İNCİL

LUKA

Bölüm 1

^1-2-3Aramızda tamamen inanılmış olan şeylerin¹ anlatımını, başlangıçtan görgü tanığı ve Söz’ün hizmetçisi olanların bize onları ilettikleri gibi düzenlemeyi² birçokları ele aldığı için,³ bütün şeyleri ta en başından⁴ doğru olarak araştırıp anlayarak, sana sırasıyla yazmak bana da iyi göründü, ey çok erdemli⁵ Teofilos!

⁴Öyle ki, onlarla eğitildiğin şeylerin kesin doğruluğunu bilesin.

⁵Yahudiye kralı Hirodes’in günlerinde, Abiya takımından Zekeriya adında bir kâhin vardı; karısı da Harun kızlarından olup adı Elizabet’ti.

⁶Her ikisi de Rab’bin bütün emir ve kurallarında kusursuzca yürüyerek, Tanrı’nın önünde salihtiler.^a

⁷Ve onların çocukları yoktu; çünkü Elizabet kısırdı; ve her ikisi de yaşlarında⁶ ilerlemişti.

⁸Ve öyle oldu ki, kendi takımının sırasında Zekeriya, Tanrı’nın önünde kâhinlik^b hizmetini yerine getirirken,

⁹Kâhinlik geleneği uyarınca, Rab’bin tapınağına girip buhur yakmak kurayla ona düştü.

¹⁰Ve buhur saatinde bütün halk topluluğu dışarıda dua ediyordu.

¹¹Ve Rab’bin bir meleği buhur sunağının sağında dikilerek ona göründü.

¹²Ve Zekeriya onu görünce huzursuz olup üzerine korku düştü.

¹³Ama melek ona dedi: “Korkma, Zekeriya; çünkü duan işitildi; ve karın Elizabet sana bir oğul doğuracak, onun adını Yuhanna koyacaksın.

¹⁴Ve sana⁷ sevinç ve coşkunluk olacak, onun doğumuna da birçokları sevinecekler.

¹⁵Çünkü o, Rab’bin önünde büyük olacak; hiç şarap ve keskin içki içmeyecek. Ve daha annesinin rahmindeyken bile Kutsal Ruh’la dolu olacaktır.

¹⁶Ve İsrail oğullarından birçoğunu kendi Tanrıları Rab’be döndürecek.

¹⁷Babaların yüreklerini çocuklara, itaatsız olanları da salihlerin bilgeliğine¹ döndürmek ve Rab için hazırlanmış bir halkı hazırlamak üzere, İlya’nın ruhu ve gücüyle O’nun önünde gidecektir.”

¹⁸Zekeriya da meleğe dedi: “Bunu nasıl² bileceğim? Çünkü ben yaşlı bir adamım, karım da yaşta³ ilerlemiştir.”

¹⁹Ve melek cevap verip ona dedi: “Ben Tanrı’nın önünde duran Cebrail’im; seninle konuşmak ve bu müjdeyi sana bildirmek için gönderildim.

²⁰Ve işte, dilin tutulacak ve bu şeylerin olacağı güne dek konuşamayacaksın; çünkü vaktinde yerine gelecek olan sözlerime inanmadın.”

²¹Ve halk Zekeriya’yı bekliyor ve tapınakta gecikmesine şaşıyordu.

²²Ama o dışarı çıktığında onlarla konuşamadı; onlar da tapınakta bir görüntü⁴ gördüğünü anladılar. Ve Zekeriya onlara işaretler yapıyordu; ve dili tutulmuş kaldı.

²³Ve öyle oldu ki, hizmetinin günleri tamamlanınca kendi evine gitti.

²⁴Ve o günlerden sonra karısı Elizabet gebe kaldı; ve kendisini beş ay gizleyip dedi:

²⁵“İnsanlar arasında utancımı kaldırmak için, Rab üzerime baktığı günlerde bana böyle etti.”

²⁶Ve altıncı ayda Cebrail melek, Tanrı tarafından adı Nasıra olan Galile’nin bir şehrine,

²⁷Davut evinden Yusuf adındaki bir adama nişanlı olan bir bakire kıza gönderildi; ve bakirenin adı Meryem’di.

²⁸Ve melek içeriye, onun yanına gelip, “Selâm, ey lütuf bulan! Rab seninledir; kadınlar arasında kutlusun”⁵ dedi.

²⁹Ama Meryem onu görünce sözlerinden huzursuz⁶ olup, bu ne çeşit bir selâm olabilir diye düşünüyordu.

³⁰Melek de ona dedi: “Korkma, Meryem; çünkü sen Tanrı’dan¹ lütuf buldun.

³¹Ve işte, gebe kalıp bir oğul doğuracaksın ve adını İsa^a koyacaksın.

³²O büyük olacak ve kendisine en yüce Olan’ın Oğlu denilecek; ve Rab Tanrı O’na babası Davut’un tahtını verecek.

³³Ve Yakub’un evi üzerinde sonsuza dek egemenlik sürecek; ve O’nun krallığının sonu olmayacaktır.”

³⁴Ama Meryem meleğe dedi: “Erkek bilmediğime göre bu nasıl olacak?”

³⁵Melek de cevap verip ona dedi: “Kutsal Ruh senin üzerine gelecek ve en yüce Olan’ın gücü sana gölge salacak; onun için de doğacak olan Kutsal’a,² Tanrı’nın Oğlu denecek.

³⁶Ve işte, akraban Elizabet de yaşlılığında bir oğula gebe kaldı; ve kendisine kısır denilenin bu altıncı ayıdır.

³⁷Çünkü Tanrı katında imkânsız hiçbir şey yoktur.”³

³⁸Meryem de, “İşte, ben Rab’bin kulu; bana senin sözüne göre olsun” dedi. Ve melek ondan ayrıldı.

³⁹Ve o günlerde Meryem kalktı, aceleyle dağlık memleketine, Yahuda’nın bir şehrine gitti;

⁴⁰Ve Zekeriya’nın evine girip Elizabet’i selâmladı.

⁴¹Ve öyle oldu ki, Elizabet Meryem’in selâmını duyunca, bebek onun rahminde sıçradı; ve Elizabet Kutsal Ruh’la doldu;

⁴²Ve yüksek sesle bağırıp dedi: “Sen kadınlar arasında kutlusun⁴ ve rahminin meyvesi kutludur.

⁴³Ve bu lütuf bana nereden ki, Rabbimin annesi bana gelmiş olsun?

⁴⁴Çünkü işte, selâmının sesi kulağıma eriştiği gibi, bebek rahmimde sevinçle sıçradı.

⁴⁵İman eden kadına ne mutlu! Çünkü Rab tarafından kendisine söylenen şeyler yerine gelmiş olacaktır.”

⁴⁶Ve Meryem dedi: “Canım Rab’bi yüceltir,

⁴⁷Ve ruhum, Kurtarıcım Tanrı’da sevinir.

⁴⁸Çünkü O, kulunun düşük¹ durumuna baktı. Çünkü işte, bundan sonra bütün kuşaklar bana mutlu² diyecekler.

⁴⁹Çünkü güçlü Olan bana büyük şeyler etti; O’nun adı kutsaldır.

⁵⁰Ve O’nun merhameti kuşaktan kuşağa, kendisinden korkanlaradır.

⁵¹Bazusuyla kudret işledi;³ kibirlileri yüreklerinin düşüncesinde dağıttı.

⁵²Hükümdarları⁴ tahtlarından aşağı indirdi ve inik olanları yükseltti.

⁵³Açları iyi şeylerle doyurdu; ve zenginleri boş gönderdi.

^54-55Atalarımıza, İbrahim’e ve onun soyuna⁵ konuştuğu gibi, sonsuza dek merhameti anmak için kulu İsrail’e yardım etti.”

⁵⁶Ve Meryem üç ay kadar onunla birlikte kaldı ve kendi evine döndü.

⁵⁷Şimdi, Elizabet için doğuracağı vakit tamam olmuştu; ve bir oğul doğurdu.

⁵⁸Ve komşularıyla akrabaları, Rab’bin ona gösterdiği kendi merhametini büyüttüğünü işittiler; ve onunla birlikte sevindiler.

⁵⁹Ve öyle oldu ki, sekizinci gün çocuğu sünnet etmek için geldiler; ve babasının adı gibi onun adını Zekeriya koyuyorlardı.

⁶⁰Ve annesi cevap verip, “Hayır; ama o Yuhanna diye çağrılacaktır” dedi.

⁶¹Ve ona, “Akrabaların arasında bu adla çağrılan hiç kimse yok” dediler.

⁶²Ve onun adının ne konulmasını arzu ettiğine dair babasına işaretler yaptılar.

⁶³O da bir yazı levhası isteyip, “Adı Yuhanna’dır” diye yazdı. Hepsi de şaştılar.

⁶⁴Ve onun ağzı hemen açıldı; dili çözüldü, Tanrı’yı överek konuştu.

⁶⁵Ve onların çevresinde oturanların hepsinin üzerine korku düştü; ve Yahudiye’nin tüm dağlık bölgesinde, bütün bu şeyler konuşuluyordu.

⁶⁶Ve onları duyanların hepsi, “O hâlde bu çocuk ne olacak acaba?” diyerek, onları yüreklerinde sakladılar. Ve Rab’bin eli onunla beraberdi.

⁶⁷Ve babası Zekeriya Kutsal Ruh’la doldu; ve peygamberlik edip dedi:

⁶⁸“İsrail’in Tanrı’yı Rab kutlu^a olsun; çünkü kendi halkını ziyaret edip¹ onlar için kurtuluş² başardı;³

^69-75Ve düşmanlarımızın elinden kurtulmuş olarak, hayatımızın bütün günlerince O’nun önünde kutsallık ve salâh içinde kendisine korkusuzca hizmet etmeyi bize sağlamak için; atalarımıza vaadedilen merhameti gerçekleştirmek ve kendi kutsal antlaşmasını, babamız İbrahim’e ettiği andı hatırlamak için; zaman başladığından⁴ beri kutsal peygamberlerinin ağzıyla söylediği gibi, düşmanlarımızdan ve bizden nefret edenlerin hepsinin elinden kurtuluşu, kulu Davut’un evinde bize bir kurtuluş boynuzu⁵ kaldırdı.

^76-77Sen de ey çocuk, en yüce Olan’ın peygamberi diye çağırılacaksın; çünkü O’nun yollarını hazırlamak için, Tanrımızın merhamet yüreğinin aracılığıyla, O’nun halkına günahlarının bağışlanması ile olan kurtuluş bilgisini vermek için, Rab’bin yüzü önünce gideceksin;^b

^78-79O merhamet yüreği ile ki, karanlıkta ve ölüm gölgesinde oturanlara ışık vermek için, ayaklarımızı barış yoluna doğrultmak için, yücelerden doğan Güneş bizi ziyaret etti.”^c

⁸⁰Ve çocuk büyüyor ve ruhta kuvvetleniyordu; ve İsrail’e görüneceği güne dek çöllerdeydi.

Bölüm 2

¹Ve öyle oldu ki, o günlerde bütün dünyanın sayımı⁶ yapılsın diye Kayser Avgustus’tan bir yazılı emir çıktı.

²Bu sayım, ilk olarak Kirinius Suriye valisi olduğu zaman yapılmıştı.

³Ve herkes yazılmak üzere, her biri kendi şehrine gitti.

⁴Ve Yusuf da Davut’un evinden ve ailesinden olduğu için Galile’den, Nasıra şehrinden çıkıp Yahudiye’ye, Davut’un şehri diye adlandırılan Beytlehem’e,

⁵Çocuğa hamile olan nişanlısı¹ Meryem’le birlikte yazılmak için gitti.

⁶Ve öyle oldu ki, onlar oradayken onun doğurma günleri tamam olmuştu.

⁷Ve ilk oğlunu doğurdu; ve O’nu kundağa sarıp bir yemliğe yatırdı; çünkü handa onlara yer yoktu.

⁸Ve aynı yörede, kırlarda kalıp geceleyin kendi sürüleri üzerine nöbet tutan çobanlar vardı.

⁹Ve işte, Rab’bin bir meleği onların yanında durdu;² ve Rab’bin yüceliği onların çevrsinde parladı; ve büyük    korkuyla ürperdiler.

¹⁰Melek de onlara dedi: “Korkmayın, çünkü işte, ben size, bütün halka olacak olan büyük sevinç müjdesini bildiriyorum.

