gününde Sur ve Sayda’ya, sizden daha çok dayanılır bir durum olacaktır.

²³Ve ey sen, göğe kadar yükseltilmiş olan Kefernahum, ölüler diyarına kadar indirileceksin; çünkü sende olmuş olan kudretli işler Sodom’da olmuş olsaydı, o bugüne dek dururdu.

²⁴Ama size derim ki, yargı gününde Sodom diyarına, senden daha çok dayanılır bir durum olacaktır.”

²⁵O esnada İsa cevap verip dedi: “Sana teşekkür ederim¹ ey Baba, göğün ve yerin Rabbi, ki bu şeyleri bilgeler ve akıllılardan gizledin ve onları küçük çocuklara² açtın.

²⁶Evet Baba, çünkü senin önünde böylece hoşnut edici göründü.

²⁷Herşey Babam tarafından bana teslim edildi; ve Oğul’u, Baba’dan başka kimse bilmez;³ ne de Baba’yı Oğul’dan ve Oğul’un kendisine açıklamak istediği kimseden başkası bilir.

²⁸Ey bütün yorgunlar⁴ ve ağır yüklü olanlar, bana gelin ve ben size rahat veririm.

²⁹Boyunduruğumu takının ve benden öğrenin; çünkü ben yumuşak huylu ve alçak gönüllüyüm⁵ ve canlarınıza rahat bulursunuz.

³⁰Çünkü boyunduruğum kolay ve yüküm hafiftir.”

Bölüm 12

¹O esnada İsa Şabat günü⁶ tahıl tarlalarından geçti. Ve öğrencileri aç idiler; ve başakları koparıp yemeğe başladılar.

²Ama Ferisiler bunu görünce O’na dediler: “İşte, öğrencilerin Şabat gününde yapılması yasal olmayanı yapıyorlar.”

^3-4O da onlara dedi: “Davut’un, beraberindekiler ile kendisi acıkınca ne yaptığını, Tanrı’nın evine nasıl girdiğini ve yenilmesi ne kendisine ne de beraberindekilere değil, ancak yalnız kâhinlere yasal olan sunu ekmeklerini yediğini okumadınız mı?

⁵Ya da Yasa’da okumadınız mı ki, Şabat günlerinde kâhinler tapınakta Şabat’ı bozarlar ve suçsuzdurlar?

⁶Ama size derim ki, tapınaktan daha büyük olan buradadır.

⁷Ama eğer siz, ‘Ben kurban değil, merhamet isterim’^a sözünün ne demek olduğunu bilmiş olsaydınız, suçsuzları mahkûm etmezdiniz.¹

⁸Çünkü İnsanoğlu Şabat gününün de Rabbidir.”

⁹Ve oradan ayrılıp onların havrasına girdi.

¹⁰Ve işte, orada eli kurumuş bir adam vardı. Onlar da O’nu suçlayabilsinler diye kendisine, “Şabat günü şifa vermek yasal mıdır?” diyerek sordular.

¹¹O da onlara dedi: “Sizden hangi adam var ki, onun bir koyunu olur da Şabat günü çukura düşerse onu tutup çıkarmaz?

¹²O hâlde insan, koyundan ne kadar daha çok değerlidir! Onun için Şabat günü iyilik etmek yasaldır.”

¹³O zaman adama, “Elini uzat” dedi.* O da onu uzattı ve öbürü gibi, eski sağlam duruma getirildi.

¹⁴Ama Ferisiler dışarı çıkıp onu nasıl yok edebilsinler diye, ona karşı danışma toplantısı yaptılar.

¹⁵Ama İsa da bunu bilerek oradan ayrıldı. Ve büyük kalabalıklar O’nun ardından gitti. Ve onların hepsini sağalttı.

¹⁶Ve kendisini belli etmesinler diye onları uyardı.

¹⁷Öyle ki, Yeşaya peygamber aracılığıyla söylenen söz yerine gelsin, şöyle diyerek:

¹⁸“İşte benim seçtiğim hizmetçim; benim sevdiğim, canımın kendisinden hoşnut olduğu... Ruhumu O’nun üzerine koyacağım; ve O, uluslara yargıyı ilân edecektir.

¹⁹Ne çekişecek, ne bağıracak, ne de bir kimse O’nun sesini sokaklarda duyacak.

²⁰Yargıyı zafere çıkarıncaya dek, ezilmiş kamışı kırmayacak; ve tüten fitili söndürmeyecek.

²¹Uluslar da O’nun adına ümit bağlayacaklar.”^b

²²Ondan sonra O’na cine tutuklu, kör ve dilsiz biri getirildi ve onu iyileştirdi. Öyle ki, kör ve dilsiz hem konuştu hem de gördü.

²³Ve bütün kalabalıklar hayret edip, “Davut’un oğlu bu mudur acaba?” dediler.

²⁴Ama Ferisiler bunu duyunca, “Bu adam ancak cinlerin reisi Beelzebul¹ aracılığıyla cinleri çıkarıyor” dediler.

²⁵Ve İsa düşüncelerini bilerek onlara dedi: “Kendi kendine karşı bölünmüş olan her krallık yıkık² duruma gelir; ve kendi kendine karşı bölünmüş olan her şehir, ya da ev durmayacaktır.

²⁶Ve eğer Şeytan, Şeytanı çıkarırsa kendine karşı bölünmüş olur; öyleyse onun krallığı nasıl durur?

²⁷Ve eğer ben Beelzebul aracılığıyla cinleri çıkarıyorsam, oğullarınız kimin aracılığıyla çıkarıyorlar? Bu nedenle onlar sizin yargılayıcılarınız olacaklardır.

²⁸Ama eğer Tanrı’nın Ruhu’yla cinleri çıkarıyorsam, o hâlde Tanrı’nın krallığı üzerinize gelmiştir.

²⁹Ya da biri, güçlü adamı önce bağlamadıkça, güçlü adamın evine nasıl girip malını yağma edebilir? Önce bağlar ondan sonra onun evini yağma eder.

³⁰Benimle birlikte olmayan bana karşıdır ve benimle birlikte toplamayan dağıtır.

³¹Bundan dolayı size diyorum, her günah ve küfür insanlara bağışlanacaktır. Ama Ruh’a karşı küfür insanlara bağışlanmayacaktır.

³²Ve her kim İnsanoğlu’na karşı bir söz söylerse, kendisine bağışlanacaktır; ama kim Kutsal Ruh’a karşı konuşursa, ne bu çağda,³ ne de gelecek olan çağda kendisine bağışlanmayacaktır.

³³Ya ağacı iyi, meyvesini de iyi edin; ya da ağacı çürük ve meyvesini de çürük edin; çünkü ağaç meyvesinden tanınır.

³⁴Ey engerekler soyu! Sizler kötüyken nasıl iyi şeyler söyleyebilirsiniz? Çünkü ağız yüreğin taşmasından söyler.

³⁵İyi insan, yüreğin iyi hazinesinden iyi şeyler çıkarır; kötü insan da kötü hazineden kötü şeyler çıkarır.

³⁶Ama ben size derim ki, insanların söyleyeceği her boş söz için yargı gününde hesap verecekler.

³⁷Çünkü kendi sözlerinle suçsuz¹ çıkarılacaksın ve kendi sözlerinle suçlu çıkarılacaksın.”

³⁸O zaman yazıcılardan ve Ferisilerden bazıları, “Öğretmen, senden bir belirti² görmek isteriz” diyerek, cevap verdiler.

³⁹Ama O cevap verip onlara dedi: “Kötü ve zina işleyici kuşak bir belirti arar; ve ona Yunus peygamberin belirtisinden başka bir belirti verilmeyecektir.

⁴⁰Çünkü Yunus üç gün üç gece iri balığın karnında kaldığı gibi, İnsanoğlu da üç gün üç gece yerin bağrında kalacaktır.

⁴¹Yargıda³ Nineve adamları bu kuşakla birlikte kalkıp onu mahkûm edecekler. Çünkü onlar Yunus’un vaazıyla tövbe ettiler; ve işte, Yunus’tan daha büyüğü buradadır.

⁴²Yargıda Güney kraliçesi bu kuşakla birlikte kalkıp onu mahkûm edecektir. Çünkü o, Süleyman’ın bilgeliğini dinlemek için dünyanın son uçlarından geldi; ve işte, Süleyman’dan daha büyüğü buradadır.^a

⁴³Ama murdar⁴ ruh insandan çıktığı zaman, rahatlık arayarak kurak yerlerden geçer ve bulmaz.

⁴⁴O zaman, ‘Çıkmış olduğum evime döneceğim’ der; ve gelince onu boş, süpürülmüş ve süslenmiş⁵ bulur.

⁴⁵O zaman gider ve beraberinde kendisinden daha kötü başka yedi ruh alır ve içeri girip orada otururlar; ve o adamın son durumu ilkinden daha kötü olur. Bu kötü kuşağa da böyle olacaktır.”

⁴⁶O henüz kalabalıklara konuşmaktayken, işte, annesi ve kardeşleri O’nunla konuşmak isteyerek dışarıda duruyorlardı.

⁴⁷Ve biri O’na, “İşte annen ve kardeşlerin seninle konuşmak isteyerek dışarıda duruyorlar” dedi.

⁴⁸Ama O cevap verip kendisine söyleyene, “Annem kimdir ve kardeşlerim kimlerdir?” dedi.

⁴⁹Ve elini öğrencilerine doğru uzatarak, “İşte annem ve kardeşlerim!” dedi

⁵⁰“Çünkü her kim göklerde olan Babam’ın isteğini yaparsa, kardeşim, kız kardeşim ve annem odur.”

Bölüm 13

¹O gün İsa evden çıkıp deniz kıyısında oturdu.

²Ve yanına büyük kalabalıklar toplandı; öyle ki, kendisi bir kayığa binip oturdu ve bütün kalabalık sahilde durdu.

³Ve onlara benzetmelerle¹ çok şeyler konuştu; dedi ki: “İşte, ekinci tohum ekmeğe çıktı;

⁴Ve ekerken bazıları yol kenarına düştü ve kuşlar gelip onları yediler.

⁵Başkaları² da kayalık yerler üzerine düştü; orada fazla toprakları yoktu; ve onların toprak derinliği olmadığından, hemen filizlendiler.

⁶Ve güneş doğunca kavruldular ve kökleri olmadığı için kurudular.

⁷Başkaları² da dikenler üzerine düştü ve dikenler büyüyüp onları boğdular.

⁸Ama başkaları² iyi toprak üzerine düştü ve ürün verdiler; bazısı³ yüz, bazısı altmış, bazısı otuz kat.

⁹İşitecek kulakları olan işitsin.”

¹⁰Ve öğrenciler gelip O’na, “Neden onlara benzetmelerle konuşuyorsun?” dediler.

¹¹O da cevap verip onlara dedi: “Çünkü göklerin krallığının sırlarını bilmek size verilmiştir, ama onlara verilmemiştir.

¹²Çünkü kimin varsa ona verilecek ve bolluk içinde olacaktır; ama kimin yoksa, kendisinde olanı bile ondan alınacaktır.

¹³Onun için onlara benzetmelerle konuşuyorum; çünkü bakarken⁴ görmezler ve işitirken işitmezler, ne de anlarlar.

¹⁴Ve Yeşaya’nın dediği şu peygamberliği onlarda tamamlanmıştır: ‘İşitmesine¹ işiteceksiniz ve hiç anlamayacaksınız; ve görmesine¹ göreceksiniz ve hiç farketmeyeceksiniz.

¹⁵Çünkü bu halkın yüreği yağ bağladı,² ve kulaklarıyla ağırca işittiler ve gözlerini kapadılar; gözleriyle görmesinler ve kulaklarıyla işitmesinler ve yürekleriyle anlamasınlar, geri dönüp de onlara şifa vermeyeyim diye...’^a

¹⁶Ama ne mutlu sizin gözlerinize, çünkü görüyorlar ve kulaklarınıza, çünkü işitiyorlar.

¹⁷Çünkü doğrusu size derim ki, birçok peygamber ve salih kişiler sizin gördüklerinizi görmeyi arzu ettiler ve görmediler; ve işittiklerinizi duymayı arzu ettiler ve işitmediler.

¹⁸Onun için ekinci benzetmesini siz dinleyin.

¹⁹Bir kimse Krallığın sözünü işitir de anlamayınca, kötü kişi³ gelir ve onun yüreğinde ekilmiş olanı kapar. Yol kenarında ekilmiş olan o, budur.

²⁰Kayalık yerlere ekilmiş olan, bu odur ki, sözü işitir ve onu hemen sevinçle kabul eder;

²¹Ama kendisinde kök yoktur, ama geçicidir; ve sözden ötürü sıkıntı ya da zulüm olunca hemen tökezlenir.

²²Dikenler arasında ekilmiş olan, bu odur ki, sözü işitir; ve bu hayatın⁴ kaygısı ve zenginliğin aldatıcılığı sözü boğar ve verimsiz olur.

²³Ama iyi toprağa ekilmiş olan, bu odur ki, sözü işitir ve anlar; o gerçekten ürün verir ve bazısı yüz, bazısı altmış, bazısı otuz kat ürün verir.”

²⁴Önlerine başka bir benzetme koyup dedi: “Göklerin krallığı bir adamın tarlasına iyi tohum ekmesine benzer;

²⁵Ama adamlar uyurken, onun düşmanı gelip buğdayların arasına delice ekti ve gitti.

²⁶Ama ekin büyüyüp ürün verince, o zaman deliceler de göründü.

²⁷Böylece ev sahibinin köleleri gelip ona dediler: ‘Efendi, sen tarlana iyi tohum ekmedin mi? Öyleyse onda olan deliceler neredendir?’

²⁸O da onlara, ‘Bunu düşman bir adam yapmıştır’ dedi. Ve köleler ona, ‘Öyleyse, gidip onları toplayalım, ister misin?’ dediler.

²⁹Ama o dedi: ‘Hayır, olur ki deliceleri toplarken onlarla birlikte buğdayı da sökersiniz.