¹¹Çünkü bugün size Davut’un şehrinde bir Kurtarıcı doğdu; O, Rab olan Mesih’tir.

¹²Ve size işaret şudur: Yemlikte yatan kundağa sarılı bir bebek bulacaksınız.”

¹³Ve birdenbire melek ile birlikte göksel ordunun bir kalabalığı belirdi³, Tanrı’yı överek dediler:

¹⁴“En yücelerde Tanrı’ya yücelik ve yeryüzünde hoşnut olduğu insanlara esenlik olsun.”⁴

¹⁵Ve öyle oldu ki, melekler onlardan ayrılıp göğe çekilirken adamlar, çobanlar, birbirlerine dediler: “O zaman ta Beytlehem’e kadar gidelim ve Rab’bin bize bildirdiği bu olmuş olan şeyi görelim.”

¹⁶Ve acele ederek gelip Meryem’i ve Yusuf’u ve yemlikte yatan bebeği buldular.

¹⁷Ve gördükleri zaman, bu çocuk hakkında kendilerine söylenen sözü etrafa bildirdiler.

¹⁸Ve duyanların hepsi, çobanlar tarafından kendilerine söylenen şeyler hakkında şaştılar.

¹⁹Ama Meryem yüreğinde derin düşünerek bütün bu şeyleri¹ içinde sakladı.

²⁰Ve çobanlar, kendilerine söylendiği gibi, işittikleri ve gördükleri bütün şeyler için Tanrı’yı yücelterek ve överek geri döndüler.

²¹Çocuğu sünnet etmek için sekiz gün tamam  olunca, O’nun ana rahminde belirmeden² önce melek tarafından adlandırılmış olduğu gibi O’nun adı İsa konuldu.

²²Ve Musa’nın Yasasına göre onların paklanma günleri tamam olunca, O’nu Rab’be sunmak için, Yeruşalem’e götürdüler;^a

²³Nasıl ki Rab’bin Yasasında, “İlk doğan her erkek  Rab’be kutsal³ denilecektir” diye yazılmıştır;

²⁴Ve Rab’bin Yasasında, “Bir çift kumru ya da iki güvercin yavrusu”^b denildiği üzere, bir kurban sunmak için, Yeruşalem’e götürdüler.

²⁵Ve işte, Yeruşalem’de Şimeon adında bir adam vardı. Bu adam salih ve Tanrı’ya adanmış biri olup, İsrail’in teselli edilmesini bekliyordu; ve Kutsal Ruh onun üzerindeydi.

²⁶Ve Rab’bin Mesihini görmeden önce ölüm görmeyeceği kendisine tanrısal yolla Kutsal Ruh tarafından bildirilmişti.

²⁷Ve Şimeon Ruh’ta olarak tapınağa geldi; ve çocuk İsa’yı annesiyle babası, O’nun için Yasa’nın geleneğine göre olanı yapmak üzere içeri getirdiklerinde,

²⁸O da O’nu kucağına aldı ve Tanrı’ya şükrederek⁴ dedi:

²⁹“Ya Rab, şimdi sözüne göre kulunu esenlik içinde salıverirsin;

^30-32Çünkü bütün halkların yüzü önünde hazırlamış olduğun kurtuluşu; ulusların aydınlığa kavuşması⁵ için olan ışığı ve kendi halkın İsrail’in yüceliğini gözlerim gördü.”

³³Ve Yusuf ile O’nun annesi Meryem, O’nunla ilgili olarak söylenen şeylere şaşıyorlardı.

³⁴Şimeon da onları kutsayıp, O’nun annesi Meryem’e dedi: “İşte, bu çocuk, İsrail’de birçoklarının düşmesi ve kalkması için ve aleyhinde konuşulacak bir alâmet¹ olmak için tayin olunmuştur².

³⁵(Ve senin canını da bir kılıç delip geçecek); ta ki, birçok yüreklerin düşünceleri açığa çıksın.”

³⁶Aşer kabilesinden³ Fanuel’in kızı, Anna adında bir peygamber vardı; kızlığından sonra bir kocayla yedi yıl yaşamış olup, yaşta çok ilerlemişti.

³⁷Ve hemen hemen seksen dört yıllık bir dul idi⁴; tapınaktan ayrılmaz, gece gündüz oruç ve duayla hizmet ederdi.

³⁸Ve o, aynı saatte içeri girerek aynı şekilde Rab’be şükretti; ve Yeruşalem’de kurtuluşu bekleyenlerin hepsine O’nun hakkında konuştu.

³⁹Onlar da Rab’bin Yasa’sına göre bütün şeyleri tamamlayınca Galile’ye, kendi şehirleri Nasıra’ya döndüler.

⁴⁰Ve çocuk büyüdü ve bilgelikle dolu olarak Ruh’ta kuvvetlendi; ve Tanrı’nın inayeti O’nun üzerindeydi.

⁴¹Ve O’nun anne babası her yıl Fısıh^a bayramında Yeruşalem’e giderlerdi.

⁴²Ve O, on iki yaşına gelince bayram geleneğine göre Yeruşalem’e çıktılar;

⁴³Ve bayram günlerini tamamlayıp dönerlerken çocuk İsa geride, Yeruşalem’de kaldı; ve Yusuf ile annesi Meryem bunu bilmiyorlardı.

⁴⁴Ama O’nun yol arkadaşları arasında olduğunu sanarak bir günlük yol gittiler; ve akrabalarla tanıdıklar arasında O’nu aradılar.

⁴⁵Ve O’nu bulmayınca, kendisini arayarak Yeruşalem’e döndüler.

⁴⁶Ve öyle oldu ki, üç gün sonra O’nu tapınakta öğretmenlerin ortasında oturmakta, hem onları dinlemekte hem de onlara soru sormakta buldular.

⁴⁷Ve O’nu dinleyenlerin hepsi anlayışına ve cevaplarına  şaşırmışlardı.

⁴⁸O’nu görünce şaştılar; ve annesi O’na dedi: “Ey oğul¹  neden bize böyle ettin? İşte, babanla ben üzülerek² seni arıyorduk.”

⁴⁹O da onlara dedi: “Neden beni arıyordunuz ki? Benim için Babamın işlerinde bulunmam gerektiğini bilmiyor musunuz?”

⁵⁰Onlar ise kendilerine söylediği sözü anlamadılar.

⁵¹Ve onlarla birlikte inip Nasıra’ya geldi; ve onlara bağımlıydı.³ Annesi de bütün bu sözleri yüreğinde saklıyordu.

⁵²Ve İsa bilgelikte ve boyda ve Tanrı ile insanlar önünde lütufta ilerliyordu.

Bölüm 3

                ¹Şimdi, Kayser Tiberius’un hükümdarlığının onbeşinci yılında, Pontius Pilatus Yahudiye valisiyken ve Hirodes, Galile’nin dörtte birinin reisi^a iken ve kardeşi Filipus İturea ve Trahonitis bölgesinin dörtte birinin reisi iken ve Lisanyas Abilini’nin dörtte birinin reisi iken,

²Hanna ile Kayafa’nın başkâhinlikleri zamanında, çölde Zekeriya oğlu Yuhanna’ya Tanrı’nın sözü geldi.

³O da günahların bağışlanması için tövbe vaftizini ilân ederek, Ürdün ırmağı çevresindeki bütün bölgeye geldi.

⁴Nasıl ki, Yeşaya peygamberin sözleri kitabında yazılmış olup şöyle diyor: “Çölde bağıranın sesi: ‘Rab’bin yolunu hazırlayın, O’nun patikalarını düz edin.

⁵Her dere doldurulacak ve her dağ ve her tepe alçaltılacak; ve eğri olan yerler doğrultulacak ve engebeli yerler düzgün yollar olacak;

⁶Ve bütün insanlar° Tanrı’nın kurtarışını⁴ görecektir.’”

⁷Onun için kendisi tarafından vaftiz olmak için çıkıp gelen kalabalıklara dedi: “Ey engerekler soyu! Gelecek gazaptan kaçmak için sizi kim uyardı?

⁸Bundan dolayı tövbeye yaraşır meyveler verin; ve kendi  içinizden, ‘Bizim İbrahim babamız vardır’ demeye başlamayın; çünkü size derim ki, Tanrı İbrahim’e şu taşlardan çocuklar kaldırabilir.

⁹Ve balta da şimdiden ağaçların köküne konulmuştur. Onun için iyi meyve vermeyen her ağaç kesilip ateşe atılır.”

¹⁰Ve kalabalıklar ona, “Öyleyse biz ne yapalım?” diyerek sordular.

¹¹O da cevap verip onlara dedi:* “İki üst giysisi¹ olan hiç olmayana versin; yiyeceği olan da aynı şekilde yapsın.” ¹²Ve vergi toplayıcıları da vaftiz olmak için gelip ona, “Öğretmen, biz ne yapalım?” dediler.

¹³O da onlara, “Size tayin olunandan fazla, zorla bir şey almayın” dedi.

¹⁴Ve asker olanlar da, “Ya² biz ne yapalım?” diyerek ona sordular. O da onlara dedi: “Kimseye zorbalık etmeyin; ne de yalan yere kimseyi suçlayın; ücretinizle yetinin.”

¹⁵Ama halk bekleyiş içindeyken ve hepsi Yuhanna hakkında onun Mesih olup olmadığını kendi yüreklerinde düşünürlerken,

¹⁶Yuhanna hepsine cevap verip dedi: “Gerçekten ben sizi suyla vaftiz ediyorum; ama benden daha güçlü Olan geliyor ki, ben O’nun çarıklarının bağını çözmeye layık değilim; O sizi Kutsal Ruh’la ve ateşle vaftiz edecektir.

¹⁷O’nun yabası³ elindedir; ve kendi harman yerini tama mıyla temizleyecek ve buğdayı ambarına toplayacak; ama samanı sönmez ateşle yakacaktır.”

¹⁸Ve böylece daha birçok şeylerle halkı teşvik ederek İncil’i vaaz ediyordu.

¹⁹Ama Tetrark Hirodes, kendi kardeşi Filip’in karısı Hirodya konusunda ve Hirodes’in yaptığı bütün kötülükler konusunda, Yuhanna tarafından azarlanmışken,

²⁰Bunun hepsine bir de şunu eklemiş oldu ki, Yuhanna’yı zindana kapattı.

²¹Ve öyle oldu ki, bütün halk vaftiz olurken, İsa da vaftiz olup dua ederken gök açıldı;

²²Ve Kutsal Ruh bedensel bir şekilde, güvercin gibi    O’nun üzerine indi; ve gökten, “Sen benim sevgili Oğlumsun, senden tam hoşnudum”¹ diyen bir ses geldi.

²³Ve İsa kendisi otuz yaş dolaylarında olmaya başlamıştı; sanıldığı gibi Yusuf’un oğlu olup², Heli oğlu,

²⁴Mattat oğlu, Levi oğlu, Melki oğlu, Yannay oğlu, Yusuf oğlu,

²⁵Mattatya oğlu, Amos oğlu, Nahum oğlu, Esli oğlu, Naggay oğlu,

²⁶Maat oğlu, Mattatya oğlu, Semei oğlu, Yusuf oğlu, Yahuda oğlu,

²⁷Yoanan³ oğlu, Risa oğlu, Zorobabel⁴ oğlu, Şalatiel oğlu, Neri oğlu,

²⁸Melki oğlu, Addi oğlu; Kosam oğlu, Elmadam oğlu, Er oğlu,

²⁹Yoses oğlu; Eliezer oğlu, Yorim oğlu, Mattat oğlu, Levi oğlu,

³⁰Simeon oğlu, Yahuda oğlu, Yusuf oğlu, Yonan oğlu, Elyakim oğlu,

³¹Melea oğlu, Menna oğlu, Mattata oğlu, Natan oğlu, Davut oğlu,

³²Yesse oğlu, Obed oğlu, Boaz oğlu, Salmon oğlu, Nahşon oğlu,

³³Aminadab oğlu, Aram oğlu, Hesron oğlu, Peres oğlu, Yahuda oğlu,

³⁴Yakup oğlu, İshak oğlu, İbrahim oğlu, Terah oğlu, Nahor oğlu,

³⁵Seruc oğlu, Regev⁵ oğlu, Peleg oğlu, Eber oğlu, Sala oğlu,

³⁶Kainan oğlu, Arfakşad oğlu, Sam oğlu, Nuh oğlu, Lamek oğlu,

³⁷Metuşelah oğlu, Hanok oğlu, Yared oğlu, Mahalaleel⁶ oğlu, Kainan oğlu,

³⁸Enoş oğlu, Şit oğlu, Adem oğlu, Tanrı’nın oğlu idi.