³⁰Ekin biçme zamanına dek her ikisini bir arada büyümeye bırakın; ve biçme zamanında orakçılara diyeceğim: ‘Önce deliceleri toplayın ve onları yakmak için demetler halinde bağlayın. Ama buğdayı ambarıma toplayın.’”

³¹Önlerine başka bir benzetme koyup dedi: “Göklerin krallığı, bir adamın alıp tarlasına ektiği bir hardal tanesine benzer.

³²O ki, gerçekten bütün tohumların en küçüğüdür; ama geliştiği zaman bitkilerden daha büyüktür ve ağaç olur; öyle ki, göğün kuşları gelip onun dallarında tünerler.”

³³Onlara başka bir benzetme söyledi: “Göklerin krallığı, bir kadının alıp, tümü mayalanıncaya dek üç ölçek un içinde gizlediği mayaya benzer.”

                ³⁴İsa bütün bu şeyleri kalabalığa benzetmelerle söyledi; ve benzetme kullanmadan onlara konuşmazdı.

³⁵Öyle ki, peygamber aracılığıyla, “Ağzımı benzetmelerle açacağım; dünyanın kuruluşundan beri gizli olan şeyleri söyleyeceğim”^a diyerek, söylenen söz yerine gelsin.

³⁶O zaman İsa kalabalıkları salıverip¹ eve gitti; ve öğrencileri O’na gelip, “Tarlanın deliceleri benzetmesini bize açıkla” dediler.

³⁷O da cevap verip onlara dedi: “İyi tohumu eken İnsanoğlu’dur;

³⁸Ve tarla dünyadır; iyi tohum ise, bunlar krallığın oğullarıdır; ama deliceler kötü olanın oğullarıdır.

³⁹Ve onları ekmiş olan düşman, İblis’tir; ekin biçme zamanı da, çağın sona ermesidir; orakçılar da meleklerdir.

⁴⁰Böylece deliceler toplanıp ateşte yakıldığı gibi, bu çağın¹ sona erişinde böyle olacaktır.

⁴¹İnsanoğlu meleklerini gönderecek ve onlar, bütün tökezleri² ve yasasızlık yapanları O’nun krallığından toplayacaklar;

⁴²Ve onları ateş fırınına atacaklar; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.

⁴³O zaman salihler Babalarının krallığında güneş gibi parlayacaklardır. İşitecek kulakları olan işitsin.

⁴⁴Yine göklerin krallığı tarlada saklı bir hazineye benzer; onu bir adam bulunca gizler; ve sevincinden³ gider, nesi varsa hepsini satar ve o tarlayı satın alır.

⁴⁵Yine göklerin krallığı güzel inciler arayan bir tüccara benzer;

⁴⁶O, değeri büyük bir inci bulunca gitti, nesi varsa hepsini sattı ve onu satın aldı.

⁴⁷Yine göklerin krallığı denize atılan ve her çeşitten balığı bir araya toplayan bir ağa benzer;

⁴⁸O dolunca, onu kıyıya çekip yere oturarak iyileri kaplara topladılar, ama kötüleri dışarı attılar.

⁴⁹Çağın sona erişinde böyle olacaktır; melekler çıkıp kötüleri salihlerin arasından ayıracaklar;

⁵⁰Ve onları ateş fırınına atacaklar; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.”

⁵¹İsa onlara, “Bütün bu şeyleri anladınız mı?” dedi.* Onlar kendisine, “Evet, ya Rab” dediler.*

⁵²O da onlara dedi: “Böylece, göklerin krallığında eğitilmiş olan⁴ her yazıcı, kendi hazinesinden yeni ve eski şeyler çıkaran ev sahibi bir adama benzer.”

⁵³Ve öyle oldu ki, İsa bu benzetmeleri bitirince oradan ayrıldı.

⁵⁴Ve kendi memleketine gelerek havralarında onlara öğretti; öyle ki, onlar hayret edip dediler: “Buna bu bilgelik ve kudret işleri nereden geliyor?

⁵⁵Marangozun oğlu bu değil mi? Annesinin adı Meryem değil mi? Kardeşleri de Yakup ve Yoses ve Simun ve Yahuda değil mi?

⁵⁶Ve kız kardeşleri, hepsi bizimle değiller mi? Öyleyse bütün bu şeyler buna nereden?”

⁵⁷Ve O’nda tökezlendiler. Ama İsa onlara dedi: “Bir peygamber, kendi memleketinden ve evinden başka yerde onursuz değildir.”

⁵⁸Ve onların imansızlıklarından ötürü orada pek çok kudretli işler yapmadı.

Bölüm 14

¹O zamanda Tetrark¹ Hirodes, İsa’nın ününü duydu.

²Ve hizmetçilerine dedi: “Bu, vaftizci Yuhanna’dır; ölülerden dirilmiştir ve bundan dolayı kendisinde kudretli işler işlemektedir.”

³Çünkü Hirodes, kardeşi Filippos’un karısı Herodya’dan dolayı Yuhanna’yı tutup bağlamış ve zindana koymuştu.

⁴Çünkü Yuhanna ona, “O kadına sahip olmak² senin için yasal değildir” diyordu.

⁵Ve Hirodes onu öldürmek istediyse de kalabalıktan korktu. Çünkü onu bir peygamber olarak kabul ediyorlardı.

⁶Ama Hirodes’in doğum günü kutlandığında Herodya’ nın kızı ortada dans etti ve Hirodes’i hoşnut etti.

⁷Bunun üzerine Hirodes, her ne dilerse ona vereceğini ant ile vadetti.

⁸O da annesi tarafından kışkırtılmış olarak, “Bana burada bir tepsi üzerinde vaftizci Yuhanna’nın başını ver” dedi.

⁹Ve kral üzüldü; ama antlardan ve kendisiyle birlikte sofrada oturanlardan ötürü verilmesini emretti.³

¹⁰Ve gönderip zindanda Yuhanna’nın başını kestirdi.

¹¹Ve onun başı bir tepsi üzerinde getirilip kıza verildi; o da onu annesine götürdü.

¹²Ve onun öğrencileri gelip cesedi aldılar ve onu gömdüler. Ve gelip İsa’ya haber verdiler.

¹³İsa da bunu duyunca, oradan bir kayıkla ıssız bir yere tek başına çekildi.

            Ve kalabalıklar bunu duyunca, şehirlerden yaya olarak onu izlediler.

¹⁴Ve İsa çıkıp büyük bir kalabalık gördü ve onlara karşı merhamete geldi^a ve hastalarını iyileştirdi.

¹⁵Ve akşam olunca, öğrencileri O’na gelip dediler: “Yer ıssızdır ve vakit zaten geçmiştir. Kalabalıkları salıver ki, köylere gidip kendilerine yiyecek satın alsınlar.”

¹⁶Ama İsa onlara dedi: “Gitmelerine gerek yok; siz onlara yemek için birşey verin.”

¹⁷Ama onlar kendisine, “Burada beş ekmekle iki balıktan başka bir şeyimiz yok” dediler.

¹⁸O da, “Onları buraya bana getirin” dedi.

¹⁹Ve kalabalıklara, otların üzerine oturmalarını emrederek beş ekmek ile iki balığı aldı ve göğe bakıp bereketledi; ve ekmekleri parçalayıp öğrencilere verdi, öğrenciler de kalabalıklara...

²⁰Hepsi de yiyip doydular; ve parçaların arta kalanını, on iki küfe dolusu olarak kaldırdılar.

²¹Ve yiyenler, kadınlar ve çocuklardan başka yaklaşık beş bin erkekti.

²²Ve İsa hemen öğrencilerini kayığa binmeye ve kalabalıkları salıverinceye dek kendisinden önce karşı yakaya¹ geçmeye zorladı.

²³Ve kalabalıkları salıverince, kendisi dua etmek için tek başına dağa çıktı; ve akşam olduğunda orada yalnızdı.

²⁴Ama kayık henüz denizin ortasında olup dalgalarla çalkalanıyordu; çünkü rüzgâr ters yönde idi.

²⁵Ve gecenin dördüncü nöbetinde, İsa denizin üzerinde yürüyerek onlara gitti.

²⁶Ve öğrenciler O’nun deniz üzerinde yürüdüğünü görünce, “Bu bir hayalettir” diyerek huzursuz² oldular; ve korkudan bağırdılar.

²⁷Ama İsa hemen, “Cesur olun, benim, korkmayın” diyerek onlara seslendi.

²⁸Ve Petrus O’na cevap verip dedi: “Ya Rab, eğer sen isen, sular üzerinde sana gelmem için bana emret.”

²⁹O da, “Gel” dedi. Ve Petrus kayıktan inip İsa’ya gitmek için suların üzerinde yürüdü.

³⁰Ama rüzgârın güçlü olduğunu görünce korktu; ve batmaya başlayarak, “Ya Rab, beni kurtar” diye bağırdı.

³¹İsa da hemen elini uzatıp onu tuttu ve kendisine, “Ey sen imanı az olan, neden şüphe ettin?” dedi.

³²Ve onlar kayığa binince rüzgâr dindi.

³³Ve kayıkta olanlar gelip, “Gerçekten sen Tanrı’nın Oğlusun” diyerek O’na tapındılar.

³⁴Ve karşıya geçip Genesaret diyarına geldiler.

³⁵Ve o yerin adamları O’nu tanıyınca, etraftaki bütün o yöreye gönderdiler¹ ve hasta olanların hepsini O’na getirdiler;

³⁶Ve yalnız giysisinin eteğine dokunsunlar diye O’na yalvardılar; dokunanların hepsi de tamamen iyileşti.

Bölüm 15

¹O zaman Yeruşalem’den olan yazıcılar ve Ferisiler İsa’ya gelip dediler:

²“Senin öğrencilerin neden ihtiyarların geleneğini bozuyorlar? Çünkü onlar ekmek yedikleri zaman ellerini yıkamıyorlar.”

³Ama O cevap verip onlara dedi: “Neden siz de kendi geleneğinizden dolayı Tanrı’nın emrini bozuyorsunuz?^a

⁴Çünkü Tanrı emredip dedi: ‘Babana ve annene saygı göster’ ve ‘Babaya ya da anneye söven öldürülsün.’²

⁵Ama siz diyorsunuz: Her kim babasına ya da annesine, ‘Benim aracılığımla yararlanabileceğin ne varsa Tanrı’ya armağandır’ derse,

⁶Babasına ya da annesine asla saygı göstermeyecektir; ve siz geleneğinizden dolayı Tanrı’nın emrini geçersiz kıldınız.

⁷Ey ikiyüzlüler! Yeşaya sizin hakkınızda şöyle diyerek iyi peygamberlik etmiştir:

⁸‘Bu halk ağızlarıyla bana yaklaşır ve dudaklarıyla bana saygı gösterir; ama onların yüreği benden uzaktır.

⁹Ve öğretişler olarak insan emirlerini öğretip boş yere bana tapınıyorlar.’”^a

¹⁰Ve kalabalığı yanına çağırıp onlara dedi: “İşitin ve anlayın;

¹¹İnsanı kirleten, ağza giren şey değildir; ama ağızdan çıkan, o¹ insanı kirletir.”

¹²O zaman öğrenciler yaklaşıp O’na dediler: “Biliyor musun ki, Ferisiler bu sözü işitince gücendiler?”

¹³Ama O cevap verip dedi: “Göksel Babamın dikmediği her fidan kökünden sökülecektir.

¹⁴Bırakın onları; onlar körlerin kör kılavuzlarıdır. Ve eğer kör köre kılavuzluk ederse, her ikisi de çukura düşer.”

¹⁵Ve Petrus cevap verip O’na, “Bu benzetmeyi bize açıkla” dedi.

¹⁶Ama İsa dedi: “Siz de mi hâlâ anlayışsızsınız?

¹⁷Hâlâ anlamıyor musunuz ki, ağza giren herşey karına gider ve ayak yoluna atılır?

¹⁸Ama ağızdan çıkan şeyler yürekten gelir ve onlar insanı kirletir.

¹⁹Çünkü kötü düşünceler, cinayetler, zinalar, fuhuşlar, hırsızlıklar, yalan tanıklıklar, küfürler yürekten çıkar.

²⁰İnsanı kirleten bu şeylerdir; ama yıkanmamış ellerle yemek yemek insanı kirletmez.”

²¹Ve İsa oradan çıkıp Sur ve Sayda taraflarına çekildi.

²²Ve işte, o sınırlardan Kenanlı bir kadın çıkıp O’na feryat ederek dedi: “Bana acı ya Rab, ey Davut oğlu! Kızım perişan bir hâlde cine tutsaktır.”

²³Ama kendisi ona bir söz cevap vermedi. Ve öğrencileri gelip, “Onu uzaklaştır, çünkü ardımızdan bağırıyor” diyerek O’na yalvardılar.

²⁴Ama O cevap verip dedi: “Ben İsrail evinin kaybolmuş koyunlarından başkasına gönderilmedim.”

²⁵Ama kadın gelip, “Ya Rab, bana yardım et” diyerek O’na tapındı.

²⁶Ama O cevap verip, “Çocukların ekmeğini alıp köpeklere atmak iyi değildir” dedi.

²⁷Kadın da, “Evet, ya Rab, çünkü köpekler bile efendilerinin sofrasından düşen kırıntılardan yerler” dedi.

²⁸O zaman İsa cevap verip ona dedi: “Ey kadın, imanın büyüktür! Sana istediğin gibi olsun.” Ve onun kızı o saatten sonra iyileşti.

²⁹Ve İsa oradan ayrıldı, Galile denizi yakınına geldi; ve dağa çıkıp orada oturdu.

³⁰Ve O’na büyük kalabalıklar, beraberlerinde topallar, körler, dilsizler, sakatlar ve daha bir çokları olarak geldiler; ve onları İsa’nın ayakları dibine bıraktılar;¹ O da onları iyileştirdi.

³¹Öyle ki kalabalıklar, dilsizleri konuşur, sakatları sağlam, topalları yürür ve körleri görür durumda görünce şaştılar; ve İsrail’in Tanrısını yücelttiler.

³²Ve İsa öğrencilerini yanına çağırıp dedi: “Kalabalığa acıyorum,² çünkü şimdi üç gündür benimle birlikte kaldılar ve yiyecek bir şeyleri yok; ve onları aç göndermek istemiyorum, olmaya ki yolda bayılsınlar.”