Bölüm 4

¹Ve İsa Kutsal Ruh’la dolu olarak Ürdün ırmağından döndü ve Ruh tarafından çöle yöneltildi;

²Kırk gün İblis tarafından denendi; ve o günlerde hiçbir şey yemedi, ve o günler sona erince, daha sonra acıktı.

³Ve İblis O’na, “Eğer sen Tanrı’nın Oğluysan, şu taşa söyle ki ekmek olsun” dedi.

⁴İsa da ona cevap verip dedi: ‘“İnsan yalnız ekmekle yaşamayacak, ama Tanrı’nın her bir sözü ile yaşayacaktır’^a diye yazılmıştır.”

⁵Ve İblis O’nu yüksek bir dağa götürüp çıkardı; bir anlık zaman içinde O’na dünyanın bütün krallıklarını gösterdi.

⁶Ve İblis O’na dedi: “Bütün bu yetkiyi ve onların yüceliğini sana vereceğim; çünkü bana teslim edilmiştir; ve her kime istersem onu veririm.

⁷Onun için eğer önümde eğilir tapınırsan, hepsi senin olacak.”

⁸İsa da cevap verip ona dedi: “Çekil arkama Şeytan; ‘Tanrın Rab’be tapınacak ve yalnız O’na hizmet edeceksin’^b diye yazılmıştır.”

⁹Ve O’nu Yeruşalem’e götürdü; ve O’nu tapınağın kulesi üzerine durdurup kendisine dedi: “Eğer sen Tanrı’nın Oğluysan, kendini buradan aşağı at;

¹⁰Çünkü yazılmıştır: ‘Seni korumak için, O senin hakkında kendi meleklerine emredecek;’

¹¹Ve, ‘Ayağını hiç bir zaman bir taşa çarpmayasın diye onlar seni elleri üzerinde taşıyacaklar.’”^c

¹²İsa da cevap verip ona, ‘“Tanrı’nın olan Rab’bi denemeyeceksin’^d denilmiştir” dedi.

¹³Ve İblis her denemeyi bitirince, bir süre için¹ O’ndan ayrıldı.

¹⁴Ve İsa Ruh’un gücüyle Galile’ye döndü; ve kendisiyle ilgili söylenti bütün etraftaki bölgeye yayıldı.

¹⁵Ve hepsi tarafından yücelik görerek, onların havralarında öğretiyordu.

¹⁶Ve büyümüş olduğu yer olan Nasıra’ya geldi; ve kendi âdeti üzere Şabat günü havraya girip okumak için ayağa kalktı.

¹⁷Ve kendisine Yeşaya peygamberin kitabı verildi. Kitabı açıp şöyle yazılmış olan yeri buldu:

¹⁸“Rab’bin Ruhu üzerimdedir; çünkü fakirlere müjdeyi ilân etmek için O beni meshetti;¹ kırık yüreklileri iyileştirmek için, tutsaklara kurtuluşu² ve körlere gözlerin açılışını ilân etmek için, ezilenleri özgürlükle salıvermek için,

¹⁹Rab’bin makbul yılını ilân etmek için beni gönderdi.”^a

²⁰Ve kitabı kapatıp³ hizmet edene verince, yerine oturdu; ve havradakilerin hepsinin gözleri O’na dikilmişti.

²¹O da onlara söylemeye başladı: “Bugün bu Kutsal Yazı kulaklarınızda⁴ yerine gelmiştir.”

²²Hepsi de O’na iyi tanıklıkta bulunup ağzından çıkan lütufkâr sözlerine şaşıyorlardı; ve, “Yusuf’un oğlu bu değil mi?” dediler.

²³O da onlara dedi: “Kuşkusuz siz bana şu meseli⁵ söyleyeceksiniz: ‘Ey doktor, kendini iyileştir; Kefernahum’da yapıldığını duyduğumuz şeylerin hepsini burada, kendi memleketinde de yap.’”

²⁴Ve dedi: “Doğrusu size derim ki, hiçbir peygamber kendi memleketinde makbul değildir.

²⁵Ama gerçekten size derim, gök üç yıl altı ay kapandığı zaman, bütün memleket üzerinde büyük kıtlık olduğu zaman, İlya’nın günlerinde İsrail’de birçok dul kadın vardı;

²⁶Ve İlya onların hiçbirine gönderilmedi; yalnız Sayda’nın  Sarepta şehrine, bir dul kadına gönderildi.

²⁷Ve Elişa peygamberin zamanında İsrail’de birçok cüzamlı vardı; ve Suriyeli Naaman’dan başka onların hiçbirisi paklanmadı.”

²⁸Ve havradakilerin hepsi bu şeyleri işitince öfkeyle doldular;

²⁹Ve ayağa kalkıp O’nu şehrin dışına çıkardılar⁶; ve O’nu başaşağı atabilsinler diye, kendi şehirlerinin üzerinde kurulu olduğu tepenin kenarına götürdüler.

³⁰Ama O, onların ortasından geçerek uzaklaşıp gitti.

³¹Ve Galile’nin bir şehri olan Kefernahum’a indi; ve Şabat günlerinde onlara öğretiyordu.

³²Ve O’nun öğretişine şaştılar, çünkü O’nun sözü yetkiyleydi.

³³Ve havrada, kendisinde murdar cin ruhu olan bir adam vardı; ve o yüksek sesle bağırıp dedi:

³⁴“Ah! Seninle yapacak neyimiz var, ey Nasıra’lı İsa?^a Bizi mahvetmeye mi geldin? Senin kim olduğunu biliyorum, Tanrı’nın Kutsalısın!”

³⁵Ve İsa, “Sus ve ondan dışarı çık!” diyerek onu azarladı. Cin de onu ortada yere atarak ona hiç zarar vermeden ondan çıktı.

³⁶Ve hepsinin üzerine şaşkınlık¹ geldi; ve birbirleriyle konuşup diyorlardı: “Bu ne sözdür ki, yetkiyle ve kudretle murdar^b ruhlara emrediyor, onlar da çıkıyorlar?”

³⁷Ve O’nunla ilgili söylenti etraftaki bölgenin her yerine yayıldı.

³⁸Ve kalkıp havradan çıktı, Simun’un evine girdi. Ve Simun’un kaynanası yüksek ateş içinde sıkıntı çekmekteydi; ve kendisine onun için yalvardılar.

³⁹İsa da onun yanıbaşında durup ateşi azarladı ve ateş onu bıraktı; o da hemen kalkıp onlara hizmet etti.

⁴⁰Ve güneş batarken, çeşitli rahatsızlıklardan hastaları olanların hepsi, onları kendisine getirdiler; O da her birinin üzerine ellerini koyup onları iyileştirdi.

⁴¹Ve birçoklarından da cinler, “Sen Tanrı’nın Oğlu Mesihsin!” diye bağırarak çıkıyordu. O da onları azarlayıp onların konuşmalarına izin vermezdi; çünkü kendisinin Mesih olduğunu biliyorlardı.

⁴²Ve gündüz olunca, çıkıp ıssız bir yere gitti; kalabalıklar da O’nu arayıp yanına geldiler; ve kendilerinden ayrılıp gitmesin diye O’nu engelliyorlardı.²

⁴³Ama İsa onlara dedi: “Tanrı’nın krallığının müjdesini başka şehirlere de ilân etmem gerek; çünkü ben bunun için gönderildim.”

⁴⁴Ve Galile havralarında vaaz ediyordu.

Bölüm 5

                ¹Ve öyle oldu ki, halk¹ Tanrı’nın sözünü işitmek için O’nun üzerine yığılıp sıkıştırdıklarında, İsa Genesaret gölü kıyısında duruyordu.

²Ve göl kıyısında duran iki kayık gördü; ama balıkçılar kayıklardan çıkmış ağlarını yıkıyorlardı.

³Ve İsa kayıklardan birine bindi, ki o Simun’undu; karadan biraz açılmasını ondan istedi; ve oturup kayığın içinden kalabalıklara öğretti.

⁴Ve konuşmayı bitirince Simun’a, “Derin sulara açılın ve balık avlamak² için ağlarınızı indirin” dedi.

⁵Simun da cevap verip O’na dedi: “Ey Efendi, bütün gece boyunca çabaladık, hiçbir şey tutmadık; ama senin sözün üzerine ağı salacağım.”

⁶Ve bunu yapınca pekçok balık çevirdiler; ağları da yırtılıyordu.

⁷Ve gelip kendilerine yardım etsinler diye, öbür kayıkta bulunan ortaklarına işaret ettiler; onlar da geldiler ve her iki kayığı doldurdular; öyle ki, neredeyse batıyorlardı.

⁸Ve Simun Petrus bunu görünce, “Benden uzaklaş, ya Rab! Çünkü ben günahkâr bir adamım” diyerek İsa’nın dizlerine kapandı.

⁹Çünkü yakaladıkları balık avı konusunda kendisini ve beraberindekilerin hepsini şaşkınlık almıştı.

¹⁰Ve Simun’la ortak olan Zebedi’nin oğulları Yakup’la Yuhanna da aynı şekilde şaşırmışlardı. Ve İsa Simun’a, “Korkma, bundan sonra insan avlayacaksın” dedi.

¹¹Ve kayıkları kıyıya³ çekince, her şeyi bırakıp O’nun ardından gittiler.

¹²Ve öyle oldu ki O, şehirlerden birindeyken işte, cüzamla dolu bir adam İsa’yı görünce yüzüstü yere kapanıp O’na, “Ya Rab, eğer istersen beni temizleyebilirsin” diyerek yalvardı.

¹³O da elini uzatıp, “İsterim, temiz ol!” diyerek ona dokundu. Ve cüzam hemen ondan ayrıldı.

¹⁴Ve ona, kimseye söylememesini emretti. “Ama git, kendini kâhine göster ve onlara tanıklık olmak üzere Musa’nın emrettiği gibi temizliğin için sunu takdim et”^a dedi.

¹⁵Ama İsa’yla ilgili haber ise daha da çok yayılıyordu; ve O’nu dinlemek ve hastalıklarından iyi edilmek için büyük kalabalıklar toplanıyordu.

¹⁶Kendisi ise ıssız yerlere çekilip dua ediyordu.

¹⁷Ve öyle oldu ki, öğretmekte olduğu günlerden birinde, Galile’nin ve Yahudiye’nin her köyünden ve Yeruşalem’den gelmiş olan Ferisilerle Yasa öğretmenleri O’nun yanında oturuyorlardı; ve onları iyileştirmek için Rab’bin gücü oradaydı.¹

¹⁸Ve işte, bazı adamlar yatak² üzerinde felçli bir adamı taşıyorlardı; ve onu içeri sokup O’nun önüne koymaya uğraşıyorlardı.

¹⁹Ve kalabalıktan ötürü onu hangi yolla içeri sokabileceklerini bulmayınca, evin damına çıkıp kiremitlerin arasından onu küçük yatağıyla birlikte ortaya, İsa’nın önüne indirdiler.

²⁰O da onların imanını görerek ona, “Ey adam, günahların sana bağışlandı” dedi.

²¹Ve yazıcılarla Ferisiler, “Küfürler söyleyen bu kimdir? Yalnız Tanrı’dan başka kim günahları bağışlayabilir?” diyerek, düşünüp muhakeme etmeye³ başladılar.

²²Ama İsa onların düşüncelerini bilerek cevap verip onlara dedi: “Neden yüreklerinizde düşünüp muhakeme ediyorsunuz?

²³Hangisi daha kolaydır? ‘Günahların sana bağışlandı’ demek mi; yoksa, ‘Kalk ve yürü’ demek mi?

²⁴Ama İnsanoğlu’nun yeryüzünde günahları bağışlamaya yetkisi olduğunu bilesiniz diye...” O zaman felçliye, “Sana söylüyorum, kalk, küçük yatağını kaldır ve evine git” dedi.

²⁵O da onların önünde hemen ayağa kalktı, üzerinde uzandığı şeyi kaldırdı, Tanrı’yı yücelterek evine gitti.