³³Öğrencileri de O’na dediler:* “Çölde bu kadar büyük kalabalığı doyuracak o kadar ekmeğimiz nereden olsun?”

³⁴Ve İsa onlara, “Kaç ekmeğiniz var?” dedi.* Onlar da, “Yedi ve birkaç küçük balık var” dediler.

³⁵O da kalabalığa, yere oturmalarını emretti.

³⁶Ve yedi ekmekle balıkları aldı, teşekkür sunup parçaladı ve öğrencilere verdi; öğrenciler de kalabalığa...

³⁷Ve hepsi yiyip doydular; ve parçaların arta kalanını yedi küfe dolusu olarak kaldırdılar.

³⁸Yiyenler de, kadınlar ve çocuklardan başka dört bin erkekti.

³⁹Ve O, kalabalıkları salıverip kayığa bindi ve Magdala sınırlarına geldi.

Bölüm 16

¹Ferisiler ve Sadukiler gelip, O’nu deneyerek kendilerine gökten bir belirti göstermesini istediler.

²Ama O cevap verip onlara dedi: “Akşam olunca siz, ‘Hava güzel olacak, çünkü gökyüzü kızıldır’ dersiniz.

³Sabahleyin de, ‘Hava bugün fırtınalı olacak; çünkü gökyüzü kızıl ve kararmış’ dersiniz. Ey ikiyüzlüler! Gökyüzünü nasıl ayırt etmesini gerçekten biliyorsunuz; ama zamanların belirtilerini ayırt edemiyorsunuz!

⁴Kötü ve zina işleyici kuşak bir belirti arar! Ve ona Yunus peygamberin belirtisinden başka bir belirti verilmeyecektir.” Ve onları bırakıp gitti.

⁵Ve öğrencileri öbür yakaya geldiklerinde ekmek almayı unutmuşlardı.

⁶Ve İsa onlara, “Dikkat edin ve Ferisilerle Sadukilerin mayasından sakının” dedi.

⁷Onlar da, “Ekmek almadık” diyerek kendi aralarında tartışıyorlardı.¹

⁸İsa da bunu bilerek dedi: “Ey imanı az olanlar! Ekmek almadığınızdan dolayı neden aranızda tartışıyorsunuz?

⁹Beş bin kişinin beş ekmeğini ve kaç tane elküfesi kaldırdığınızı hâlâ anlamıyor ve hatırlamıyor musunuz?

¹⁰Ya da dört bin kişinin yedi ekmeğini ve kaç tane küfe kaldırdığınızı...?²

¹¹Size, Ferisilerle Sadukiler mayasından sakınmak için konuştuğumu, ekmekle ilgili konuşmadığımı nasıl oluyor da anlamıyorsunuz?”

¹²O zaman onlar, ekmek mayasından değil, ama Ferisilerle Sadukiler’in öğretişinden sakınmayı söylediğini anladılar.

¹³Ve İsa Filippi Kayseriyesi taraflarına geldiğinde kendi öğrencilerine, “İnsanlar benim, yani İnsanoğlu’nun, kim olduğunu söylüyorlar” diye sordu.

¹⁴Ve onlar dediler: “Bazıları Vaftizci Yuhanna, başkaları İlya ve başkaları Yeremya, ya da peygamberlerden biri diyorlar.”

¹⁵O da onlara, “Ya siz, ben kimim dersiniz?” dedi.*

¹⁶Simun Petrus da cevap verip, “Sen Mesih’sin, yaşayan Tanrı’nın Oğlu’sun” dedi.

¹⁷Ve İsa cevap verip ona dedi: “Mutlusun, ey Simun Baryona; çünkü bunu sana et ve kan değil, ama göklerdeki Babam açtı.

¹⁸Ve ben de sana derim ki, sen Petrus’sun¹ ve ben kilise topluluğumu bu kayanın üzerine bina edeceğim; ve ölüler diyarının kapıları ona galip gelmeyecektir.

¹⁹Ve göklerin krallığının anahtarlarını sana vereceğim; ve yeryüzünde her ne bağlarsan, göklerde bağlanmış olacak ve yeryüzünde her ne çözersen, göklerde çözülmüş olacak.”

²⁰O andan kendisinin Mesih² olduğunu kimseye söylemesinler diye öğrencilerini uyardı.³

²¹O andan sonra İsa, kendisinin Yeruşalem’e gitmesi ve ihtiyarlardan, başkâhinlerle yazıcılardan çok şeyler çekmesi, öldürülmesi ve üçüncü gün dirilmesi gerektiğini öğrencilerine göstermeye başladı.

²²Ve Petrus O’nu bir yana alıp, “Tanrı sana lütufkâr olsun⁴ Rab; bu sana asla olmayacak!” diyerek O’nu azarlamaya başladı.

²³Ama O dönüp Petrus’a dedi: “Arkama çekil, Şeytan! Sen bana bir tökezsin. Çünkü sen Tanrı şeylerini değil, ama insan şeylerini düşünüyorsun.”

²⁴O zaman İsa öğrencilerine dedi: “Eğer bir kimse ardımdan gelmek isterse, kendisini inkâr etsin ve çarmıhını yüklenip beni izlesin.

²⁵Çünkü her kim hayatını^a kurtarmak istiyorsa, onu kaybedecektir; ama kim benim uğruma hayatını kaybederse, onu bulacaktır.

²⁶Çünkü eğer insan, bütün dünyayı kazanıp da canını kaybederse ne yararı⁵ olur? Ya da insan kendi canına karşılık ne verir?

²⁷Çünkü İnsanoğlu Babasının yüceliğinde, melekleriyle birlikte gelmek üzeredir; ve o zaman herkese kendi işine göre karşılık verecektir.

²⁸Doğrusu size derim, burada duranlardan bazıları var ki, onlar İnsanoğlu’nun kendi krallığında geldiğini görünceye dek ölümü asla tatmayacaklardır.”

Bölüm 17

¹Ve altı gün sonra İsa Petrus’u, Yakub’u ve onun kardeşi Yuhanna’yı yanına aldı* ve onları ayrı olarak yüksek bir dağa götürdü.*

²Ve onların önünde görünümü değişti; ve yüzü güneş gibi parladı, giysileri de ışık gibi beyaz oldu.

³Ve işte, onlara Musa ile İlya göründü; O’nunla konuşuyorlardı.

⁴Ve Petrus cevap verip İsa’ya dedi: “Ya Rab, bizim için burada bulunmamız iyidir. Eğer istersen, burada biri sana, biri Musa’ya ve biri İlya’ya, üç çardak kuralım.”

⁵O daha konuşmaktayken işte, parlak bir bulut onlara gölge saldı; ve işte, buluttan bir ses, “Kendisinden iyice hoşnut olduğum sevgili Oğlum budur; O’nu dinleyin!”^a dedi.

⁶Ve öğrenciler bunu işitince yüz üstü düştüler ve pekçok korktular.

⁷İsa da gelip onlara dokunarak, “Kalkın, korkmayın”  dedi.

⁸Onlar gözlerini kaldırdıklarında yalnız İsa’dan başka kimseyi görmediler.

⁹Ve dağdan inerlerken İsa, “İnsanoğlu ölüler arasından dirilinceye dek görüntüyü¹ kimseye söylemeyin” diyerek onlara emretti.

¹⁰Ve öğrencileri O’na sorup dediler: “Öyleyse neden yazıcılar, önce İlya’nın gelmesi gerektiğini söylüyorlar?”

¹¹İsa da cevap verip onlara dedi: “İlya gerçekten önce gelir ve herşeyi yeniden düzene koyar.

¹²Ama ben size derim ki, İlya zaten gelmiştir ve onu

tanımadılar; ama her ne istedilerse ona yaptılar. Aynı şekilde İnsanoğlu da onlardan elem çekmek üzeredir.”

¹³O zaman öğrenciler O’nun kendilerine Vaftizci Yuhanna’ dan söz ettiğini anladılar.

¹⁴Ve kalabalığa vardıklarında O’na bir adam gelip O’nun önünde diz çökerek, dedi:

¹⁵“Ya Rab oğluma merhamet et, çünkü o saralıdır ve feci şekilde elem çekiyor. Çünkü sık sık ateşe ve çok defalar suya düşüyor.

¹⁶Ve onu senin öğrencilerine getirdim ve onu iyileştiremediler.”

¹⁷Ve İsa cevap verip dedi: “Ey imansız ve sapmış kuşak, ne zamana kadar sizinle birlikte olacağım? Ne zamana kadar size katlanacağım? Onu buraya bana getirin.”

¹⁸Ve İsa onu azarladı, cin de ondan çıktı ve çocuk o saatten sonra iyileşti.

¹⁹O zaman öğrenciler tek başlarına İsa’ya gelip dediler: “Neden biz onu kovamadık?”

²⁰İsa onlara dedi: “İmansızlığınızdan¹ dolayı. Çünkü doğrusu size derim, eğer bir hardal tanesi kadar imanınız olsa, şu dağa, ‘Buradan oraya taşın’² diyeceksiniz ve taşınmış olacak; ve size hiçbir şey imkânsız olmayacak.

²¹Ama bu tür, dua ve oruçtan başka yolla çıkmaz.”

²²Ve Galile’de kalırlarken İsa onlara dedi: “İnsanoğlu, insanların ellerine teslim edilmek üzeredir.

²³Ve O’nu öldürecekler ve üçüncü gün dirilecek.” Onlar da gayet çok kederlendiler.

²⁴Ve Kefernahum’a geldiklerinde iki parayı³ alanlar Petrus’a gelip, “Öğretmeniniz iki parayı ödemiyor mu?” dediler.

²⁵O, “Evet öder” dedi. Ve eve gelince, ondan önce İsa dedi: “Sen ne düşünürsün, ey Simun? Dünya kralları gümrük ya da vergiyi kimden alırlar? Kendi oğullarından mı, yoksa yabancılardan mı?”

²⁶Petrus O’na, “Yabancılardan” dedi;* İsa ona dedi: “O hâlde oğullar serbesttir.

²⁷Ama onların tökezlemelerine neden olmayalım diye, denize gidip olta at ve çıkan ilk balığı al; ve onun ağzını açınca, bir gümüş para bulacaksın. Onu alıp benim ve kendin için onlara ver.”

Bölüm 18

¹O saatte öğrenciler İsa’ya gelip dediler: “O zaman göklerin krallığında en büyük kimdir?”

²İsa da yanına bir küçük çocuk çağırıp onu onların ortasında durdurdu;

³Ve dedi: “Doğrusu size derim, siz dönmezseniz ve küçük çocuklar gibi olmazsanız, göklerin krallığına asla girmeyeceksiniz.

⁴Bundan dolayı kim kendini bu küçük çocuk gibi alçaltırsa, göklerin krallığında en büyük odur.

⁵Ve her kim böyle bir küçük çocuğu benim adıma kabul  ederse, beni kabul eder.

⁶Ama her kim, bana iman eden bu küçüklerden birinin tökezlemesine neden olursa, boynuna büyük bir değirmen¹ taşı asılıp denizin derinliğine batması kendisi için daha iyidir.

⁷Tökezlerden ötürü vay dünyaya! Çünkü tökezlerin gelmesi zorunludur. Ama vay o adama ki, onun aracılığıyla tökez gelir!^a

⁸Ve eğer elin ya da ayağın tökezlemene neden oluyorsa, onları kes ve kendinden at; senin için, topal ya da çolak olarak hayata girmek, iki el ya da iki ayak sahibi olarak sonsuz ateşe atılmaktan iyidir.

⁹Ve eğer gözün tökezlemene neden oluyorsa, onu çıkar ve kendinden at; senin için, tek gözlü hayata girmek, iki göz sahibi olarak cehennem ateşine atılmaktan iyidir.

¹⁰Bu küçüklerden birini hor görmekten sakının. Çünkü size derim ki, göklerde onların melekleri, göklerde olan Babamın yüzüne sürekli bakarlar.

¹¹Çünkü İnsanoğlu kaybolmuş olanı kurtarmağa geldi.

¹²Ne düşünüyorsunuz? Bir adamın yüz koyunu olsa ve onlardan biri yoldan sapsa, doksan dokuzunu bırakıp dağlara gitmez ve yoldan sapanı aramaz mı?

¹³Ve eğer onu bulacak olursa, doğrusu size derim ki, yoldan sapmayan doksan dokuz için sevindiğinden daha çok onun için sevinir.

¹⁴Böylece bu küçüklerden birinin mahvolması göklerdeki Babanızın isteği değildir.

¹⁵Ve eğer kardeşin sana karşı günah işlerse, git yalnız onunla senin aranda kabahatini kendisine göster. Eğer seni dinlerse kardeşini kazandın.

¹⁶Ama eğer seni dinlemezse, yanına bir ya da iki kişi daha al ki, iki ya da üç tanığın ağzıyla her söz sabit dursun.

¹⁷Ve eğer onları dinlemek istemezse, kilise topluluğuna söyle; ve eğer kilise topluluğunu da dinlemek istemezse, o sana putperest ve vergi toplayıcısı biri gibi olsun.

¹⁸Doğrusu size derim, yeryüzünde her ne bağlarsanız, gökte bağlanmış olacak ve yeryüzünde her ne çözerseniz, gökte çözülmüş olacak.

¹⁹Yine size derim ki, eğer yer üzerinde sizden iki kişi, dileyecekleri herhangi bir şey için anlaşırlarsa, göklerdeki Babam tarafından onlar için yerine getirilecektir.

²⁰Çünkü nerede iki ya da üç kişi benim adıma¹ biraraya toplanırlarsa, ben orada onların ortasındayım.”

²¹O zaman Petrus O’na gelip dedi: “Ya Rab, kardeşim bana karşı kaç kez günah işlerse ben onu bağışlayayım? Yedi kereye kadar mı?”

²²İsa ona dedi: “Sana yedi kereye kadar değil, ama yetmiş kere yedi kereye kadar diyorum.

²³Bunun için göklerin krallığı, köleleriyle hesaplaşmak isteyen kral olan bir adama benzetilmiştir.

²⁴Ve hesap görmeye başladığında kendisine on bin talant^a borçlu biri getirildi.

²⁵Ama onun ödeyecek bir şeyi olmadığından, efendisi onun, karısının, çocuklarının ve nesi varsa hepsinin satılmasını ve ödemenin yapılmasını emretti.

²⁶Bunun üzerine köle, yere kapanıp ona eğilerek dedi: ‘Efendi, bana karşı sabırlı ol ve sana hepsini ödeyeceğim.’

²⁷Ve o kölenin efendisi acımayla dolarak^a onu salıverdi ve kendisine borcunu bağışladı.

²⁸Ama o köle dışarı çıkıp kendisine yüz dinar^b borçlu olan köle arkadaşlarından birini buldu. Ve onu yakalayıp, ‘Bana borcunu öde’ diyerek boğazından tuttu.

²⁹Böylece köle arkadaşı, ayakları dibine kapanıp ona, ‘Bana karşı sabırlı ol ve sana hepsini ödeyeceğim’ diyerek yalvardı.

³⁰Ve o istemedi; ama gitti, borcunu ödeyinceye dek onu zindana attı.

³¹Böylece onun köle arkadaşları, olmuş olan şeyleri görünce gayet çok üzüldüler ve gelip efendilerine bütün olanları anlattılar.

³²O zaman efendisi onu çağırıp kendisine dedi: ‘Ey kötü köle! Bana yalvardığın için, bütün o borcu sana bağışladım;

³³Benim sana acıdığım gibi, senin de köle arkadaşına acıman gerekmez miydi?’

³⁴Ve efendisi öfkelenip, bütün borcunu ödeyinceye dek onu işkence edicilere teslim etti.

³⁵Eğer her biriniz kardeşine suçlarını yüreklerinizden bağışlamazsanız, göksel Babam da size öyle yapacaktır.”

Bölüm 19

¹Ve öyle oldu ki, İsa bu sözleri bitirince Galile’den ayrılıp, Ürdün ırmağı ötesindeki Yahudiye sınırlarına geldi.

²Ve büyük kalabalıklar O’nun ardından gitti; ve onları orada iyileştirdi.

³Ve Ferisiler O’na geldiler; O’nu deneyerek kendisine dediler: “Herhangi bir nedenle adam için karısını boşaması yasal mıdır?”

⁴Ama O cevap verip onlara dedi: “Başlangıçtan yaratan, onları erkek ve dişi yaptığını,

⁵Ve ‘Bu nedenle adam babayı ve anneyi bırakacak ve karısına yapışacaktır ve ikisi tek bir beden° olacaktır’^a dediğini okumadınız mı?

⁶Öyle ki, onlar artık iki değil, ama bir bedendirler. Onun için Tanrı’nın birleştirdiğini insan ayırmasın.”

⁷Onlar kendisine dediler: “Öyleyse Musa neden bir boşanma kâğıdı vermeyi ve kadını boşamayı emretti?”^b

⁸İsa onlara dedi:* “Musa, yüreklerinizin katılığından ötürü karılarınızı boşamanıza izin verdi. Ama başlangıçtan böyle değildi.

⁹Ve ben size derim ki, her kim zinadan ötürü olmayıp da karısını boşar ve başkasıyla evlenirse, zina eder; ve boşanmış kadınla evlenen zina eder.”

¹⁰Öğrencileri O’na, “Eğer erkeğin karısıyla durumu böyle ise, evlenmek iyi değil” dediler.

¹¹Ama İsa onlara dedi: “Herkes bu sözü kabul edemez, sadece kendilerine verilmiş olanlar edebilir.

¹²Çünkü hadımlar var ki, onlar ana rahminden böyle doğmuşlar; ve insanlar tarafından hadım edilmiş hadımlar vardır; ve göklerin krallığı uğruna kendilerini hadım edenler vardır. Bunu kabul edebilen kabul etsin.”

                ¹³O zaman üzerlerine ellerini koysun ve dua etsin diye O’na küçük çocuklar getirildi. Ve öğrenciler onları azarladılar.

¹⁴Ama İsa dedi: “Küçük çocukları bırakın ve bana gelmelerine engel olmayın; çünkü göklerin krallığı böylelerindir.”

¹⁵Ve ellerini onların üzerine koydu, oradan ayrıldı.

¹⁶Ve işte, biri gelip O’na, “Ey iyi Öğretmen sonsuz hayata sahip olmam için ne iyi şey yapayım?” dedi.

¹⁷Ve İsa ona dedi: “Acaba neden bana iyi diyorsun?    Birden yani Tanrı’dan başka hiç kimse iyi değil.¹ Ama eğer sen hayata girmek istiyorsan emirleri tut.”

¹⁸O’na, “Hangilerini” dedi.* İsa da, “Adam öldürmeyeceksin, zina etmeyeceksin, çalmayacaksın, yalan tanıklık etmeyeceksin;

¹⁹Babana ve annene saygı göstereceksin ve Komşunu kendin gibi seveceksin”^a dedi.

²⁰Genç adam O’na, “Bütün bu şeyleri gençliğimden beri tuttum, daha ne eksiğim var?” dedi.*

²¹İsa ona dedi: “Eğer mükemmel olmak istiyorsan, git neyin varsa sat ve fakirlere ver ve göklerde hazinen olacaktır; ve gel, beni izle.”

²²Ama genç adam bu sözü işitince üzüntülü gitti; çünkü çok malı vardı.

²³Ve İsa öğrencilerine dedi: “Doğrusu size derim ki, zengin adam göklerin krallığına güçlükle girecektir.

²⁴Ve yine size derim, bir devenin iğne deliğinden geçmesi, zengin adamın Tanrı’nın krallığına girmesinden daha kolaydır.”

²⁵Ve öğrenciler bunu işitince, “Öyleyse kim kurtulabilir?” diyerek pekçok şaştılar.

²⁶Ama İsa kendilerine bakıp dedi: “İnsanlar katında^a bu imkânsızdır; ama Tanrı ile herşey mümkündür.”

²⁷O zaman Petrus cevap verip O’na dedi: “İşte biz herşeyi bıraktık ve senin ardından geldik. O hâlde bizim neyimiz olacak?”¹

²⁸İsa da onlara dedi: “Doğrusu size derim ki, yenilenmede, İnsanoğlu kendi yüceliğinin tahtı üzerine oturduğunda, siz ki ardımdan gelenlersiniz, sizler de İsrail’in on iki kabilesine hükmederek on iki taht üzerinde oturacaksınız.

²⁹Ve benim adım uğruna evler, ya da kardeşler, ya da kızkardeşler, ya da baba, ya da anne, ya da karı, ya da çocuklar, ya da tarlalar bırakmış olan herkes, yüz katını alacak ve sonsuz hayatı miras alacaktır.

³⁰Ama birçok birinciler sonuncular ve sonuncular birinciler olacaklardır.”

Bölüm 20

¹“Çünkü göklerin krallığı, bağına işçiler tutmak için sabah erkenden dışarı çıkan bir ev sahibi adama  benzer.

²Ve işçilerle gündeliği bir dinara anlaşıp onları bağına gönderdi.

³Ve saat üç¹ sıralarında çıkıp çarşı yerinde boş duran başkalarını gördü.

⁴Ve onlara, ‘Siz de bağa gidin ve hak olan ne ise, size onu veririm’ dedi. Onlar da gittiler.

⁵Saat altı ve dokuz sıralarında yine çıkıp aynı şekilde yaptı.

⁶Ve saat on bir sıralarında çıkıp boş duran başkalarını buldu ve onlara, ‘Neden bütün gün burada boş duruyorsunuz?’ dedi.*

⁷Onlar kendisine, ‘Çünkü bizi kimse işe tutmadı’ dediler. Onlara, ‘Siz de bağa gidin ve hak olan ne ise, alacaksınız’ dedi.

⁸Akşam olunca, bağın sahibi kendi kâhyasına dedi:* ‘İşçileri çağır ve sonunculardan başlayarak birincilere kadar onlara ücretlerini ver.’

⁹Ve saat on bir sıralarında ücretli tutulanlar geldikleri zaman her biri birer dinar^a aldı.

¹⁰Ve birinciler geldiklerinde daha fazla alacaklarını sandılar; ve onlar da her biri birer dinar aldılar.

¹¹Ve ücretlerini aldıklarında ev sahibine karşı söylenerek dediler:

¹²‘Bu sonuncular bir saat çalıştılar ve sen onları günün yükünü ve sıcağını taşıyan bizlerle eşit tuttun.’

¹³Ama o cevap verip onlardan birine dedi: ‘Arkadaş, sana haksızlık etmiyorum; sen benimle bir dinara anlaşmadın mı?

¹⁴Kendininkini al ve git. Ama ben bu sonuncuya da sana  verdiğim gibi vermek istiyorum.

¹⁵Kendimin olanla istediğim gibi yapmak bana yasal değil mi? Yoksa ben iyi olduğum için mi, kötü gözle bakıyorsun?²

¹⁶Böylece sonuncular birinci ve birinciler sonuncu olacaklar. Çünkü çağırılanlar çoktur, ama seçilenler az.”

¹⁷Ve İsa Yeruşalem’e çıkarken, yolda on iki öğrenciyi bir yana alıp onlara dedi:

¹⁸“İşte Yeruşalem’e çıkıyoruz ve İnsanoğlu başkâhinlerin ve yazıcıların eline verilecek, onlar da onu ölüme mahkûm edecekler.

¹⁹Ve O’nunla alay etmeleri ve kamçılamaları ve çarmıha germeleri için O’nu uluslara teslim edecekler; ve üçüncü gün dirilecektir.”¹

²⁰O zaman Zebedi oğullarının annesi, O’na tapınarak ve O’ndan bir şey dileyerek oğullarıyla birlikte kendisine geldi.

²¹O da ona, “Ne istiyorsun?” dedi. Kadın O’na dedi:* “Senin krallığında benim bu iki oğlum, biri sağında biri de solunda otursun diye emret.”²

²²Ama İsa cevap verip dedi: “Siz ne dilediğinizi bilmiyorsunuz. Benim içmek üzere olduğum kâseyi³ içebilir misiniz? Ve vaftiz olunduğum vaftizle vaftiz olabilir misiniz?” Onlar kendisine, “Edebiliriz” dediler.*

²³O da onlara dedi:* “Benim kâsemi gerçekten içeceksiniz; ve vaftiz olunduğum vaftizle vaftiz olacaksınız; ama sağımda ve solumda oturmayı vermek bana ait değildir; ama Babam tarafından kendilerine hazırlanmış olanlara verilecektir.”

²⁴Ve on öğrenci bunu işitince iki kardeşe öfkelendiler.

²⁵Ama İsa onları yanına çağırıp dedi: “Bilirsiniz ki ulusların yöneticileri, onların üzerine egemenlik sürerler; ve büyük olanlar, onların üzerine yetki kullanırlar.

²⁶Oysa sizin aranızda böyle olmayacaktır. Ama aranızda kim büyük olmak isterse, hizmetçiniz olsun.

²⁷Ve aranızda kim birinci olmak isterse, kulunuz olsun.

²⁸Nasıl ki İnsanoğlu hizmet edilmeye değil, ama hizmet etmeye ve kendi canını⁴ birçokları için fidye olarak vermeye geldi.”

²⁹Ve onlar Eriha’dan çıkarlarken büyük bir kalabalık O’nun ardından gitti.

³⁰Ve işte, yol kenarında oturan iki kör adam, İsa’nın yakından geçmekte olduğunu duyunca, “Ya Rab, bize merhamet et,¹ ey Davut oğlu!” diyerek bağırdılar.

³¹Ve kalabalık, sussunlar diye onları azarladı. Ama onlar, “Ya Rab, bize merhamet et, ey Davut oğlu!” diyerek daha çok bağırdılar.

³²İsa da durup onları çağırdı; ve, “Size ne yapmamı istiyorsunuz?” dedi.

³³Onlar kendisine, “Ya Rab, gözlerimiz açılsın” dediler.

³⁴İsa da acımayla dolarak^a  onların gözlerine dokundu; ve hemen gözleri gördü ve O’nun ardından gittiler.

Bölüm 21

¹Ve onlar Yeruşalem’e yaklaşıp Beytfaci’ye, zeytinlik dağına geldiklerinde, o zaman İsa iki öğrenci gönderdi;

²Onlara dedi: “Karşınızdaki köye gidin ve hemen bağlı bir eşekle beraberinde bir sıpa bulacaksınız. Onları çözüp bana getirin.

³Ve eğer bir kimse size birşey söylerse, ‘Rab’bin bunlara ihtiyacı var’ dersiniz ve onları hemen gönderecektir.”

⁴Ama bütün bunlar oldu ki, peygamber aracılığıyla söylenen şu söz yerine gelsin:

⁵“Sion kızına deyin: ‘İşte Kralın sana geliyor, alçak gönüllü ve bir eşek üzerine, evet eşek yavrusu sıpa üzerine binmiş olarak...’”^b

⁶Ve öğrenciler gidip İsa’nın kendilerine emrettiği gibi yaptılar.

⁷Eşekle sıpayı getirdiler ve üzerlerine kendi giysilerini koydular ve onların üzerine bindi.

⁸Ve çok büyük kalabalık,² giysilerini yolun üzerine serdiler; başkaları da ağaçlardan dallar kesiyor ve yola seriyorlardı.

⁹Ve önden giden ve arkadan gelen kalabalıklar bağırarak diyorlardı: “Davut Oğluna Hosanna!³ Rab’bin adıyla gelen kutludur!⁴ En yücelerde Hosanna!”

¹⁰Ve İsa Yeruşalem’e girdiğinde bütün şehir, “Bu kimdir?” diyerek çalkalandı.

¹¹Ve kalabalıklar, “Bu, Galile’nin Nasıra şehrinden İsa peygamberdir” dediler.

¹²Ve İsa, Tanrı’nın tapınağına girdi ve tapınakta alış veriş edenlerin hepsini dışarı attı; para değiştirenlerin masalarını ve güvercin satanların iskemlelerini devirdi.

¹³Ve onlara dedi:* “‘Benim evime dua evi denecek’^a diye yazılıdır. Ama siz onu haydutların ini yaptınız.”