²⁶Ve hepsini şaşkınlık aldı ve Tanrı’yı yücelttiler; ve korkuyla dolup, “Bugün görülmemiş¹ şeyler gördük” dediler.

²⁷Ve bu şeylerden sonra çıktı ve vergi alma yerinde oturan Levi adında bir vergi toplayıcısını gördü; ve ona, “Ardımdan gel” dedi.

²⁸O da her şeyi bırakıp kalktı, O’nun ardından gitti.

²⁹Ve Levi, evinde O’na büyük bir ziyafet yaptı; ve onlarla birlikte sofrada oturan vergi toplayıcıları ile başkalarından büyük bir kalabalık vardı.

³⁰Ve onların² yazıcıları ile Ferisiler O’nun öğrencilerine mırıldanarak, “Neden siz vergi toplayıcıları ve günahkârlarla birlikte yiyip içiyorsunuz?” dediler.

³¹İsa da cevap verip onlara dedi: “Sağlıklı olanların değil, ama hasta olanların doktora ihtiyacı var.

³²Ben salih^a kişileri değil, ama günahkârları tövbeye çağırmaya geldim.”

³³Onlar da İsa!’ya dediler: “Neden Yuhanna’nın öğrencileri sık sık oruç tutup dua ediyor, Ferisilerinkiler de aynı şekilde ediyorlar da, seninkiler ise yiyip içiyorlar?”

³⁴O da onlara dedi: “Güvey kendileriyle birlikteyken, gelin odasında^b bulunanlara oruç tutturabilir misin?

³⁵Ama güveyin de onlardan alınacağı günler gelecektir; o zaman o günlerde oruç tutacaklardır.”

³⁶İsa onlara bir benzetme³ de söyledi: “Hiç kimse yeni giysi parçasını eski giysi üzerine yamamaz; yoksa hem yeniyi yırtmış olur, hem de yenisinden olan parça eskiye         uymaz.

³⁷Ve hiç kimse yeni şarabı eski tulumlara koymaz; yoksa yeni şarap tulumları patlatır ve ortalığa dökülür; tulumlar da mahvolur.

³⁸Ama yeni şarap yeni tulumlara konulmalıdır; ve her ikisi de korunmuş olur.

³⁹Ve eski şarabı içmiş olan hiçbir kimse, hemen yenisini istemez; çünkü, ‘Eskisi daha iyidir’ der.”

Bölüm 6

¹Ve öyle oldu ki, birinci Şabat gününden sonraki  ikinci Şabat gününde, İsa ekin tarlalarından geçiyordu; ve öğrencileri başakları koparıyor ve avuçları içinde ovalayıp yiyorlardı.

²Ama Ferisilerden bazıları onlara, “Şabat günü yapılması yasal olmayanı neden yapıyorsunuz?” dediler.

³İsa da cevap verip onlara dedi: “Davut’un kendisi ve beraberindekiler acıkınca ne yaptığını, bunu bile okumadınız mı?

⁴Tanrı’nın evine nasıl girip yalnız kâhinlerden başkasının yemesi yasal olmayan sunu ekmeklerini yedi ve beraberinde olanlara da verdi?”^a

⁵Ve onlara, “İnsanoğlu Şabat gününün de Rabbidir” dedi.

⁶Öyle oldu ki, başka bir Şabat günü de havraya girip öğretti; ve orada bir adam vardı, onun sağ eli kurumuştu.

⁷Yazıcılarla Ferisiler O’na karşı bir suçlama bulabilmeleri için, Şabat günü şifa verecek mi diye O’nu gözetliyorlardı.

⁸Ama O, onların düşüncelerini biliyordu; ve eli kurumuş olan adama, “Kalk ve ortada dur” dedi. O da kalkıp durdu.

⁹O zaman İsa onlara dedi: “Size bir şey soracağım: Şabat günü iyilik yapmak mı, yoksa kötülük yapmak mı yasaldır? Can¹ kurtarmak mı, yoksa yok etmek mi?”

¹⁰Ve etrafa, onların hepsine bakıp adama, “Elini uzat” dedi. O da öyle yaptı; ve eli öbürü gibi sağlıklı eski duruma geldi.

¹¹Onlar ise çılgınlıkla doldular ve İsa’ya ne yapabileceklerine dair birbirleriyle konuştular.

¹²Ve öyle oldu ki, kendisi o günlerde dua etmek için çıkıp dağa gitti; ve geceyi Tanrı’ya dua ile² geçirdi.

¹³Ve gündüz olunca öğrencilerini yanına çağırdı; ve kendilerine ‘resuller’ adını da verdiği şu oniki kişiyi seçti:

¹⁴Petrus olarak da adlandırdığı Simun ve onun kardeşi    Andreas, Yakup ve Yuhanna, Filippus ve Bartolomeos,

¹⁵Matta ve Tomas, Alfeus’un kardeşi Yakup ve Gayretli diye çağrılan Simun,

¹⁶Yakup’un kardeşi Yahuda ve Yahuda İskariyot ki ihanet eden o olmuştur.

¹⁷Ve onlarla birlikte aşağı inip düzlük bir yerde durdu; ve öğrencilerinden bir kalabalık ile bütün Yahudiye ve Yeruşalem’den ve Sayda ile Sur’un deniz kıyısından O’nu dinlemek ve hastalıklarından iyi edilmek için gelen büyük bir kalabalık vardı;

¹⁸Ve murdar ruhlar tarafından sıkıntı çekenler¹ vardı; ve onlar iyileşiyorlardı.

¹⁹Bütün halk da O’na dokunmaya çalışıyordu; çünkü O’ndan güç çıkıyor ve hepsini iyi ediyordu.

²⁰O da gözlerini öğrencilerine kaldırıp dedi: “Ne mutlu siz fakirlere; çünkü Tanrı’nın krallığı sizindir.

²¹Ne mutlu size, şimdi açlık çekenler; çünkü doyurulacaksınız. Ne mutlu size, şimdi ağlayanlar; çünkü güleceksiniz.

²²İnsanoğlu uğruna insanlar sizden nefret edecekleri zaman ve sizi aralarından ayıracakları ve size hakaret edecekleri ve adınızı kötü diye çıkaracakları zaman size ne mutlu!

²³O günde sevinin ve sevinçten sıçrayın; çünkü işte, gökte ödülünüz büyüktür; çünkü onların ataları, peygamberlere bu şekilde² ettiler.

²⁴Ama vay size, zenginler; çünkü tesellinizi almışsınız.

²⁵Vay size, tok olanlar; çünkü acıkacaksınız. Vay size, şimdi gülenler; çünkü yas tutup ağlayacaksınız.

²⁶Bütün insanlar sizin için iyi konuştukları zaman vay size; çünkü onların ataları sahte peygamberlere böylece davrandılar.

²⁷Ama siz dinleyenlere diyorum: Düşmanlarınızı sevin, sizden nefret edenlere iyilik edin;

²⁸Size lânet edenleri kutsayın³ ve size hakaret edenler için dua edin.

²⁹Ve bir yanağına vurana öbürünü de sun; ve abanı alandan gömleğini de esirgeme.

³⁰Senden her dileyene ver ve senin malını alandan, onu geri isteme.

³¹Ve insanların size ne yapmalarını istiyorsanız, siz de onlara öylece yapın.

³²Ve eğer sizi sevenleri severseniz, size ne teşekkür karşılığı olur? Çünkü günahkârlar bile kendilerini sevenleri severler.

³³Ve eğer size iyilik edenlere iyilik ederseniz, size ne teşekkür karşılığı olur? Çünkü günahkârlar bile aynısını yaparlar.

³⁴Ve eğer kendilerinden geri alacağınızı ümit ettiğiniz kişilere ödünç verirseniz, size ne teşekkür karşılığı olur? Çünkü günahkârlar bile, tekrar aynısını geri alsınlar diye günahkârlara ödünç verirler.

³⁵Ama düşmanlarınızı sevin ve iyilik edin; ve tekrar geri alırım diye hiçbir şeyi ümit etmeden ödünç verin; karşılığınız da büyük olacak ve en yüce Olan’ın oğulları olacaksınız; çünkü O, şükredici olmayanlara ve kötülere karşı iyidir.¹

³⁶Onun için Babanız merhametli olduğu gibi siz de merhametli olun.

³⁷Yargılamayın ki, siz de asla yargılanmazsınız; suçlu çıkarmayın ki, siz de asla suçlu çıkarılmazsınız; bağışlayın, size de bağışlanacaktır.

³⁸Verin ve size verilecektir; iyi ölçekle, bastırılmış, silkelenmiş ve taşmış olarak kucağınıza vereceklerdir; çünkü hangi ölçekle ölçerseniz, size de aynısıyla geri² ölçülecektir.”

³⁹Ve İsa onlara bir benzetme^a  söyledi: “Kör köre kılavuzluk edebilir mi? Her ikisi de çukura düşmez mi?

⁴⁰Öğrenci öğretmeninden üstün değildir; ama mükemmelliğe eriştirilen her bir kişi öğretmeni gibi olur.

⁴¹Ve neden kardeşinin gözündeki çöpü görürsün, ama kendi gözündeki merteği farketmezsin?

⁴²Ya da sen kendin, gözündeki merteği görmezken, nasıl kardeşine, ‘Kardeş, bırak gözündeki çöpü çıkarayım’ diyebilirsin? Ey ikiyüzlü; önce kendi gözünden merteği çıkar ve o zaman kardeşinin gözündeki çöpü çıkarmak için daha net görürsün.

⁴³Çünkü iyi olup da kötü meyve veren ağaç yoktur; ne de iyi meyve veren kötü ağaç vardır.

⁴⁴Çünkü her ağaç kendi meyvesinden tanınır; çünkü dikenlerden incir toplamazlar, ne de böğürtlen çalısından üzüm toplarlar.

⁴⁵İyi adam yüreğinin iyi hazinesinden iyi olanı çıkarır; kötü adam da yüreğinin kötü hazinesinden kötü olanı çıkarır; çünkü onun ağzı, yüreğinin doluluğundan söyler.

⁴⁶Ve neden beni, ‘Rab, Rab’ diye çağırıyorsunuz da söylediklerimi yapmıyorsunuz?

⁴⁷Bana gelen ve sözlerimi işitip onları yapan her bir kişinin kime benzediğini size göstereyim:

⁴⁸O, ev yapan bir adama benzer ki, kazıp derine indi ve kaya üzerine temel kurdu; ve sel geldiği zaman ırmak o eve saldırdı ve onu sarsamadı; çünkü temeli kaya üzerine kurulmuştu.

⁴⁹Ama işiten ve yapmayan kişi, toprak üzerine temelsiz bir ev bina eden adama benzer; ırmak o eve saldırdı ve hemen çöktü; ve o evin yıkılışı büyük oldu.

Bölüm 7

¹Ve halkın işitmekte olduğu¹ bütün sözlerini bitirince Kefernahum’a girdi.

²Ve bir yüzbaşının, kendisi için değerli olan bir kölesi hasta olup ölmek üzereydi.

³Ve İsa hakkında duyunca, gelip kölesini iyileştirsin diye rica etmek üzere O’na Yahudilerin ihtiyarlarını gönderdi.

⁴Onlar da İsa’ya gelip kendisine içtenlikle² yalvararak dediler ki: “Bunu ona yapmana lâyıktır o;

⁵Çünkü ulusumuzu sever ve bize havrayı o yaptı.”

⁶İsa da onlarla beraber gitti. Ama O henüz eve yaklaşırken, yüzbaşı O’na dostlar gönderip kendisine dedi: “Ya Rab, rahatsız olma; çünkü ben lâyık değilim ki, damımın altına giresin;

⁷Bu nedenle, sana gelmeye de kendimi lâyık saymadım;¹ ama bir söz ile² söyle ve hizmetçim iyi olacaktır.

⁸Çünkü ben de yetki altında bulunan bir adamım, benim yetkim altında askerler var; ve buna, ‘Git’ derim, gider ve bir diğerine, ‘Gel’ derim, gelir; ve köleme, ‘Şunu yap’ derim ve yapar.”

⁹İsa da bu şeyleri işitince ona hayret edip ardından gelen kalabalığa dönerek, “Size diyorum, İsrail’de bile böyle büyük iman bulmadım” dedi.

¹⁰Ve gönderilenler eve döndüklerinde hasta köleyi iyileşmiş buldular.

¹¹Ve öyle oldu ki, ertesi gün İsa, Nain denilen bir şehre gitti; ve öğrencilerinin birçoğu ile büyük bir kalabalık O’nunla birlikte gidiyordu.

¹²Ve şehrin kapısına yaklaşırken işte, annesinin biricik oğlu olup da ölen birinin cenazesi dışarı götürülüyordu; kadın da dul idi. Ve şehrin büyük bir kalabalığı onunla birlikteydi.

¹³Ve Rab kadını görünce ona acıdı³ ve kendisine, “Ağlama” dedi.

¹⁴Ve yaklaşıp cenaze sedyesine dokundu, taşıyanlar da durdular; O da, “Genç adam, sana söylüyorum, kalk!” dedi.

¹⁵Ölü de kalkıp oturdu ve konuşmaya başladı; ve İsa onu annesine verdi.

¹⁶Herkesi korku aldı; ve, “aramızda büyük bir peygamber kalktı; ve Tanrı kendi halkını ziyaret etti” diyerek Tanrı’yı yücelttiler.

¹⁷Ve O’nunla ilgili bu söylenti bütün Yahudiye’de ve bütün çevre bölgede yayıldı.

¹⁸Ve Yuhanna’nın öğrencileri, bütün bu şeyler hakkında kendisine haber götürdüler.

¹⁹Yuhanna da öğrencilerinden ikisini yanına çağırarak onları İsa’ya gönderip, “Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim?” dedi.

²⁰Ve adamlar O’na gelip dediler: “Vaftizci Yuhanna, ‘Gelecek olan sen misin, yoksa başkasını mı bekleyelim’ diyerek bizi sana gönderdi.”

²¹İsa da o saatte hastalıklardan, dertlerden ve kötü ruhlardan birçok kişiyi iyi etti; ve birçok körlere görme gücünü bağışladı.

²²Ve İsa cevap verip onlara dedi: “Gidin, gördüklerinizi ve işittiklerinizi Yuhanna’ya bildirin; öyle ki, körler görüyor, topallar yürüyor, cüzamlılar temiz kılınıyor, sağırlar işitiyor, ölüler diriliyor, fakirler İncil ile müjdeleniyor.

²³Ve her kim bende tökezlemezse mutludur.”

²⁴Ve Yuhanna’nın habercileri gidince, kalabalıklara Yuhanna hakkında konuşmaya başladı: “Çöle ne görmeye çıktınız? Rüzgârla sallanan bir kamış mı?

²⁵Ama ne görmeye çıktınız? Yumuşak giysiler giyinmiş bir adam mı? İşte, görkemli giysiler giyip lüks içinde yaşayanlar kral saraylarındadır.

²⁶Ama ne görmeye çıktınız? Bir peygamber mi? Evet, size derim ve bir peygamberden daha üstün olanını.

²⁷‘İşte, senin yüzünün önünde habercimi gönderiyorum; o senin önünde yolunu hazırlayacaktır’^a diye kendisi hakkında yazılmış olan budur.

²⁸Çünkü size derim, kadından doğanlar arasında Yuhanna’dan daha büyük bir peygamber yoktur; ama Tanrı’nın krallığında en küçük olan ondan daha büyüktür.”

²⁹Bunu duyan bütün halk ve vergi toplayıcıları, Yuhanna’nın vaftiziyle vaftiz olunarak, Tanrı’yı doğruladılar.¹

³⁰Ama Ferisiler’le Yasa uzmanları, onun tarafından vaftiz olunmayarak, kendileri için Tanrı’nın gayesini² reddettiler.

³¹Ve Rab dedi: “O hâlde bu kuşağın adamlarını neye benzeteyim; ve neye benzerler?

³²Onlar, çarşı yerinde oturan ve biri öbürüne seslenip,

‘Biz size kaval çaldık ve siz oynamadınız; biz size yas tuttuk ve siz ağlamadınız’ diyen çocuklara benzerler.

³³Çünkü Vaftizci Yuhanna ne ekmek yiyerek ne de şarap içerek gelmiştir; ve siz, ‘Onda cin var’ diyorsunuz.

³⁴İnsanoğlu yiyerek ve içerek gelmiştir; ve siz, ‘İşte, obur ve ayyaş adam; ve vergi toplayıcılarla günahkârların dostu!’ diyorsunuz.

³⁵Ama bilgelik bütün kendi çocukları tarafından doğrulandı.”

³⁶Ve Ferisilerden biri O’nun kendisiyle yemek yemesini rica etti. O da Ferisi’nin evine girip sofraya oturdu.

³⁷Ve işte, şehirde bulunup günahkâr olan bir kadın, Ferisi’nin evinde O’nun sofrada oturduğunu öğrenince, mür yağı dolu bir kaymaktaşı kabı alıp getirdi;

³⁸Ve ağlayarak arkada, O’nun ayakları dibinde durdu; gözyaşlarıyla O’nun ayaklarını ıslatmaya başladı; ve başının saçlarıyla onları siliyor, hararetle öpüyor ve yağla meshediyordu.

³⁹Ama O’nu davet etmiş olan Ferisi bunu görünce, kendi içinden söyleyip dedi: “Bu kişi eğer peygamber olsaydı, kendisine dokunanın kim ve ne tür bir kadın olduğunu bilirdi; çünkü o günahkâr bir kadındır.”

⁴⁰İsa da cevap verip ona, “Simun, sana söyleyecek bir şeyim var” dedi. Ve o, “Söyle, ey öğretmen” dedi.*

⁴¹“Bir alacaklının iki borçlusu vardı; biri beş yüz dinar, diğeri de elli dinar borçluydu.

⁴²Ve ödeyecek bir şeyleri olmadığından her ikisine bağışladı; bu nedenle onlardan hangisi onu daha çok sevecektir dersin?”

⁴³Simun da cevap verip, “Sanırım ki, kendisine daha çok bağışlanan” dedi. O da ona, “Doğru bir şekilde yargı yürüttün” dedi.

⁴⁴Ve kadına dönerek Simun’a dedi: “Bu kadını görüyor musun? Ben senin evine girdim, ayaklarım için bana su vermedin; ama o ayaklarımı gözyaşlarıyla ıslattı ve kendi başının saçlarıyla sildi.

⁴⁵Sen bana bir öpüş vermedin; ama o, içeri girdiğimden beri ayaklarımı durmadan içtenlikle öptü.

⁴⁶Sen başımı yağla meshetmedin; ama o, ayaklarımı mür yağıyla meshetti.

⁴⁷Bu nedenle sana derim, onun çok olan günahları bağışlandı; çünkü o çok sevdi; ama kendisine az bağışlanan, az sever.”

⁴⁸Ve kadına, “Günahların bağışlandı” dedi.

⁴⁹Ve O’nunla birlikte sofrada oturanlar, “Günahları bile bağışlayan bu kimdir?” diye kendi içlerinde söylemeye başladılar.

⁵⁰Ve İsa kadına, “İmanın seni kurtardı, esenlikle git” dedi.

Bölüm 8

¹Ve ondan sonra öyle oldu ki, Tanrı’nın krallığının müjdesini vaaz edip ilân ederek, şehirden şehire ve köyden köye dolaştı; ve Onikiler ile,

²Kötü ruhlardan ve hastalıklardan¹ sağlığa kavuşturulmuş olan bazı kadınlar, kendisinden yedi cin çıkmış olan Magdalalı denilen Meryem,

³Ve Herodes’in kâhyası Huza’nın karısı Yoanna, Suzanna ve daha birçokları O’nunla birlikteydiler; onlar, mallarıyla O’na hizmet ediyorlardı.

⁴Ve büyük bir kalabalık toplandığında ve her şehirden olan insanlar kendisine geldiklerinde, bir benzetmeyle konuştu:

⁵“Ekinci tohumunu ekmeğe çıktı; ve o ekerken bazısı yol kenarına düştü ve ayak altında çiğnendi, göğün kuşları da onu yediler.

⁶Ve başkası kaya üzerine düştü ve nemi olmadığından dolayı filizlenip çıktığı gibi kurudu.

⁷Ve başkası dikenler ortasına düştü ve dikenler onunla birlikte filizlenerek onu boğdular.

⁸Başkası da iyi toprak üzerine düştü ve yeşerip yüz kat ürün verdi.” Bu şeyleri söyleyerek, “İşitecek kulakları olan işitsin” diye bağırdı.

⁹Ve O’nun öğrencileri, “Bu benzetme ne olabilir?” diyerek, kendisinden sordular.

¹⁰O da dedi: “Tanrı’nın krallığının sırlarını bilmek size verilmiştir; ama geri kalanlara benzetmelerle söylenir. Öyle ki, bakarken¹ görmesinler ve işitirken¹ anlamasınlar.

¹¹Benzetme şudur: Tohum Tanrı’nın sözüdür.

¹²Ve yol kenarında olanlar, işitmiş olanlardır; sonra İblis gelir ve iman edip kurtulmasınlar diye sözü yüreklerinden alır götürür.

¹³Kaya üzerindekiler ise, onlar ki işittikleri zaman sözü sevinçle kabul edenlerdir; ve bunların kökleri yoktur; onlar bir süre için iman ederler ve deneme vaktinde saparlar.²

¹⁴Dikenler arasına düşenler ise, onlardır ki işitmiş olup giderler, hayatın kaygıları ve zenginlikleri ve zevkleriyle³ boğulurlar ve olgunluğa erişen ürün vermezler.

¹⁵Ama iyi toprakta olanlar, bunlar sözü işitince onu dürüst ve iyi bir yürekte koruyup sabırla⁴ ürün verenlerdir.

¹⁶Hiç kimse lâmba yakıp onu bir kapla örtmez ya da bir yatak altına koymaz; ama içeri girenler ışığı görsünler diye onu bir lâmba sehpası üstüne koyar.

¹⁷Çünkü açığa çıkarılmayacak gizli hiçbir şey yoktur; ne de bilinmeyecek ve aydınlığa çıkmayacak saklı bir şey vardır.

¹⁸Onun için nasıl dinlediğinize dikkat edin; çünkü kimin varsa, kendisine verilecektir; ve kimin yoksa, kendisinde var sandığı da ondan alınacaktır.”

¹⁹Ve annesiyle kardeşleri O’na geldiler; ve kalabalıktan ötürü kendisine yaklaşamadılar.

²⁰Ve O’na, “Annenle kadeşlerin dışarıda duruyorlar, seni görmek istiyorlar” diye haber verildi.

²¹Ama O cevap verip onlara, “Annemle kardeşlerim, Tanrı’nın sözünü işiten ve onu yapanlardır” dedi.

²²Ve öyle oldu ki, günlerin birinde kendisi ve öğrencileri bir kayığa bindi ve onlara, “Gölün karşı tarafına geçelim” dedi; ve açıldılar.

²³Ve kayıkta giderlerken uykuya daldı; göle de bir fırtına¹ indi; ve sularla dolup tehlike içindeydiler.

²⁴O’na yaklaşıp, “Efendimiz, efendimiz,² mahvoluyoruz!” diyerek O’nu uyandırdılar. O da kalkıp rüzgârı ve kabaran suları azarladı; onlar da durdular ve sakinlik oldu.

²⁵Ve onlara, “Nerede sizin imanınız?” dedi; onlar da birbirlerine, “Öyleyse bu kimdir ki, rüzgâra ve suya bile emrediyor ve kendisine itaat ediyorlar?” diyerek korkup şaştılar.

²⁶Ve Galile’nin karşısında bulunan Gadarinilerin memleketine kayıkla gittiler.

²⁷Ve O’nun karaya çıkması üzerine, uzun zamandan beri kendisinde cinler bulunan, o şehirden bir adam O’nu karşıladı; ve giysi giymiyor evde de kalmıyordu, ancak mezarlarda kalırdı.

²⁸Ama İsa’yı görünce bağırıp O’nun önünde yere kapandı; ve yüksek sesle dedi: “Ey İsa, yüce Tanrı’nın Oğlu, benim seninle yapacak neyim var?^a  Sana yalvarırım bana işkence etme!”

²⁹Çünkü İsa, murdar ruha adamdan çıkması için emretmişti. Çünkü onu çok defalar yakalamıştı; zincirler ve prangalarla³ bağlanmış olarak muhafaza edilirdi; ve bağları kopararak cin tarafından çöllere sürüklenirdi.