¹⁴Ve tapınakta kendisine körler ve topallar geldiler; O da onları iyileştirdi.

¹⁵Ama başkâhinlerle yazıcılar, O’nun yaptığı harikaları ve tapınakta, “Hosanna Davut Oğluna!” diyerek bağıran çocukları görünce öfkelendiler;

¹⁶Ve O’na, “Bunların ne söylediğini duyuyor musun?” dediler. İsa da onlara dedi:* “Evet; siz, ‘Bebeklerin ve emziklilerin ağzından övgü tamamladın’^b sözünü hiç okumadınız mı?”

¹⁷Ve onları bırakıp şehirden dışarı, Beytanya’ya çıktı; ve orada konakladı.

¹⁸Şimdi O, sabahleyin şehre dönerken acıktı.

¹⁹Ve yol kenarında bir incir ağacı görüp ona geldi; ve yalnız yapraktan başka onda bir şey bulmadı; ve ona, “Sonsuza dek artık senin meyven olmasın” dedi. Ve incir ağacı hemen kurudu.

²⁰Öğrenciler de bunu görünce, “İncir ağacı hemen nasıl kurudu?” diyerek şaştılar.

²¹İsa cevap verip onlara dedi: “Doğrusu size derim, eğer imanınız varsa ve şüphe etmezseniz, yalnız incir ağacına olanı yapacak değilsiniz; ama şu dağa, ‘Alınıp denize atıl’ bile derseniz, olacaktır.

²²Ve iman ederek duada her ne dilerseniz, hepsini alacaksınız.”

²³Ve İsa tapınağa geldiğinde, öğretmekteyken başkâhinler ve halkın ihtiyarları O’na gelip dediler:

“Hangi yetkiyle bu şeyleri yapıyorsun; ve bu yetkiyi sana kim verdi?”

²⁴İsa da cevap verip onlara dedi: “Ben de size bir şey soracağım; eğer onu bana söylerseniz, ben de size bu şeyleri hangi yetkiyle yaptığımı söyleyeceğim.

²⁵Yuhanna’nın vaftizi neredendi? Gökten mi, yoksa insanlardan mı?” Onlar da kendi aralarında tartışarak dediler: “Eğer ‘gökten’ dersek, O bize, ‘Öyleyse neden ona inanmadınız?’ diyecek;

²⁶Ve eğer ‘İnsanlardan’ dersek, halktan korkarız; çünkü hepsi Yuhanna’yı bir peygamber olarak tutuyor.”¹

²⁷Ve İsa’ya cevap verip, “Bilmiyoruz” dediler. O da onlara, “Ben de² size bu şeyleri hangi yetkiyle yaptığımı söylemem” dedi.

²⁸“Ama ne düşünürsünüz? Bir adamın iki çocuğu vardı. Birincisine gelip, ‘Oğul, git bugün bağımda çalış’ dedi.

²⁹O da cevap verip, ‘İstemem’ dedi. Ama sonradan pişman olup gitti.

³⁰Ve gelip ikincisine aynı şekilde dedi. O da cevap verip, ‘Ben giderim efendim’ dedi ve gitmedi.

³¹İkisinden hangisi babanın isteğini yapmış oldu?” Onlar O’na, “Birincisi” dediler. İsa onlara dedi:* “Doğrusu size derim ki, vergi toplayıcıları ve fahişeler Tanrı’nın krallığına sizden önce giriyorlar.

³²Çünkü Yuhanna size salâh yolunda geldi ve ona inanmadınız; ama vergi toplayıcıları ve fahişeler ona inandılar. Ve siz bunu gördüğünüz zaman, ona inanmak için sonradan pişman olmadınız.”

³³“Başka bir benzetme dinleyin: Bir bağ diken ev sahibi bir adam vardı. Ve etrafına çit çevirdi; içine de bir üzüm sıkma çukuru kazdı ve bir kule yaptı ve onu bağcılara kiralayıp ülkeden ayrıldı.

³⁴Ve meyve zamanı yaklaşınca, onun meyvelerini almak için kölelerini bağcılara gönderdi.

³⁵Bağcılar da onun kölelerini yakalayıp birini dövdüler, öbürünü öldürdüler ve diğerini taşladılar.

³⁶O, yine öncekilerden daha çok sayıda başka köleler gönderdi. Bağcılar onlara da aynı şekilde yaptılar.

³⁷Ve sonunda, ‘Oğluma saygı gösterirler’ diyerek onlara oğlunu gönderdi.

³⁸Ama bağcılar oğlu görünce kendi aralarında, ‘Mirasçı budur; gelin onu öldürelim ve mirasına sahip olalım’ dediler.

³⁹Ve onu yakalayıp bağdan dışarı attılar ve öldürdüler.

⁴⁰Onun için, bağın sahibi geldiği zaman bu bağcılara ne yapacak?”

⁴¹Onlar kendisine dediler: “Bu kötü adamları feci şekilde yok edecek ve bağı, meyvesini mevsiminde kendisine verecek olan başka bağcılara kiralayacaktır.”

⁴²İsa onlara dedi:* “‘Yapıcıların reddettikleri taş, köşenin başı oldu; bu Rab’den idi. Ve gözlerimizde şaşılacak şeydir!’^a diye siz Kutsal Yazılarda hiç okumadınız mı?

⁴³Bundan dolayı size derim ki, Tanrı’nın krallığı sizden alınacak ve onun meyvesini verecek bir ulusa verilecektir.

⁴⁴Ve bu taşın üzerine düşen parçalanacak; O da kimin üzerine düşerse onu ezip toz edecektir.”

⁴⁵Ve başkâhinlerle Ferisiler, O’nun benzetmelerini duyunca kendileri hakkında konuştuğunu anladılar.

⁴⁶Ve O’nu tutmak istedilerse de kalabalıklardan korktular. Çünkü O’nu peygamber olarak tutuyorlardı.^b

Bölüm 22

¹Ve İsa cevap vererek onlara yine benzetmelerle konuşup dedi:

²“Göklerin krallığı, oğlu için düğün şöleni yapan, kral olan bir adama benzer.

³Ve düğün şölenine davet edilmiş olanları çağırmak için kölelerini gönderdi; ve onlar gelmek istemediler.

⁴Yine başka köleler gönderip dedi: ‘Davetlilere deyin: ‘İşte, ben akşam yemeğimi hazırladım; sığırlarım ve besili hayvanlarım kesildi ve her şey hazırdır; düğün şölenine gelin.’

⁵Ama onlar aldırış etmeyerek,¹ biri kendi tarlasına, başkası ticaretine gitti.

⁶Geri kalanları da onun kölelerini tutup hakaret ettiler ve öldürdüler.

⁷Ama kral bunu duyunca, öfkelendi ve ordularını göndererek o katilleri yok etti ve onların şehrini yaktı.

⁸O zaman kendi kölelerine dedi:* ‘Düğün şöleni hazırdır, ama çağrılmış olanlar değerli değildi.

⁹Onun için yol kavşaklarına gidin, ne kadar bulursanız düğün şölenine çağırın.’

¹⁰O köleler de yollara çıktılar, hem kötü hem iyi ne kadar buldularsa hepsini topladılar; ve düğün yeri konuklarla    doldu.

¹¹Ama kral konukları görmek için girdiğinde, orada düğün giysisi giyinmemiş bir adam gördü.

¹²Ve ona dedi:* ‘Arkadaş, üzerinde düğün giysisi olmadan buraya nasıl girdin?’ Ve onun dili tutuldu.²

¹³O zaman kral hizmetçilere dedi: ‘Onun ellerini ve ayaklarını bağlayın, onu alıp götürün ve dış karanlığa atın; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.’

¹⁴Çünkü çağırılanlar çok, ama seçilenler azdır.”

¹⁵O zaman Ferisiler gittiler ve O’nu sözle nasıl tuzağa düşürebileceklerini birbirleriyle danıştılar.^a

¹⁶Ve Hirodesçilerle birlikte kendi öğrencilerini O’na gönderip dediler: “Ey Öğretmen, senin doğru olduğunu ve Tanrı’nın yolunu doğrulukla öğrettiğini ve hiçbir kimse hakında aldırış etmediğini³ biliyoruz; çünkü insanların kişiliğine bakmazsın.⁴

¹⁷Onun için bize söyle, sen ne düşünüyorsun? Kayser’e vergi vermek yasal mı, yoksa değil mi?”

¹⁸Ama İsa onların kötülüğünü bilerek dedi: “Ey ikiyüzlüler, neden beni deniyorsunuz?

¹⁹Bana vergi parasını gösterin.” Ve O’na bir dinar getirdiler.

²⁰O da onlara, “Bu yüz şekli⁵ ve üstündeki yazı kimindir?” dedi.*

²¹Onlar kendisine, “Kayser’in” dediler.* O zaman onlara, “Öyleyse Kayser’in şeylerini Kayser’e ve Tanrı’nın şeylerini Tanrı’ya verin” dedi.*

²²Ve bunu duyunca, şaştılar ve O’nu bırakıp gittiler.

²³Diriliş¹ yoktur diyen Sadukiler, o gün O’na geldiler ve kendisine sorup dediler:

²⁴“Ey Öğretmen, Musa dedi ki, ‘Eğer bir kimse çocuğu olmadan ölürse, kardeşi onun karısıyla evlenecek ve kardeşine soy yetiştirecektir.’^a

²⁵Şimdi, bizde yedi kardeş vardı; birincisi evlendi ve öldü; ve soyu olmadığından karısını kardeşine bıraktı.

²⁶İkincisi de, üçüncüsü de, yedincisine dek aynı şekilde ettiler.

²⁷Ve hepsinden sonra kadın da öldü.

²⁸O hâlde dirilişte yediden hangisinin karısı olacak? Çünkü hepsi onu aldılar.”

²⁹İsa da cevap verip onlara dedi: “Siz Kutsal Yazıları ve Tanrı’nın gücünü bilmediğinizden yanılıyorsunuz.

³⁰Çünkü dirilişte onlar ne evlenirler ne de evlendirilirler; ama gökteki Tanrı’nın melekleri gibidirler.

^31-32Ama ölülerin dirilişi hakkında, ‘Ben İbrahim’in Tanrısı, İshak’ın Tanrısı ve Yakub’un Tanrısıyım’^b diyerek, Tanrı tarafından size söyleneni okumadınız mı? Tanrı ölülerin değil, ama dirilerin Tanrısıdır.”

³³Ve kalabalık bunu işitince, O’nun öğretişine şaştılar.

³⁴Ama Ferisiler, O’nun Sadukileri susturduğunu duyunca bir araya toplandılar.

³⁵Ve onlardan biri, bir Yasa uzmanı, O’nu deneyerek sorup dedi:

³⁶“Ey Öğretmen, Yasa’da büyük emir hangisidir?”

³⁷İsa ona dedi: “‘Tanrın Rab’bi bütün yüreğinle ve bütün canınla ve bütün fikrinle seveceksin’^c

³⁸Birinci ve büyük emir budur.

³⁹Ve ikincisi ona benzer: ‘Komşunu kendin gibi seveceksin.’^d

⁴⁰Bütün Yasa ve peygamberler bu iki emre dayanır.”

⁴¹Ve Ferisiler bir arada toplu hâldeyken İsa onlara sorup dedi:

⁴²“Mesih’le ilgili olarak ne düşünüyorsunuz? O kimin oğludur?” Onlar İsa’ya: “Davut’un oğlu” dediler.

⁴³O da onlara dedi:* “Öyleyse Davut, Ruh’ta nasıl O’nu Rab diye çağırıp diyor:

⁴⁴‘Rab Rabbime dedi: Ben düşmanlarını senin ayaklarına basamak koyuncaya dek, sağımda otur.’^a

⁴⁵Şu hâlde, eğer Davut O’nu Rab diye çağırıyorsa, O nasıl onun oğlu olur?”

⁴⁶Ve hiç kimse O’na bir söz cevap veremedi; ne de o günden sonra bir kimse O’na daha fazla soru sormaya cesaret edebildi.

Bölüm 23

¹O zaman İsa kalabalığa ve öğrencilerine konuşup dedi:

²“Yazıcılar ve Ferisiler Musa’nın kürsüsünde otururlar.

³Bunun için tutmak üzere size söyledikleri her şeyi tutun ve yapın. Ama onların işlerine göre yapmayın. Çünkü onlar söylerler ve yapmazlar.

⁴Çünkü onlar, ağır ve taşınması güç yükler bağlayıp insanların omuzlarına koyarlar; ama kendileri, onları parmaklarıyla kımıldatmak istemezler.

⁵Ve işlerinin hepsini, insanlar tarafından görülsün diye yaparlar. Çünkü Kutsal Yazı bağlarını^b genişletirler ve giysilerinin saçaklarını^c büyütürler.

⁶Ve ziyafetlerde baş yeri ve havralarda baş kürsüleri;

⁷Ve çarşı yerlerinde selâmları ve insanlar tarafından Rabbi, Rabbi¹ diye çağrılmayı severler.

⁸Ama sizler Rabbi diye çağrılmayın; çünkü öğretmeniniz tektir, Mesih’tir ve hepiniz kardeşsiniz.

⁹Ve yeryüzünde kimseyi babanız diye çağırmayın; çünkü Babanız tektir; O ki, göklerdedir.

¹⁰Ne de önderler² diye çağrılın; çünkü önderiniz tektir, Mesih’tir.

¹¹Ama sizin en büyüğünüz, hizmetçiniz olacaktır.

¹²Ve her kim kendini yükseltirse, alçaltılacak; ve her kim kendini alçaltırsa yükseltilecektir.

¹³Ama vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü göklerin krallığını insanların önünde kapatıyorsunuz; çünkü ne kendiniz giriyorsunuz, ne de girenleri içeri girmeye bırakıyorsunuz.

¹⁴Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü dul kadınların evlerini yutarsınız ve gösteriş için uzun dualar edersiniz; bundan dolayı siz daha büyük yargıya uğrayacaksınız.

¹⁵Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü bir dönme¹ yapmak için denizi ve karayı dolaşırsınız; olunca da onu kendinizden iki kat daha cehennem oğlu yaparsınız.

¹⁶Vay size, kör kılavuzlar! Siz ki, ‘Her kim tapınak üze rine ant içerse bir şey değildir; ama her kim tapınağın altını üzerine ant içerse, o borçludur’ dersiniz.

¹⁷Budalalar ve körler! Çünkü hangisi daha büyüktür, altın mı, yoksa altını kutsal kılan tapınak mı?

¹⁸Ve, ‘Her kim sunak üzerine ant içerse bir şey değildir; ama her kim onun üstündeki armağan üzerine ant içerse, o borçludur’ dersiniz.

¹⁹Ey budalalar ve körler! Çünkü hangisi daha büyüktür, armağan² mı, yoksa armağanı kutsal kılan sunak mı?

²⁰Onun için sunak üzerine ant içen, onun ve onun üstündeki bütün şeyler üzerine ant içer.

²¹Ve tapınak üzerine ant içen, onun ve onun içinde duran Kişi’nın üzerine ant içer.

²²Ve gök üzerine ant içen, Tanrı’nın tahtı ve onun üstünde oturanın üzerine ant içer.

²³Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü nanenin ve anasonun ve kimyonun ondalığını verirsiniz; ve Yasa’nın daha ağır şeylerini,³ adaleti, merhameti ve imanı bırakırsınız; bunları yapmalıydınız, onları da bırakmamalıydınız.

²⁴Ey kör kılavuzlar! Siz ki küçük sineği süzer ayırırsınız, ama deveyi yutarsınız.

²⁵Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü bardağın ve çanağın dışını temizlersiniz; ama onlar içeriden soygunculuk ve taşkınlık¹ ile doludurlar.

²⁶Ey kör Ferisi! Önce bardağın ve çanağın içini temizle ki, dışı da temiz olsun.

²⁷Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü sizler badanalı mezarlara benzersiniz; onlar ki, dıştan gerçekten güzel görünürler, ama içten ölü kemikleriyle ve her türlü pislikle doludurlar.

²⁸Sizler de böylece dıştan insanlara salih görünürsünüz, ama içten ikiyüzlülük ve kanunsuzlukla² dolusunuz.

²⁹Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü peygamberlerin mezarlarını yaparsınız ve salihlerin türbelerini donatırsınız;

³⁰Ve, ‘Eğer biz babalarımızın günlerinde olsaydık, onlarla birlikte peygamberlerin kanına³ ortak olmazdık’ diyorsunuz.

³¹Böylece peygamberleri öldürenlerin oğulları olduğunuza siz kendiniz tanıklık ediyorsunuz.

³²O zaman siz⁴ babalarınızın ölçeğini doldurun.

³³Ey yılanlar! Engerekler soyu! Cehennem yargısından nasıl kaçacaksınız?

³⁴Bundan dolayı, işte size peygamberler ve bilge adamlar ve yazıcılar gönderiyorum; onlardan bazılarını öldürecek ve çarmıha gereceksiniz ve onlardan bazılarını havralarınızda kamçılayacaksınız ve şehirden şehre kovalayacaksınız.

³⁵Öyle ki, salih olan Habil’in kanından, tapınakla sunak arasında öldürdüğünüz Barakya oğlu Zekeriya’nın kanına dek, yeryüzünde dökülen her salih kan üzerinize gelsin.

³⁶Doğrusu size derim, bütün bu şeyler bu kuşak üzerine gelecektir.

³⁷Ey Yeruşalem, Yeruşalem! Peygamberleri öldüren ve kendisine gönderilenleri taşlayan şehir! Bir tavuk, civcivlerini kanatları altına topladığı gibi, ben de kaç kez senin çocuklarını öylece toplamak istedim ve siz istemediniz.

³⁸İşte, eviniz size ıssız bırakıldı.

³⁹Çünkü size derim, ‘Rabbin adıyla gelen kutludur’¹ deyinceye dek, bundan sonra beni asla görmeyeceksiniz.”

Bölüm 24

¹Ve İsa çıkıp tapınaktan ayrıldı; ve öğrencileri, tapınağın binalarını O’na göstermek için yanına geldiler.

²Ve İsa onlara dedi: “Bütün bu şeyleri görmüyor musunuz? Doğrusu size derim, burada taş üstünde yıkılmadık taş bırakılmayacak.”

³Ve zeytinlik dağında otururken, öğrenciler yalnız olarak O’na gelip dediler: “Bize söyle, bu şeyler ne zaman olacak ve senin gelişinin ve çağın sona erişinin² belirtisi nedir?”

⁴İsa da cevap verip onlara dedi: “Sakının, kimse sizi saptırmasın.

⁵Çünkü birçokları, ‘Mesih benim’ diyerek benim adımla gelecek ve birçoklarını saptıracaklar.

⁶Ama siz savaşlar ve savaş söylentileri duyacaksınız. Sakın endişelenmeyin,³ çünkü bütün bunların olması gerektir. Ama daha son değildir.

⁷Çünkü ulus ulusa karşı ve krallık krallığa karşı kalkacak; değişik yerlerde kıtlıklar, vebalar ve depremler olacak.

⁸Ama bütün bunlar şiddetli sancıların başlangıcıdır.

⁹O zaman büyük sıkıntı için sizi teslim edecekler ve öldürecekler ve benim adımdan ötürü bütün uluslarca nefret edileceksiniz.

¹⁰Ve o zaman birçokları tökezlenecek ve birbirlerini ele verecek ve birbirlerinden nefret edecekler.

¹¹Ve birçok sahte peygamberler kalkacak ve bir çoklarını saptıracaklar.

¹²Ve kanunsuzluk¹ çoğalacağından ötürü birçoklarının sevgisi soğuyacak.

¹³Ama sona kadar dayanan, o kurtulacaktır.

¹⁴Ve krallığın bu İncil’i, tüm uluslara tanıklık için bütün dünyada ilân edilecektir; ve o zaman son gelecektir.

¹⁵Onun için, Daniel peygamber aracılığıyla söylenen, ‘yıkıcılığın iğrençliğini’² kutsal yerde dikildiğini gördüğünüz zaman (okuyan anlasın);

¹⁶O zaman Yahudiye’de olanlar dağlara kaçsınlar;

¹⁷Damda olan, kendi evinden bir şey almak için aşağı inmesin.

¹⁸Ve tarlada olan giysilerini almak için geri dönmesin.

¹⁹Ama o günlerde vay gebe olanlara ve çocuk emzirenlere!

²⁰Ve dua edin ki, kaçışınız kışta olmasın, ne de bir Şabat gününde;

²¹Çünkü o zaman öyle büyük sıkıntı olacak ki, dünyanın başlangıcından şimdiye dek öylesi olmamış; ne de asla olacaktır!

²²Ve eğer o günler kısaltılmamış olsaydı hiçbir insanoğlu° kurtulmazdı. Ama seçilmişler uğruna o günler kısaltılacaktır.

²³O zaman eğer biri size, ‘İşte, Mesih burada, ya da şurada’ derse inanmayın.

²⁴Çünkü sahte mesihler ve sahte peygamberler kalkacaklar ve büyük belirtiler ve harikalar yapacaklar; öyle ki, mümkünse seçilmişleri bile saptıracaklar.

²⁵İşte, size önceden söylemiş oldum.

²⁶Bunun için eğer size, ‘İşte, O çöldedir’ derlerse çıkmayın; ‘İşte, O iç odalardadır’ derlerse inanmayın.

²⁷Çünkü şimşeğin doğudan çıkıp batıya kadar parladığı gibi, İnsanoğlu’nun gelişi de öyle olacaktır.

²⁸Çünkü leş neredeyse kartallar orada toplanacaklar.

²⁹Ama o günlerin sıkıntısından hemen sonra, güneş kararacak, ay ışığını vermeyecek, yıldızlar gökten düşecek ve göklerin güçleri sarsılacak;

³⁰Ve o zaman gökte İnsanoğlu’nun belirtisi görünecek; ve o zaman yeryüzünün bütün kabileleri dövünecekler; ve İnsanoğlu’nun göğün bulutları üzerinde güçle ve büyük yücelikle geldiğini görecekler.

³¹Ve meleklerini borunun büyük sesiyle gönderecek ve onlar, O’nun seçilmişlerini göklerin bir ucundan öbür ucuna dek, dört yelden bir araya toplayacaklar.

³²Şimdi, incir ağacından benzetmeyi¹ öğrenin: Onun  dalı henüz yumuşayıp yapraklarını sürdüğü zaman, yazın yakın olduğunu bilirsiniz.

³³Böylece siz de, bütün bu şeyleri görünce, bilin ki o yakındır, kapılardadır.

³⁴Doğrusu size derim, bütün bu şeyler oluncaya dek, bu soy asla geçip gitmeyecektir.²

³⁵Gök ve yer geçip gidecek, ama benim sözlerim asla geçip gitmeyecektir.

³⁶Ama o gün ve saat hakkında hiç kimse bilmez, hatta göklerin melekleri bile; ancak yalnız Babam bilir.

³⁷Ama Nuh’un günleri nasıl idiyse, İnsanoğlu’nun gelişi de öyle olacaktır.

³⁸Çünkü tufandan önceki günlerde olduğu gibi, Nuh’un gemiye girdiği güne dek insanlar yiyip içiyor, evlenip evlendiriliyorlardı;

³⁹Ve tufan gelip hepsini alıp götürünceye dek nasıl bilmedilerse, İnsanoğlu’nun gelişi de öyle olacaktır.

⁴⁰O zaman tarlada iki adam olacak; biri alınacak, biri bırakılacak.

⁴¹Değirmende³ tahıl öğüten iki kadın olacak; biri alınacak, biri bırakılacak.

⁴²Onun için uyanık olun; çünkü Rabbinizin hangi saatte geleceğini bilmezsiniz.

⁴³Ama şunu bilin ki, eğer ev sahibi hırsızın hangi nöbette geleceğini bilseydi, uyanık dururdu ve evini deldirmeye bırakmazdı.

⁴⁴Bunun için siz de hazır olun; çünkü sanmadığınız saatte İnsanoğlu gelir.

⁴⁵Öyleyse, onlara vaktinde yiyecek vermek için kendi ev halkı üzerine efendisinin koymuş olduğu sadık ve akıllı köle kimdir?

⁴⁶Efendisi geldiğinde böyle yapmakta bulacağı o köleye ne mutlu!

⁴⁷Doğrusu size derim ki, onu bütün malları üzerine koyacaktır.

⁴⁸Ama eğer o kötü köle yüreğinde, ‘Efendim gelmekte gecikiyor’ der,

⁴⁹Ve köle yoldaşlarını dövmeye ve sarhoşlarla birlikte yiyip içmeye başlarsa,

⁵⁰O kölenin efendisi, beklemediği bir günde ve bilmediği bir saatte gelecek,

⁵¹Ve onu iki parçaya kesecek ve onun payını ikiyüzlülerle birlikte tayin edecektir.¹ Orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.”

Bölüm 25

¹“O zaman göklerin krallığı kandillerini alıp güveyi karşılamaya çıkan on bakire kıza benzeyecektir.

²Ve onlardan beşi akıllı, beşi akılsızdı.

³Akılsız olanlar kandillerini aldıklarında, beraberlerinde yağ almadılar.

⁴Ama akıllılar kandilleriyle birlikte kapları içinde yağ aldılar.

⁵Fakat güvey gecikince, hepsine ağırlık bastı ve uyudular.

⁶Ve gece yarısı bir haykırış oldu, ‘İşte, güvey geliyor; onu karşılamaya çıkın!’

⁷O zaman o bakire kızların hepsi kalkıp kandillerini düzelttiler.²

⁸Ve akılsızlar akıllılara, ‘Bize yağınızdan verin, çünkü kandillerimiz sönüyor’ dediler.

⁹Ama akıllılar cevap verip dediler: ‘Hayır, olmaya ki bize ve size yetmez; en iyisi satıcılara gidin ve kendiniz için satın alın.’

¹⁰Ve onlar satın almaya giderlerken güvey geldi; ve hazır olanlar onunla birlikte düğün şölenine girdiler; ve kapı kapandı.

¹¹Daha sonra öbür bakire kızlar da gelip, ‘Ya Rab, ya Rab, bize aç’ dediler.

¹²Ama o cevap verip dedi: ‘Doğrusu size derim, sizi tanımıyorum.’

¹³Onun için uyanık olun; çünkü İnsanoğlu’nun, ne geleceği saati, ne de günü bilirsiniz.

¹⁴Çünkü o,¹ memleketten ayrılırken kölelerini çağırıp kendi malını onlara teslim eden bir adam gibidir.

¹⁵Ve birine beş, başka birine iki, diğerine bir; herbirine değişik yeteneğine göre talantlar^a verdi; ve hemen memleketten ayrıldı.

¹⁶Beş talant alan, gidip onlarla ticaret etti ve beş talant daha kazandı.

¹⁷Aynı şekilde ikiyi alan, o da iki daha kazandı.

¹⁸Ama biri alan, gidip yeri kazdı ve efendisinin parasını sakladı.

¹⁹Ve uzun bir zaman sonra o kölelerin efendisi geldi* ve onlarla hesap gördü.*

²⁰Ve beş talant alan, ona gelip beş talant daha getirerek dedi: ‘Efendi, bana beş talant teslim ettin; işte, onlardan başka beş talant daha kazandım.’

²¹Efendisi ona dedi: ‘Aferin, iyi ve sadık köle, sen az şeyler üzerine sadık oldun, seni çok şeyler üzerine koyacağım; efendinin sevincine gir.’

²²Ve iki talant alan da ona gelip dedi: ‘Efendi, bana iki      talant teslim ettin; işte, onlardan başka iki talant daha kazandım.’

²³Efendisi ona dedi: ‘Aferin, iyi ve sadık köle; sen az şeyler üzerine sadık oldun, seni çok şeyler üzerine koyacağım; efendinin sevincine gir.’