³⁰Ve İsa ona, “Adın nedir?” diye sordu. O da, “Lejiyon”^b dedi; çünkü onun içine birçok cinler girmişti.

³¹Ve onlar⁴ dipsiz derinliklere gitmelerini emretmesin diye O’na yalvardılar.

³²Orada, dağda otlayan sayıca çok olan bir domuz sürüsü vardı; ve onların içine girmelerine izin versin diye O’na yalvardılar; O da onlara izin verdi.

³³Ve cinler adamdan çıkıp domuzların içine girdiler; sürü de hızla uçurumdan aşağı, gölün içine atlayıp boğuldu.

³⁴Ve onları güdenler olup biteni görünce kaçtılar ve gidip şehirde ve kırsal yörede bunu anlattılar.

³⁵Onlar da olup biteni görmek için çıkıp İsa’ya geldiler;

ve kendisinden cinler çıkmış olan adamı giyinmiş ve akıllanmış olarak İsa’nın ayakları dibinde oturmakta buldular; ve korktular.

³⁶Bunu görmüş olanlar da cinlere tutulmuş olanın nasıl kurtulduğunu¹ onlara anlattılar.

³⁷Ve Gadarinilerin çevresindeki kırsal yöreden olan bütün kalabalık, kendilerinden ayrılması için O’na rica ettiler; çünkü büyük korkuya tutulmuşlardı; O da kayığa binip geri döndü.

³⁸Ama kendisinden cinler çıkmış olan adam, İsa’nın yanında kalmak için O’na yalvardı; ama İsa onu gönderip dedi:

³⁹“Evine dön ve Tanrı’nın sana ne kadar büyük şeyler yaptığını anlat.” O da gitti, İsa’nın kendisine ne kadar büyük şeyler yaptığını bütün şehirde ilân etti.

⁴⁰Ve öyle oldu ki, İsa geri dönünce, kalabalık O’nu sevinçle kabul etti; çünkü hepsi O’nu bekliyordu.

⁴¹Ve işte, Yairus adlı bir adam geldi; ve o, havra yöneticisiydi; İsa’nın ayaklarına kapanarak evine gelmesi için O’na yalvardı;

⁴²Çünkü on iki yaşlarında bir tek kızı vardı ve ölmek üzereydi. İsa da giderken kalabalıklar O’na üşüşüyorlardı.

⁴³Ve on iki yıldan beri kan akıntısı olan, bütün yaşam geçimini hekimlere harcayıp hiçbiri tarafından iyi edilememiş olan bir kadın,

⁴⁴O’nun arkasından gelip giysisinin eteğine dokundu; ve hemen kan akıntısı kesildi.

⁴⁵İsa da, “Bana dokunan kimdir?” dedi. Ve hepsi inkâr edince, Petrus ile beraberindekiler dediler: “Ey efendi, kalabalıklar sana üşüşüp seni sıkıştırıyorlar ve sen, ‘Bana dokunan kimdir’ diyorsun?”

⁴⁶Ama İsa, “Birisi bana dokundu; çünkü benden kuvvet çıktığını farkettim” dedi.

⁴⁷Kadın da gizlenemediğini görünce titreyerek geldi ve O’nun önünde yere kapanıp bütün halkın önünde O’na ne nedenle dokunduğunu ve o anda nasıl iyileştiğini anlattı.

⁴⁸O da ona, “Cesur ol kızım, imanın seni kurtardı;¹ esenlikle git” dedi.

⁴⁹O daha konuşurken, havra yöneticisinin evinden biri gelip ona, “Kızın öldü, öğretmeni rahatsız etme” dedi.

⁵⁰Ama İsa bunu duyunca ona cevap verip, “Korkma, yalnız iman et ve o iyi olacaktır”² dedi.

⁵¹Ve eve gelince Petrus, Yuhanna, Yakup ve kızın babasıyla annesinden başka kimsenin içeri girmesine izin vermedi.

⁵²Ve hepsi kız için ağlıyor, dövünüyordu. Ama İsa, “Ağlamayın, o ölmedi, ancak uyuyor” dedi.

⁵³Ve kızın öldüğünü bildiklerinden, kendisine alay edip güldüler.

⁵⁴Ama O, hepsini dışarı çıkarıp onun elini tutarak, “Ey çocuk, kalk!” diyerek bağırdı.

⁵⁵Ve ruhu geri geldi, o da hemen ayağa kalktı; İsa ona yemek için birşey verilmesini emretti.

⁵⁶Ve onun anne babası şaştılar; O ise olanları hiç kimseye söylemesinler diye onlara emretti.³

Bölüm 9

¹Ve Oniki öğrencilerini bir araya çağırarak onlara bütün cinler üzerine ve hastalıkları iyileştirmek için güç ve yetki verdi.

²Ve onları, Tanrı’nın krallığını ilân etmek ve hastaları iyileştirmek için gönderdi.

³Ve onlara dedi: “Yol için hiçbir şey almayın; ne değnek, ne torba, ne ekmek, ne para; ne de hiç birinizin iki gömleği olsun.

⁴Ve hangi eve girerseniz orada kalın; ve oradan ayrılırken çıkın.

⁵Ve kimler sizi kabul etmezlerse, o şehirden çıkarken onlara karşı tanıklık olsun diye ayaklarınızdan tozu bile silkin.”

⁶Onlar da çıkıp İncil’i ilân ederek ve her yerde şifa vererek köylerden geçiyorlardı.

⁷Ve Tetrark^a Hirodes, O’nun tarafından yapılan bütün şeyler hakkında duyup şaşırmıştı; çünkü bazıları, “Yuhanna ölüler arasından dirildi;”

⁸Bazıları da, “İlya göründü;” başkaları da, “Eski çağların bir peygamberi dirilmiştir” diyordu.

⁹Ve Hirodes dedi: “Yuhanna’nın başını ben kestim; ama hakkında böylesi şeyler duyduğum bu kişi kimdir?” Ve O’nu görmeye çalışıyordu.

¹⁰Resuller de geri dönünce, ne yaptılarsa hepsini O’na anlattılar. Ve onları alarak Beytsayda denilen şehrin ıssız bir yerine yalnızca bir tarafa çekildi.

¹¹Ama kalabalıklar bunu farkedince O’nun ardından gittiler; O da onları kabul edip onlara Tanrı’nın krallığı hakkında konuştu; ve şifaya muhtaç olanları iyileştirdi.

¹²Ama günbatımı başlamıştı; ve Onikiler gelip kendisine dediler: “Kalabalığı salıver ki, çevredeki köylere ve çiftliklere gidip barınsınlar ve yiyecek bulsunlar; çünkü biz burada ıssız bir yerdeyiz.”

¹³Ama O kendilerine, “Onlara siz yemek için bir şey verin” dedi. Onlar da, “Beş ekmekle iki balıktan başka¹ bir şeyimiz yok; yoksa, gidip bütün bu halk için yiyecek satın almalıyız” dediler.

¹⁴Çünkü beş bin adam kadar idiler. Ve İsa öğrencilerine, “Ellişer gruplar hâlinde onları yere oturtun” dedi.

¹⁵Onlar da öyle yapıp hepsini oturttular.

¹⁶Ve beş ekmekle iki balığı alıp yukarı, göğe bakarak onları kutsadı² ve kırıp kalabalığın önüne koymak için öğrencilere verdi.

¹⁷Ve hepsi yiyip doydular; ve onlara fazla gelen parçalardan on iki küfe kaldırıldı.

¹⁸Ve öyle oldu ki, O yalnız başına dua ederken öğrenciler O’nunla birlikteydi; ve onlara, “Kalabalıklar benim kim olduğumu söylüyorlar?” diye sordu.

¹⁹Onlar da cevap verip dediler: “Vaftizci Yuhanna’dır; ama başkaları, İlya’dır; başkaları da, eski peygamberlerden biri dirilmiştir diyorlar.”

²⁰O da onlara, “Ama siz, ben kimim dersiniz?” dedi. Petrus da cevap verip, “Tanrı’nın Mesihisin” dedi.

²¹O da onları sıkıca öğütleyip bunu kimseye söylememelerini emretti;

²²“İnsanoğlu’nun çok şeyler çekmesi ve ihtiyarlarla başkâhinler ve yazıcılar tarafından reddolunması ve öldürülmesi ve üçüncü gün dirilmesi gerektir” dedi.

²³Ve hepsine dedi: “Eğer bir kimse ardımdan gelmek isterse, kendini inkâr etsin ve her gün çarmıhını yüklenip beni izlesin.

²⁴Çünkü her kim canını¹ kurtarmak isterse onu kaybedecektir; ama kim benim uğruma canını kaybederse, onu kurtaracaktır.

²⁵Çünkü bir adam bütün dünyayı kazanıp da kendisini mahveder ya da zarara uğratırsa ne yararı olur?

²⁶Çünkü her kim benden ve benim sözlerimden utanırsa, İnsanoğlu da kendisinin ve Babasının ve kutsal meleklerin yüceliğinde geldiği zaman ondan utanacaktır.

²⁷Ama size bir gerçekten söz ediyorum, burada duranlardan bazıları var ki, onlar Tanrı’nın krallığını görünceye dek, ölümü asla tatmayacaklardır.”

²⁸Ve öyle oldu ki, bu sözlerden yaklaşık sekiz gün sonra Petrus, Yuhanna ve Yakub’u alarak dua etmek için dağa çıktı.

²⁹Ve O dua ederken yüzünün görünüşü değişti ve giysisi beyaz olup parıldıyordu.

³⁰Ve işte, iki adam O’nunla konuşuyordu; onlar Musa ile İlya idiler;

³¹Onlar yücelik içinde gözükerek, O’nun Yeruşalem’de gerçekleştirmek üzere olduğu ayrılışını² konuşuyorlardı.

³²Ama Petrus ve onunla birlikte olanlara uyku basmıştı; ve iyice uyandıklarında O’nun yüceliğini ve O’nunla birlikte duran iki adamı gördüler.

³³Ve öyle oldu ki, bunlar O’nun yanından ayrılırlarken Petrus ne söylediğini bilmeyerek İsa’ya dedi: “Ey Efendi, bizler için burada bulunmamız iyidir; üç çardak kuralım; biri sana, biri Musa’ya ve biri İlya’ya.”

³⁴Ama o daha bu şeyleri söylerken, bir bulut gelip onları gölgeledi; ve onlar buluta girerlerken bunlar korktular.

³⁵Ve buluttan, “Benim sevgili Oğlum budur, O’nu dinleyin!” diye bir ses geldi.

³⁶Ve ses geldiğinde, İsa yalnız bulundu; onlar da suskun durup o günlerde hiç kimseye gördüklerinden bir şey söylemediler.

³⁷Ve öyle oldu ki, ertesi gün dağdan indikleri za man, O’nu büyük bir kalabalık karşıladı.

³⁸Ve işte, kalabalıktan bir adam bağırıp dedi: “Ey öğretmen, sana yalvarırım oğluma bak, çünkü o benim biricik çocuğumdur;

³⁹Ve işte, bir ruh onu yakalıyor, o da birdenbire bağırıyor; ve onu köpürterek şiddetle sarsıyor¹ ve onu inciterek kendisinden güçlükle ayrılıyor.

⁴⁰Ve onu çıkarsınlar diye öğrencilerine yalvardım; ve edemediler.

⁴¹İsa da cevap verip dedi: “Ey imansız ve sapık kuşak! Ne zamana kadar sizinle birlikte olacağım ve size katlanacağım? Oğlunu buraya getir.”

⁴²Ama o daha yaklaşmaktayken, cin onu yere atıp şiddetle sarstı; İsa da murdar ruhu azarladı ve çocuğu iyi edip onu babasına geri verdi.

⁴³Ve hepsi Tanrı’nın büyüklüğüne şaştılar.

            Ve hepsi İsa’nın yaptığı bütün şeylere hayret  ederlerken, öğrencilerine dedi:

⁴⁴“Bu sözleri kulaklarınıza koyun; çünkü İnsanoğlu insanların eline teslim edilmek üzeredir.”

⁴⁵Ama onlar bu sözü anlamadılar ve onu kavramasınlar diye onlardan gizlenmişti. Ve bu söz hakkında O’na sormaya korktular.