²⁴Ve bir talant almış olan da gelip dedi: ‘Efendi, senin sert bir adam olduğunu biliyordum; ekmediğin yerden biçer ve saçmadığın yerden devşirirsin;

²⁵Ve korktum, gidip senin talantını toprakta sakladım; işte, sana ait olan eline geçti.¹

²⁶Ve efendisi cevap verip ona dedi: ‘Kötü ve tembel köle! Benim ekmediğim yerden biçtiğimi ve saçmadığım yerden devşirdiğimi bilirdin;

²⁷Onun için paramı bankacılara vermen gerekti; ve geldiğimde benim olanı, faizle birlikte geri alırdım.

²⁸Bundan dolayı, talantı ondan alın ve onu on talantı olana verin.

²⁹Çünkü her kimin varsa, ona verilecek ve o, bolluk içinde olacaktır. Ama kimin yoksa, kendisinde olanı bile alınacaktır.

³⁰Ve yararsız köleyi dış karanlığa atın; orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.’

³¹Ama İnsanoğlu kendi yüceliği içinde, bütün kutsal meleklerle birlikte geldiğinde, o zaman kendi yüceliğinin tahtı üzerine oturacaktır.

³²Ve bütün uluslar O’nun önünde toplanacak; ve çoban koyunları keçilerden ayırdığı gibi, onları birbirinden ayıracaktır.

³³Ve koyunları sağına, ama keçileri soluna koyacaktır.

³⁴O zaman Kral, sağındakilere diyecek: ‘Gelin, ey sizler, Babamın kutluları,² dünya kurulduğundan beri sizin için hazırlanmış olan krallığı miras alın;

³⁵Çünkü aç idim ve bana yemek için birşey verdiniz; susamıştım ve bana içmek için birşey verdiniz; yabancıydım ve beni içeri aldınız;

³⁶Çıplaktım ve beni giydirdiniz; hastaydım ve beni ziyaret ettiniz; zindandaydım ve yanıma geldiniz.’

³⁷O zaman salihler O’na cevap verip diyecekler: ‘Ya Rab, biz seni ne zaman aç görüp yedirdik, ya da susamış görüp içmek için birşey verdik?

³⁸Ve seni ne zaman yabancı görüp içeri aldık, ya da çıplak görüp giydirdik?

³⁹Ve seni ne zaman hasta, ya da zindanda görüp yanına  geldik?’

⁴⁰Kral da cevap verip onlara diyecek: ‘Doğrusu size derim, mademki bu kardeşlerimin en küçüklerinden birine yaptınız, bana yapmış oldunuz.’

⁴¹O zaman solundakilere de diyecek: ‘Ey lânetliler, benim yanımdan, İblis ile onun melekleri için hazırlanmış sonsuz ateşin içine gidin!

⁴²Çünkü aç idim ve bana yemek için birşey vermediniz; susamıştım ve bana içmek için birşey vermediniz;

⁴³Yabancıydım ve beni içeri almadınız; çıplaktım ve beni giydirmediniz; hasta ve zindandaydım, beni ziyaret etmediniz.’

⁴⁴O zaman onlar da cevap verip diyecekler: ‘Ya Rab, biz seni ne zaman aç, ya da susamış, ya da yabancı, ya da çıplak, ya da hasta, ya da zindanda gördük ve sana hizmet etmedik?’

⁴⁵O zaman onlara cevap verip diyecek: ‘Doğrusu size derim, mademki bu en küçüklerden birine yapmadınız, bana da yapmamış oldunuz.’

⁴⁶Ve bunlar sonsuz cezaya gidecekler, ama salihler sonsuz hayata.”

Bölüm 26

¹Ve öyle oldu ki İsa, bütün bu sözleri bitirince öğrencilerine dedi:

²“İki gün sonra Fısıh^a bayramı olduğunu biliyorsunuz; ve İnsanoğlu çarmıha gerilmek üzere ele verilecektir.”

³O zaman başkâhinler ve yazıcılar ve halkın ihtiyarları Kayafa adındaki başkâhinin^b sarayında toplandılar;

⁴Ve İsa’yı hile ile yakalayıp öldürmek için birlikte danıştılar.

⁵Ama, “Halk arasında bir kargaşalık çıkmasın diye bayramda olmasın” dediler.

⁶Ve İsa Beytanya’da cüzamlı Simun’un evindeyken,

⁷Çok değerli yağ içeren bir kaymaktaşı kabı olan bir kadın O’na gelip, O sofrada otururken yağı O’nun başına döktü.

⁸Ama öğrenciler bunu görünce öfkelenip dediler: “Ne için bu harcama?

⁹“Çünkü bu yağ çok pahalıya satılabilir ve yoksullara verilebilirdi.”

¹⁰Ama İsa bunu bilerek onlara dedi: “Neden kadını rahatsız ediyorsunuz? Çünkü o bana iyi bir iş yaptı.

¹¹Çünkü yoksullar her zaman sizinle birlikteler, ama ben her zaman sizin yanınızda değilim.

¹²Çünkü kadın, bu değerli yağı bedenimin üzerine dökmekle, benim gömülmem için bunu yaptı.

¹³Doğrusu size derim, bu İncil bütün dünyanın her neresinde vaaz edilirse, bu kadının yaptığı iş hakkında da, onun anılması için söz edilecektir.”

¹⁴O zaman, Yahuda İskariyot adında olan Onikilerden biri başkâhinlere gidip dedi:

¹⁵“Bana ne vermek istiyorsunuz ki, ben de O’nu sizin elinize vereyim?” Onlar da kendisine otuz parça gümüş kararlaştırdılar.¹

¹⁶Ve o andan sonra O’nu ele vermesi için fırsat aradı.

¹⁷Şimdi, mayasız ekmek bayramının birinci gününde öğrenciler İsa’ya gelip dediler: “Fıshı^a yemek üzere senin için nerede hazırlamamızı istersin?”

¹⁸O da dedi: “Şehre girip filan kişiye gidin ve ona deyin ki, ‘Öğretmen, zamanım yakındır, öğrencilerimle birlikte senin evinde Fıshı yapacağım diyor.’”

¹⁹Ve öğrenciler, İsa’nın kendilerine emrettiği gibi yaptılar; ve Fıshı hazırladılar.

²⁰Ve akşam olunca Onikilerle birlikte sofraya oturdu.

²¹Ve onlar yemek yerlerken İsa, “Doğrusu size derim ki, sizden biri beni ele verecek” dedi.

²²Onlar da son derece kederlenerek her biri O’na, “Ben miyim, ya Rab?” demeye başladı.

²³O da cevap verip, “Beni ele verecek olan, benimle birlikte elini sahana daldırandır” dedi.

²⁴“Gerçekten İnsanoğlu, kendisi hakkında yazılmış olduğu gibi gider; ama vay o adama ki, İnsanoğlu onun aracılığıyla ele veriliyor! O adam doğmamış olsaydı kendisi için iyi olurdu.”

²⁵O’nu ele veren Yahuda cevap verip, “Ben miyim, Rabbi?” dedi. İsa ona, “Sen söylemiş oldun”¹ dedi.

²⁶Ve onlar yemek yerlerken, İsa ekmeği aldı ve onu kutsayarak kırdı; öğrencilere verip, “Alın, yiyin; bu benim bedenimdir” dedi.

²⁷Ve kâseyi aldı ve teşekkür ederek onlara verip dedi: “Ondan hepiniz için.

²⁸Çünkü bu benim kanımdır, günahların bağışlanması için birçokları uğruna dökülen Yeni Antlaşma kanıdır.

²⁹Ama ben size derim ki, Babam’ın krallığında sizinle birlikte onu yeni² olarak içeceğim o güne dek, bundan sonra asmanın bu meyvesinden hiç içmeyeceğim.”

³⁰Ve bir ilâhî söyleyip çıktılar ve Zeytinlik dağına gittiler.

³¹O zaman İsa onlara dedi:* “Bu gece hepiniz bende tökezleyeceksiniz. Çünkü yazılmıştır: ‘Çobanı vuracağım ve sürünün koyunları her tarafa³ dağılacak.’^a

³²Ama ben dirildikten sonra sizden önce Galile’ye gideceğim.”

³³Ve Petrus cevap vererek O’na, “Eğer hepsi sende tökezleseler bile, ben asla tökezlemeyeceğim” dedi.

³⁴İsa ona, “Doğrusu sana derim ki, bu gece horoz ötmeden önce, sen beni üç kez inkâr edeceksin” dedi.

³⁵Petrus O’na, “Benim için seninle birlikte ölmek gerekse bile, seni asla inkâr etmem” dedi. Bütün öğrenciler de aynı şekilde dediler.

³⁶Sonra İsa onlarla birlikte Getsemani denen bir yere gelip öğrencilere dedi:* “Ben gidip orada dua edinceye dek siz burada oturun.”

³⁷Ve Petrus ile Zebedi’nin iki oğlunu beraberinde alarak kederlenmeye ve çok üzülmeye⁴ başladı.

³⁸O zaman onlara dedi:* “Canım ölüm derecesinde¹   çok kederlidir. Burada kalın ve benimle birlikte uyanık durun.”

³⁹Ve biraz ileri giderek yüzüstü yere kapandı, dua ederek dedi: “Ey Babam, eğer mümkünse bu kâse benden geçsin; yine de benim istediğim gibi değil, ama senin istediğin gibi olsun.”

⁴⁰Ve öğrencilere gelip onları uykuda buldu;* ve Petrus’a dedi:* “Böylece, benimle birlikte bir saat uyanık duramadınız mı?

⁴¹Uyanık durun ve dua edin ki, denenmeye girmeyesiniz; gerçekten ruh isteklidir, ama beden zayıftır.”

⁴²Yine, ikinci kez giderek dua edip dedi: “Ey Babam, eğer ben onu içmeden bu kâsenin benden geçmesi mümkün değilse, senin isteğin olsun.”

⁴³Ve gelip onları yine uykuda buldu; çünkü gözleri ağırlaşmıştı.

⁴⁴Onları bırakıp tekrar uzaklaştı ve aynı sözü söyleyerek üçüncü kez dua etti.

⁴⁵Ondan sonra öğrencilere gelip onlara dedi:* “şimdi artık uyumaya devam edin ve rahat edin; işte, saat yaklaştı ve İnsanoğlu günahkârların eline veriliyor.

⁴⁶Kalkın, gidelim; işte beni ele veren yaklaştı.”

⁴⁷Ve O henüz konuşmaktayken, işte Onikilerden biri olan Yahuda geldi; ve beraberinde, başkâhinlerle halkın ihtiyarları tarafından gönderilmiş kılıçlı ve sopalı büyük bir kalabalık vardı.

⁴⁸O’nu ele veren, onlara bir işaret verip, “Kimi öpersem, O’dur, O’nu yakalayın” dedi.

⁴⁹Ve hemen İsa’ya yaklaşarak, “Selâm, Rabbi” dedi; ve O’nu hararetle öptü.

⁵⁰Ama İsa ona, “Arkadaş, ne amaç için geldin?” O zaman yaklaşıp İsa’ya el attılar ve O’nu yakaladılar.

⁵¹Ve işte İsa’yla birlikte olanlardan biri el uzatıp kılıcını çekti ve başkâhinin kölesine vurup kulağını kopardı.

⁵²O zaman İsa ona dedi:* “Kılıcını geri yerine koy; çünkü kılıç tutanların hepsi kılıçla yok olacaklardır.¹

⁵³Yoksa ben Babamdan şimdi dileyemez miyim sanıyorsun? O da bana on iki lejyondan² fazla melek sağlamaz mı sanırsın?

⁵⁴‘Böyle olması gerektir’ diye kutsal Yazılar o zaman nasıl yerine gelirdi?”

⁵⁵O saatte İsa kalabalıklara dedi: “Bir hırsıza karşıymış gibi beni kılıç ve sopalarla yakalamaya mı çıktınız? Ben her gün tapınakta sizinle oturup öğretiyordum ve beni yakalamadınız.

⁵⁶Ama bunun hepsi peygamberlerin yazıları yerine gelsin diye oldu.” O zaman öğrencilerin hepsi O’nu bırakıp kaçtılar.

⁵⁷Ve İsa’yı yakalamış olanlar, O’nu başkâhin Kayafa’ya götürdüler; orada yazıcılar ve ihtiyarlar toplanmışlardı.

⁵⁸Ama Petrus O’nu uzaktan, başkâhinin avlusuna kadar izledi ve sonucu görmek için içeri girip hizmetçilerle birlikte oturdu.

⁵⁹Şimdi, başkâhinlerle ihtiyarlar ve tüm meclis^a İsa’yı ölüme çarptırmak için O’na karşı yalan tanıklık aradılar;

⁶⁰Ve birçok yalancı tanıklar ortaya çıktığı hâlde uygun kimse bulmadılar. Ama sonunda iki yalancı tanık gelip dediler:

⁶¹“Bu adam, ‘Ben Tanrı’nın tapınağını yıkabilir ve onu üç günde bina edebilirim’ dedi.”

⁶²Ve başkâhin ayağa kalkıp O’na dedi: “Sen hiç cevap vermiyor musun? Bunlar sana karşı ne tanıklıkta bulunuyor?”

⁶³Ama İsa sustu.³ Ve başkâhin cevap verip O’na dedi: “Diri olan Tanrı adı ile sana yemin ettiririm, eğer ki sen Tanrı’nın oğlu Mesih isen, bize söyle.”

⁶⁴İsa ona dedi:* “Sen söylemiş oldun;⁴ yine de size derim, bundan sonra İnsanoğlu’nun, Kudret’in sağında oturduğunu ve göğün bulutları üzerinde geldiğini göreceksiniz.”

⁶⁵O zaman başkâhin giysilerini yırtıp dedi: “Küfretti, tanıklara artık ne ihtiyacımız var? İşte, şimdi küfrünü işittiniz.

⁶⁶Ne düşünürsünüz?” Onlar da cevap verip, “Ölümü hak etti” dediler.

^67-68O zaman O’nun yüzüne tükürdüler; ve O’nu yumrukladılar; bazıları da, “Ey Mesih, bize peygamberlik et, sana vuran kimdir?” diyerek O’nu tokatladılar.

⁶⁹Petrus ise dışarıda avluda oturuyordu; ve kendisine bir hizmetçi kız yaklaşıp, “Sen de Galileli İsa’yla birlikteydin” dedi.