⁴⁶Ve onların en büyüğü kim olabilir diye aralarında bir tartışma çıktı.²

⁴⁷İsa da onların yüreklerinin düşüncesini bilerek küçük bir çocuğu tutup yanında durdurdu;

⁴⁸Ve onlara dedi: “Her kim bu çocuğu benim adımla kabul ederse, beni kabul eder; ve her kim beni kabul ederse, beni göndereni kabul eder; çünkü hepinizin arasında en küçük olan, o büyük olacaktır.”

⁴⁹Yuhanna da cevap verip dedi: “Ey Efendi, senin adınla cinleri çıkaran bir adam gördük ve ona engel olduk;¹ çünkü bizimle birlikte senin ardından gelmiyor.”

⁵⁰Ve İsa ona dedi: “Ona engel olmayın; çünkü bize karşı olmayan, bizden yanadır.”

⁵¹Ve öyle oldu ki, O’nun yukarı alınacağı günler tamam olunca, Yeruşalem’e gitmek için kararlı olarak yüzünü oraya yöneltti.

⁵²Ve kendi önünden² haberciler gönderdi; onlar da kendisi için hazırlık yapmak üzere gidip Samiriyelilerin bir köyüne girdiler.

⁵³Onlar³ ise O’nu kabul etmediler, çünkü yüzü Yeruşalem’e gitmek üzere yönelikti.

⁵⁴Ve öğrencileri Yakup ile Yuhanna bunu görünce dediler: “Ya Rab, ister misin ki İlya’nın da yaptığı gibi, gökten ateş insin ve onları yiyip bitirsin diye emredelim?”

⁵⁵Ama İsa dönüp onları azarladı ve dedi: “Siz ne tür ruhtan olduğunuzu bilmiyorsunuz!

⁵⁶Çünkü İnsanoğlu, insanların canlarını yok etmeğe değil, ancak kurtarmaya geldi.” Ve başka bir köye gittiler.

⁵⁷Ve öyle oldu ki, yolda giderlerken biri O’na, “Ya Rab, her nereye gidersen senin ardından geleceğim” dedi.

⁵⁸İsa da ona,”Tilkilerin inleri ve gök kuşlarının yuvaları vardır; ama İnsanoğlu’nun başını yaslayacak yeri yoktur” dedi.

⁵⁹Ve başka birine, “Ardımdan gel” dedi. Ama o, “Ya Rab, bana izin ver, önce gidip babamı gömeyim” dedi.

⁶⁰Ama İsa ona dedi: “Bırak, ölüler kendi ölülerini gömsünler; ama sen git Tanrı’nın krallığını ilân et.”

⁶¹Ve başka biri de, “Ya Rab, senin ardından geleceğim; ama önce evimdekilerle vedalaşmak için bana izin ver” dedi.

⁶²Ama İsa ona dedi: “Elini sabana¹ koyup da geriye bakan hiçbir kimse Tanrı’nın krallığına lâyık değildir.”

Bölüm 10

¹Bu şeylerden sonra Rab, başka yetmiş kişi daha atadı; ve onları ikişer ikişer, kendisinin gitmek üzere olduğu her şehre ve yere kendi önünce gönderdi.

²Ve onlara dedi: “Ürün gerçekten bol,² ama işçiler azdır. Onun için ürünün Rabbine yalvarın ki, kendi biçilecek ürününe işçiler göndersin.

³Gidin; işte, sizi kurtların arasına kuzular gibi gönderiyorum.

⁴Ne kese, ne torba, ne de çarık taşıyın; yolda kimseye selâm vermeyin.

⁵Ve hangi eve girerseniz, önce, ‘Bu eve esenlik³ olsun’ deyin.

⁶Ve eğer gerçekten orada esenlik oğlu varsa, sizin esenliğiniz onun üzerinde kalacaktır; ama yoksa, size dönecektir.

⁷Ve onlar tarafından size verilen şeyleri yiyip içerek, aynı evde kalın; çünkü işçi kendi ücretine lâyıktır. Evden eve yer değiştirmeyin.

⁸Ve her hangi bir şehre girip de sizi kabul ederlerse, önünüze konulan şeyleri yiyin.

⁹Ve oradaki hastaları iyi edin ve onlara, ‘Tanrı’nın krallığı size yaklaştı’ deyin.

¹⁰Ama her hangi bir şehre girip de sizi kabul etmezlerse, o şehrin caddelerine çıkıp deyin:

¹¹‘Şehrinizden bize⁴ yapışan tozu bile size karşı silkiyoruz; yine de şunu bilin ki, Tanrı’nın krallığı size yaklaştı.’

¹²Ve size derim ki o günde⁵, o şehir için olacağından çok, Sodom için dayanılabilir bir durum olacaktır.

¹³Vay sana, ey Horazin! Vay sana, ey Beytsayda! Çünkü sizde yapılan kudretli işler, eğer Sur ve Sayda’da yapılmış olsaydı, onlar çoktan çul içinde ve külde oturarak tövbe ederlerdi.

¹⁴Ama yargıda sizin için olacağından çok, Sur ve Sayda için dayanılabilir bir durum olacaktır.

¹⁵Ve sen, ey Kefernahum, göğe kadar yükseltilmiş olan! Sen ölüler diyarına indirileceksin.

¹⁶Sizi dinleyen, beni dinler ve sizi reddeden, beni reddeder; beni reddeden de beni göndereni reddeder.”

¹⁷Ve yetmişler, “Ya Rab, senin adınla cinler bile bize boyun eğiyorlar”¹ diyerek sevinçle geri döndüler.

¹⁸Ve İsa onlara dedi: “Şeytanın şimşek gibi gökten düştüğünü gördüm.

¹⁹İşte, ben size yılanların, akreplerin ve düşmanın bütün gücü üzerine basma yetkisini verdim; ve size hiçbir şey asla zarar vermeyecektir.

²⁰Bununla beraber, ruhlar size boyun eğdiler diye bunda sevinmeyin; ama daha çok adlarınız gökte yazıldı diye sevinin.”

²¹O saatte İsa Ruh’ta sevinip dedi: “Ey Baba, göğün ve yerin Rabbi; sana şükrederim² ki, bu şeyleri bilgelerden ve akıllılardan gizleyip onları bebeklere açıkladın; evet Baba, çünkü senin gözünde³ böylece hoşnut edici oldu.

²²Her şey Babam tarafından bana teslim edilmiştir; ve Oğul’un kim olduğunu Baba’dan başka kimse bilmez; Baba’nın kim olduğunu da Oğul’dan ve Oğul’un O’nu kendisine açıklamak istediği kişiden başkası bilmez.”

²³Ve öğrencilere dönüp onlara özel olarak dedi: “Sizin gördüğünüz şeyleri gören gözlere ne mutlu!

²⁴Çünkü size derim ki, birçok peygamberler ve krallar sizin gördüklerinizi görmek istediler ve görmediler; ve sizin işittiklerinizi işitmek istediler ve işitmediler.”

²⁵Ve işte, bir Yasa uzmanı ayağa kalkıp, “Ey öğretmen, sonsuz hayatı miras almak için ne yapayım?” diyerek O’nu denedi.

²⁶İsa da ona, “Yasa’da ne yazılmıştır? Nasıl okursun?” dedi.

²⁷Ve o cevap vererek dedi: “Tanrın Rab’bi bütün yüreğinle ve bütün canınla ve bütün gücünle ve bütün anlayışınla, komşunu da kendin gibi seveceksin.”^a

²⁸İsa da ona, “Doğru cevap verdin, bunu yap ve yaşayacaksın” dedi.

²⁹Ama o, kendisini haklı çıkarmayı arzulayarak İsa’ya dedi: “Ve benim komşum kimdir?”

³⁰İsa da cevap verip¹ dedi: “Adamın biri Yeruşalem’den Eriha’ya iniyordu; ve haydutların eline² düştü; onlar kendisini hem soydular hem de dövüp yaraladılar, yarı ölü bırakıp gittiler.

³¹Ve bir rastlantıyla kâhinin biri o yoldan iniyordu; onu görünce öbür taraftan geçip gitti.

³²Ve aynı şekilde bir Levili de o yerde bulunduğunda, gelip onu gördü, öbür taraftan geçip gitti.

³³Ama bir Samiriyeli yolculuk ederken, onun yanına geldi; ve onu görünce acıdı.^b

³⁴Ve yaklaşıp yaraları üzerine yağ ve şarap dökerek onları sardı; ve onu kendi hayvanına bindirip bir hana götürdü; ve ona baktı.

³⁵Ve ertesi gün ayrılırken iki dinar çıkardı, hancıya verip ona dedi: ‘Ona bak ve daha fazla ne harcarsan, geri geldiğimde sana öderim.’

³⁶Şimdi sana nasıl görünür, bu üçünden hangisi haydutların eline düşen kişinin komşusu olmuştur?”

³⁷O da, “Ona karşı merhamet gösteren” dedi. O zaman İsa ona, “Git, sen de aynı şekilde yap” dedi.

³⁸Ve öyle oldu ki, yola devam ederlerken bir köye girdi; ve Marta adında bir kadın O’nu evine kabul etti.

³⁹Ve Meryem adında bir kızkardeşi vardı; o da İsa’nın ayakları dibinde oturup O’nun sözünü dinliyordu.

⁴⁰Ama Marta fazla hizmet konusunda şaşırmıştı; ve    O’na gelip dedi: “Ya Rab, hizmet etmek için kızkardeşimin beni yalnız bıraktığına aldırmıyor musun? Onun için bana yardım etmesini ona söyle.”

⁴¹Ama İsa cevap verip ona dedi: “Marta, Marta, sen çok şeyler hakkında endişelenip telaşlanıyorsun;

⁴²Oysa bir tek şeye ihtiyaç vardır; ve Meryem kendisinden alınmayacak olan iyi payı seçmiştir.”

Bölüm 11

¹Ve öyle oldu ki, O bir yerde dua ediyordu; bitirdiğinde öğrencilerinden biri O’na dedi: “Ya Rab, Yuhanna’nın da kendi öğrencilerine öğrettiği gibi bize dua etmeyi öğret.”

²Ve İsa onlara dedi: “Dua ettiğiniz zaman deyin: ‘Ey göklerde olan Babamız, adın kutsal kılınsın; krallığın gelsin; gökte olduğu gibi, yerde de senin isteğin olsun;

³Gerekli ekmeğimizi bize günlük¹ ver.

⁴Ve günahlarımızı bize bağışla; çünkü biz kendimiz de bize borçlu olan herkesi bağışlarız. Ve bizi deneme içine götürme;² ama bizi kötüden kurtar.”

⁵Ve onlara dedi: “Aranızda kim var ki, bir arkadaşı olur da ona gece yarısı gidip, ‘Arkadaş, bana üç ekmek³ ödünç ver,

⁶Çünkü yolculuktan bana bir arkadaşım geldi ve onun önüne koyacak bir şeyim yok’ derse,

⁷O da içerden cevap verip, ‘Beni rahatsız etme; kapı artık kapanmıştır, çocuklarım da benimle birlikte yataktalar; kalkıp sana veremem’ demiş olsun!

⁸Size derim, onun arkadaşı olduğu için kalkıp vermezse bile, onun ısrarlılığından dolayı yine de kalkıp ihtiyacı her neyse ona verecektir.

⁹Ve ben size derim: dileyin ve size verilecektir; arayın ve bulacaksınız; kapıyı çalın ve size açılacaktır.

¹⁰Çünkü her dileyen alır ve arayan bulur ve kapıyı çalana açılır.

¹¹Ve baba olan sizler, hanginizden oğul ekmek isteyecek de ona taş verecektir? Ya da balık isteyecek de ona balık yerine yılan verecektir?

¹²Ya da yumurta isteyecek de ona akrep verecektir?

¹³Onun için, kötü olan sizler, eğer çocuklarınıza iyi armağanlar vermeyi biliyorsanız, göksel olan Baba, kendisinden dileyenlere ne kadar daha çok Kutsal Ruh’u verecektir!”

¹⁴Ve İsa bir cin çıkarıyordu ve cin dilsiz idi; ve öyle oldu ki, cin çıkınca dilsiz konuştu; kalabalıklar da hayret ettiler.

¹⁵Ama onlardan bazıları, “Cinlerin reisi Beelzebul¹ aracılığıyla cinleri çıkarıyor” dediler.

¹⁶Ve başkaları O’nu deneyerek kendisinden, gökten bir belirti² istiyorlardı.