⁷⁰Ama o, hepsinin önünde, “Senin ne dediğini bilmiyorum” diyerek inkâr etti.

⁷¹Ve kapının giriş yerine çıkınca, başka bir hizmetçi kız onu gördü; ve orada bulunanlara, “Bu adam Nasıralı İsa’yla birlikteydi” dedi.*

⁷²Ve o yemin ile, “Ben o adamı tanımam” diye tekrar inkâr etti.

⁷³Ve biraz sonra orada duranlar gelip Petrus’a, “Gerçekten sen de onlardansın; çünkü konuşman seni belli ediyor” dediler.

⁷⁴O zaman, “Ben o adamı tanımam” diye lânet etmeye ve yemin etmeye başladı. Ve hemen horoz öttü.

⁷⁵Ve Petrus İsa’nın, “Horoz ötmeden önce sen beni üç kez inkâr edeceksin” demiş olduğu sözü hatırladı. Ve dışarı çıkıp acı acı ağladı.

Bölüm 27

¹Sabah olunca, bütün başkâhinler ve halkın ihtiyarları İsa’yı öldürmek için O’na karşı birbirleriyle danıştılar.

²Ve O’nu bağlayıp götürdüler ve vali Pontius Pilatus’a teslim ettiler.

³O zaman O’nu ele veren Yahuda, O’nun mahkûm edildiğini görünce, pişmanlık duydu; otuz gümüş parçasını başkâhinlere ve ihtiyarlara geri getirip,

⁴“Ben suçsuz kan ele vermekle günah işledim” dedi. Ama onlar, “Ondan bize ne? Sen onun gereğine¹ bak!” dediler.

⁵O da gümüş paralarını² tapınağın içine atarak ayrıldı; ve gidip kendini astı.

⁶Ve başkâhinler gümüş paralarını alıp, “Mademki kan pahasıdır, onları tapınağın hazinesine koymak yasal değildir” dediler.

⁷Ve birbirleriyle danışarak onlarla yabancılar için gömme yeri olarak çömlekçinin tarlasını satın aldılar.

⁸Bunun için o tarlaya bugüne dek Kan Tarlası denildi.

⁹O zaman Yeremya peygamber aracılığıyla söylenmiş olan yerine geldi, şöyle diyerek: “Ve İsrail Oğullarından olanların değer biçtikleri, pahası biçilmiş olan kişinin değeri olan otuz gümüş parçasını aldım,

¹⁰Ve Rab’bin bana buyurduğu gibi, onları Çömlekçinin tarlası için verdim.”^{a 3}

¹¹Ve İsa, valinin önünde ayağa dikildi; vali de O’na, “Sen Yahudilerin Kralı mısın?” diye sordu. İsa da ona, “Sen söylemiş oldun”^b dedi.

¹²Ve başkâhinlerle ihtiyarlar tarafından suçlandığında hiç cevap vermedi.

¹³O zaman Pilatus O’na, “Sana karşı ne kadar şeyler tanıklık ettiklerini duymuyor musun?” dedi.*

¹⁴Ve İsa ona tek bir söz bile cevap vermedi; öyle ki, vali son derece şaştı.

¹⁵Şimdi, vali bayramda halka⁴ istedikleri bir tutukluyu salıvermeyi âdet edinmişti.

¹⁶O zaman onların Barabbas denilen tanınmış bir tutukluları vardı.

¹⁷Onun için onlar bir araya toplandıklarında, Pilatus onlara dedi: “Size kimi salıvermemi istersiniz? Barabbas’ı mı, yoksa Mesih denilen İsa’yı mı?”

¹⁸Çünkü O’nu kıskançlıktan dolayı ele verdiklerini biliyordu.

¹⁹Ve Pilatus yargı kürsüsü üzerine otururken karısı ona, “O salih adamla senin yapacak¹ bir şeyin olmasın. Çünkü bugün rüyada O’nun yüzünden çok sıkıntı çektim” diyerek haber gönderdi.

²⁰Ama başkâhinlerle ihtiyarlar, Barabbas’ı istesinler ve İsa ortadan kaldırılsın² diye kalabalıkları kandırdılar.

²¹Ve vali cevap verip onlara dedi: “İkisinden hangisini size salıvermemi istersiniz?” Onlar da, “Barabbas’ı” dediler.

²²Pilatus onlara dedi:* “Öyleyse Mesih denen İsa’yı ne yapayım?” Onların hepsi, “Çarmıha gerilsin” dediler.

²³Ve vali, “Neden, O ne kötülük yaptı?” dedi. Ama onlar, “Çarmıha gerilsin” diyerek daha çok bağırdılar.

²⁴Ve Pilatus bunun hiçbir yararı olmadığını, ancak daha çok kargaşalık çıktığını görerek, su alıp, “Ben bu salih kişinin kanından suçsuzum. Onun gereğine siz bakın” diyerek kalabalığın önünde ellerini yıkadı.

²⁵Ve bütün halk cevap verip dedi: “O’nun kanı³  bizim üzerimizde ve çocuklarımızın üzerinde olsun!”

²⁶O zaman onlara Barabbas’ı salıverdi; İsa’yı da kırbaçladıktan sonra, çarmıha gerilsin diye teslim etti.

²⁷O zaman valinin askerleri İsa’yı Pretoryuma⁴ aldılar ve bütün taburu O’na karşı topladılar.

²⁸Ve O’nu soyup üstüne kırmızı bir kaftan giydirdiler.

²⁹Ve dikenlerden bir taç örüp başına koydular; sağ eline de bir kamış verdiler ve önünde diz çöküp, “Selâm, ey Yahudilerin Kralı!” diyerek O’nunla alay ettiler.

³⁰Ve üzerine tükürdüler, kamışı alıp başına vurdular.

³¹Ve O’nunla alay ettikten sonra kaftanı üstünden çıkarıp O’na kendi giysilerini giydirdiler; ve O’nu çarmıha germeye götürdüler.

³²Ve dışarıya çıkarlarken, Simun adında Kireneli bir adam buldular; İsa’nın çarmıhını taşısın diye onu zorladılar.

³³Ve Golgota denilen, yani kafatası yeri denilen yere geldiklerinde,

³⁴İçmesi için O’na öd¹ ile karışık sirke verdiler; ve onu tadınca içmek istemedi.

³⁵Ve O’nu çarmıha gerdiler; kur’a atarak giysilerini paylaştılar; öyle ki, peygamber aracılığıyla, “Giysilerimi kendi aralarında paylaştılar ve kaftanım üzerine kur’a attılar”^a  diye söylenen söz yerine gelsin.

³⁶Ve oturup O’nu orada gözetlediler.

³⁷Ve başının yukarısına, “BU, YAHUDİLERİN KRALI İSA’DIR” yazılı suçlama levhasını yerleştirdiler.

³⁸O zaman O’nunla birlikte iki hırsız çarmıha gerildi; biri sağında, biri de solunda.

³⁹Ve yanından geçenler başlarını sallayarak O’na sövüyor,

⁴⁰Ve diyorlardı: “Sen ki, tapınağı yıkar ve üç günde bina edersin, kendini kurtar! Eğer Tanrı’nın Oğlu isen, çarmıhtan in!”

⁴¹Başkâhinler de, yazıcılar ve ihtiyarlarla birlikte aynı şekilde O’nunla alay ederek dediler:

⁴²“Başkalarını kurtardı, kendisini kurtaramıyor. Eğer İsrail’in Kralı ise, şimdi çarmıhtan aşağı insin ve O’na iman ederiz.

⁴³Tanrı’ya güvendi; eğer Tanrı O’nu istiyorsa, şimdi O’nu kurtarsın; çünkü O, ‘Ben Tanrı’nın Oğluyum’ dedi.”

⁴⁴Ve O’nunla birlikte çarmıha gerilmiş olan hırsızlar da O’na aynı hakareti ettiler.

⁴⁵Şimdi, altıncı saatten dokuzuncu saate dek² bütün ülkenin³ üzerine karanlık çöktü.

⁴⁶Ve dokuzuncu saat dolaylarında İsa, “Eli, Eli, lama sabaktani?” yani, “Tanrım, Tanrım neden beni bıraktın?”⁴ diyerek yüksek sesle bağırdı.

⁴⁷Orada duranlardan bazıları bunu işitince, “Bu adam İlya’yı çağırıyor” dediler.

⁴⁸Ve onlardan biri hemen koşup bir sünger aldı ve onu sirkeyle doldurup bir kamış üzerine taktı ve içmek için O’na verdi.

⁴⁹Ama diğerleri,¹ “Bırak, bakalım! İlya O’nu kurtarmaya gelecek mi?” dediler.

⁵⁰Ve İsa tekrar yüksek sesle bağırarak ruhu teslim etti.

⁵¹Ve işte, tapınağın perdesi yukarıdan aşağıya yırtılıp ikiye ayrıldı, yer sarsıldı, kayalar yarıldı;

⁵²Ve mezarlar açıldı ve uyumuş olan birçok kutsalların bedenleri dirildi.

⁵³Ve O’nun dirilişinden sonra mezarlardan çıkıp kutsal şehre girdiler ve birçoklarına göründüler.

⁵⁴Ama yüzbaşı ve onunla birlikte İsa’yı gözetleyenler, depremi ve olmuş olan şeyleri görünce, “Gerçekten bu Tanrı’nın Oğluydu” diyerek gayet çok korktular.

⁵⁵Ve orada, uzaktan bakan birçok kadın vardı; onlar ki, İsa’ya hizmet ederek O’nu Galile’den beri izliyorlardı.

⁵⁶Onların arasında Magdala’lı Meryem, Yakup ile Yoses’in annesi Meryem ve Zebedi oğullarının annesi vardı.

⁵⁷Ve akşam olunca, Yusuf adında Arimatea’lı zengin bir adam geldi; o da İsa’nın bir öğrencisiydi.

⁵⁸Pilatus’a gidip İsa’nın cesedini istedi. O zaman Pilatus cesedin verilmesini emretti.

⁵⁹Ve Yusuf cesedi alıp onu temiz bir keten beze sardı;

⁶⁰Ve kayada oymuş olduğu kendi yeni mezarına yatırdı; ve mezarın kapısına büyük bir taş yuvarlayıp gitti.

⁶¹Ve Magdala’lı Meryem ile öbür Meryem oradaydılar; mezarın karşısında oturuyorlardı.

⁶²Şimdi, hazırlık günü sonrası olan ertesi gün, başkâhinlerle Ferisiler, Pilatus’un yanında bir araya gelerek dediler:

⁶³“Efendi, o aldatıcının daha yaşarken, ‘Üç gün sonra dirileceğim’ dediğini hatırlıyoruz.

⁶⁴Onun için, üçüncü güne dek mezarın güven altında kılınmasını emret; olmaya ki, öğrencileri geceleyin gelip O’nu çalsınlar ve halka, ‘O ölülerden dirildi’ desinler; ve son aldatma² ilkinden daha kötü olur.”

⁶⁵Pilatus onlara, “Bir korumanız¹ var; gidin bildiğiniz gibi onu güvenlik altına alın” dedi.

⁶⁶Onlar da koruma takımı ile birlikte gittiler, taşı mühürleyip mezarı güvenlik altına aldılar.

Bölüm 28

¹Şimdi, Şabat günü geç vakitte, haftanın ilk gününe doğru şafak sökmeye başlarken, Magdala’lı Meryem ile öbür Meryem mezarı görmeye geldiler.

²Ve işte, büyük bir deprem oldu; çünkü Rab’bin bir meleği gökten indi ve gelip taşı kapıdan yuvarladı ve üstüne oturdu.

³Ve onun görünüşü şimşek gibiydi; giysisi de kar gibi beyazdı.

⁴Ve onun korkusundan korumalar titreyip ölü gibi    oldular.

⁵Ve melek cevap verip kadınlara dedi: “Siz korkmayın, çünkü çarmıha gerilmiş olan İsa’yı aradığınızı biliyorum.

⁶O burada değildir; çünkü dediği gibi dirildi. Gelin, Rab’bin yattığı yeri görün.

⁷Ve çabuk gidip öğrencilerine deyin ki, ‘O ölüler arasından dirildi; ve işte, sizden önce Galile’ye gidiyor; O’nu orada göreceksiniz.’ İşte, ben size söyledim.”

⁸Ve onlar korku ve büyük sevinçle çabucak mezardan ayrıldılar ve O’nun öğrencilerine haber vermeye koştular.

⁹Ve öğrencilerine haber vermeye giderlerken işte, İsa onları karşılayıp, “Size selâm!” dedi. Onlar da yaklaşıp  O’nun ayaklarına sarıldılar ve O’na tapındılar.

¹⁰O zaman İsa onlara dedi:* “Korkmayın; gidin, kardeşlerime haber verin ki, Galile’ye gitsinler beni orada görecekler.”

¹¹Ve onlar giderlerken, işte korumalardan bazıları şehre gelip, olan bütün şeyleri başkâhinlere bildirdiler.

¹²Onlar da ihtiyarlarla birlikte toplanarak ve danışarak askerlere çok para verip dediler:

¹³“‘Öğrencileri geceleyin geldi, biz uyurken O’nu çaldılar’ deyin.

¹⁴Ve eğer bu, vali tarafından işitilecek olursa, biz onu inandırırız ve sizi endişeden kurtarırız.”

¹⁵Ve onlar parayı alıp kendilerine öğretildiği gibi yaptılar; ve bu söylenti bugüne dek Yahudiler arasında yayılmıştır.

¹⁶Ama on bir öğrenci Galile’ye, İsa’nın kendilerine tayin ettiği dağa gittiler.

¹⁷Ve O’nu gördükleri zaman O’na tapındılar; ama bazısı şüphe etti.

¹⁸Ve İsa yanlarına geldi, onlara söyleyip dedi: “Gökte ve yeryüzünde bütün yetki bana verildi.

¹⁹Onun için gidin, bütün ulusları öğrenci edin; onları Baba ve Oğul ve Kutsal Ruh adıyla¹ vaftiz edin.

²⁰Size emrettiğim herşeyi tutmaları için onlara öğretin; ve işte, bütün günler, çağın sonuna² dek ben sizinle beraberim.” Amin.