¹⁷Ama O, düşüncelerini bilerek onlara dedi: “Kendisine karşı bölünmüş olan her krallık yıkılmaya³ sürüklenir; ve ev eve karşı bölünse yıkılır.

¹⁸Şeytan da eğer kendisine karşı bölündüyse, onun krallığı nasıl ayakta durabilir? Çünkü siz, benim Beelzebul aracılığıyla cinleri çıkardığımı söylüyorsunuz.

¹⁹Ve eğer ben Beelzebul ile cinleri çıkarıyorsam, oğullarınız kimin aracılığıyla çıkarıyorlar? Bundan dolayı onlar yargıçlarınız olacaklar.

²⁰Ama, eğer ben Tanrı’nın parmağıyla cinleri çıkarıyorsam, o zaman Tanrı’nın krallığı üzerinize gelmiştir.

²¹Silahlanmış güçlü bir adam kendi konutunu koruduğu zaman, malları güvenlik içindedir.

²²Ama ondan daha güçlü biri üzerine gelip onu yenince, güvendiği bütün silahlarını alır ve çapulunu bölüşür.

²³Benimle birlikte olmayan bana karşıdır; ve benimle birlikte toplamayan dağıtır.

²⁴Murdar⁴ ruh insandan çıkınca, rahat arayarak kurak yerlerden geçip gider; ve bulmayınca, ‘Çıkmış olduğum evime döneceğim’ der.

²⁵Ve gelince, onu süpürülmüş ve donatılmış¹ bulur.

²⁶O zaman gider ve kendisinden daha kötü başka yedi ruh alır ve girip orada otururlar; ve o adamın sonu ilkinden daha kötü olur.”

²⁷Ve öyle oldu ki, O bu şeyleri söylerken, kalabalıktan bir kadın sesini yükselterek O’na, “Ne mutlu² seni taşıyan rahime ve emdiğin memelere!” dedi.

²⁸Ama O, “Evet, Tanrı’nın sözünü dinleyip onu tutanlara daha ziyade ne mutlu!” dedi.

²⁹Ama kalabalıklar bir araya yığılırken, O söylemeye başladı: “Bu kuşak kötüdür; bir belirti arıyor; ve ona Yunus peygamberin belirtisinden başka bir belirti verilmeyecektir.

³⁰Çünkü Yunus Ninevelilere bir belirti olduğu gibi, İnsanoğlu da bu kuşak için öyle olacaktır.

³¹Güney kraliçesi³ yargıda⁴ bu kuşağın adamlarıyla birlikte kalkacak ve onları suçlu çıkaracak;⁵ çünkü o, Süleyman’ın bilgeliğini işitmek için dünyanın son uçlarından geldi; ve işte, Süleyman’dan daha büyüğü buradadır!

³²Nineve adamları yargıda bu kuşakla birlikte kalkacak ve onu suçlu çıkaracak; çünkü onlar Yunus’un vaazı üzerine tövbe ettiler; ve işte, Yunus’tan daha büyüğü buradadır!

³³Ama hiç kimse lâmba yakıp onu gizli yere koymaz, ne de tahıl ölçeği altına koyar; ancak içeri girenler ışığı görsünler diye lâmba sehpası üzerine koyar.

³⁴Bedenin ışığı^a gözdür; onun için gözün sade^a olduğu zaman, tüm bedenin de aydınlıktır; ama kötü olduğu zaman, bedenin de karanlıktır.

³⁵Bunun için dikkat et ki, senin içindeki ışık karanlık olmasın.

³⁶Bundan dolayı, eğer tüm bedenin aydınlık olur da hiçbir tarafı karanlık değilse, bir lâmbanın seni parıltısıyla aydınlattığı zamanki gibi, öylece tüm bedenin aydınlık olur.

³⁷Şimdi, O konuşurken bir Ferisi kendisiyle yemek yesin diye O’na rica etti. O da içeri girip sofraya oturdu.

³⁸Ama Ferisi, O’nun başlangıçta, yemekten önce yıkanmadığını görerek şaştı.

³⁹Rab ise ona dedi: “Şimdi, siz Ferisiler, bardağın ve tabağın dışını temizlersiniz, ama içiniz soygunculuk ve kötülükle doludur.

⁴⁰Ey akılsızlar, dışı yapan içini de yapmadı mı?

⁴¹Ama siz içerdeki¹ şeylerden sadaka verin; ve işte, sizin için her şey temizdir.

⁴²Ama vay size, Ferisiler! Çünkü siz nanenin, sedef otunun ve her tür sebzenin ondalığını verirsiniz de, adaleti² ve Tanrı sevgisini önemsemezsiniz; bunları yapmalıydınız, onları da ihmal etmemeliydiniz.

⁴³Vay size, Ferisiler! Çünkü siz havralarda baş kürsüleri ve çarşı meydanlarında selâmları seversiniz.

⁴⁴Vay size, yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü siz görünmeyen mezarlar gibisiniz ve üzerlerinde yürüyen adamlar bunun farkında değiller.”

⁴⁵Ve Yasa uzmanlarından biri cevap verip O’na, “Ey öğretmen, bu şeyleri söylemekle bize de hakaret ediyorsun dedi.”

⁴⁶Ve O dedi: “Size de vay, ey Yasa uzmanları! Çünkü taşınması güç yüklerle insanları yüklüyorsunuz; kendiniz ise bir parmağınızla o yüklere dokunmuyorsunuz.

⁴⁷Vay size! Çünkü siz peygamberlerin mezarlarını bina   edersiniz; ve onları babalarınız öldürdüler.

⁴⁸Bundan dolayı³ babalarınızın işlerine tanıklık ediyor ve onaylıyorsunuz;⁴ çünkü gerçekten onları öldürdüler, siz de mezarlarını yapıyorsunuz.

⁴⁹Bu nedenle de Tanrı’nın bilgeliği dedi ki: ‘Ben onlara peygamberler ve resuller göndereceğim; ve onlardan bazılarını öldürecekler ve bazılarına zulmedecekler;

⁵⁰Öyle ki, dünyanın kuruluşundan beri bütün peygamberlerin dökülen kanı bu kuşaktan istenilsin;

⁵¹Habil’in kanından, sunakla tapınak arasında ölmüş olan¹ Zekeriya’nın kanına kadar;’ evet, size derim bu kuşaktan sorulacaktır.

⁵²Vay size, ey Yasa uzmanları! Çünkü siz bilgi anahtarını alıp götürdünüz; kendiniz girmediniz, girenleri de engellediniz.”

⁵³Ve onlara bu şeyleri söylerken, yazıcılar ile Ferisiler birçok şeyler hakkında konuşturmak için kendisini şiddetle sıkıştırmaya başladılar;

⁵⁴Kendisini suçlayabilsinler diye, ağzından bir şey kapmak için fırsat kollayıp O’nu pusuda bekliyorlardı.

Bölüm 12

¹Birbirlerini ezercesine onbinlerce kalabalığın bir araya toplandığı o esnada, İsa önce kendi öğrencilerine söylemeye başladı: “Ferisilerin ikiyüzlülük olan mayasından kendiniz için sakının;

²Ama açığa çıkarılmayacak örtülü ve bilinmeyecek gizli hiçbir şey yoktur.

³Bundan dolayı karanlıkta ne söyledinizse, aydınlıkta duyulacak; ve iç odalarda kulağa ne konuştunuzsa, damların üzerinde ilân edilecektir.

⁴Ama siz dostlarıma söylüyorum, bedeni öldürüp de ondan sonra başka bir şey yapamayanlardan korkmayın.

⁵Ama kimden korkmanız gerektiğini size göstereceğim: Öldürdükten sonra cehenneme atmaya yetkisi olandan korkun; evet, size söylüyorum, O’ndan korkun.

⁶Beş serçe kuşu iki paraya^a satılmıyor mu? Ve Tanrı’nın önünde onların bir tanesi bile unutulmuş değildir.

⁷Ama başınızın saçları bile hep sayılıdır. Onun için korkmayın; siz birçok serçelerden daha değerlisiniz.

⁸Ama size söylüyorum, her kim beni insanların önünde ikrar² ederse, İnsanoğlu da onu Tanrı’nın melekleri önünde ikrar edecektir.

⁹Ama beni insanların önünde inkâr eden, Tanrı’nın melekleri önünde inkâr edilecektir.

¹⁰Ve her kim İnsanoğlu’na karşı bir söz söylerse ona bağışlanacaktır; ama Kutsal Ruh’a karşı küfredene bağışlanmayacaktır.

¹¹Ama sizi havralar, ya da yöneticiler ve yetki makamları önüne çıkardıkları zaman, nasıl, ya da savunmada ne cevap vereceksiniz, ya da ne söyleyeceksiniz diye kaygılanmayın;

¹²Çünkü Kutsal Ruh o saatte size ne söylemeniz gerektiğini öğretecektir.”

¹³Ve kalabalığın içinden biri O’na, “Ey öğretmen, mirası benimle paylaşması için kardeşime söyle” dedi.

¹⁴Ama İsa ona dedi: “Ey adam, beni üzerinize kim yargıç ya da hisse bölücü tayin etti?”

¹⁵Ve onlara dedi: “Dikkat edin ve kendinizi açgözlülükten koruyun; çünkü bir kimsenin hayatı, sahip olduğu şeylerin bolluğunda değildir.”

¹⁶Ve onlara bir benzetme söyleyip dedi: “Zengin bir adamın toprağı bol ürün verdi;

¹⁷O da içinden, ‘Ne yapayım? Çünkü ürünümü koyacak yerim yok’ diyerek düşünüyordu.

¹⁸Ve ‘Şunu yapacağım’ dedi. ‘Ambarlarımı yıkıp daha büyüklerini bina edeceğim; ve bütün ürünümü ve malımı oraya koyacağım;

¹⁹Ve canıma, ey can, çok yıllar için birikmiş çok malın var; rahatına bak, ye, iç, neşeli ol diyeceğim.’

²⁰Ama Tanrı ona dedi: ‘Ey akılsız, bu gece canın senden istenecek; ve hazırladığın şeyler kimin olacak?’

²¹Kendisi için hazine biriktiren ve Tanrı yönünde zengin olmayan kimse öyledir.”

²²Ve kendi öğrencilerine dedi: “Bu nedenle size diyorum, ne yiyeceksiniz diye hayatınız için, ne de ne giyeceksiniz diye bedeniniz için kaygılanmayın.

²³Hayat yiyecekten ve beden giyecekten daha üstündür.

²⁴Kargalara bakın,¹ çünkü ne ekerler, ne de biçerler; onların ne ambarları, ne de tahıl koyma yerleri vardır; ve Tanrı onları besler. Siz kuşlardan ne kadar daha çok değerlisiniz!¹

²⁵Ve sizden kim kaygılanmakla boyuna bir arşın² ekleyebilir?

²⁶Onun için, en küçük şeyi bile yapmaya gücünüz yetmiyorsa, diğer³ şeyler hakkında neden kaygılanıyorsunuz?

²⁷Zambaklara bakın, nasıl büyüyorlar; ne çalışırlar, ne de iplik eğirirler; ama size derim, Süleyman bile bütün yüceliğinde bunlardan biri gibi giyinmiş değildi.

²⁸Ama eğer ki Tanrı, bugün tarlada bulunup da yarın fırına atılan otu böyle giydirirse, sizi ne kadar daha çok giydirecektir, ey az imanlılar?

²⁹Ve siz, ne yiyeceğinizi, ya da ne içeceğinizi aramayın ve endişe içinde olmayın.

³⁰Çünkü dünya ulusları bütün bu şeyleri ararlar;⁴ ve Babanız, sizin bu şeylere ihtiyacınızın olduğunu bilir.

³¹Ama siz Tanrı’nın krallığını arayın ve bütün bu şeyler size ilâve edilecektir.

³²Korkma, ey küçük sürü; çünkü Babanız size krallığı vermekten kıvanç duydu.

³³Neyiniz varsa satın ve sadaka^a verin; kendinize eskimeyen keseler, göklerde tükenmeyen bir hazine yapın; orada hırsız yaklaşmaz, güve de mahvetmez.

³⁴Çünkü hazineniz neredeyse, yüreğiniz de orada olacaktır.

³⁵Belleriniz kuşakla sarılı, kandilleriniz yanar olsun;

³⁶Ve siz, efendileri düğün ziyafetinden döndüğü zaman, gelip de kapıyı çalınca ona hemen açabilsinler diye, efendilerini bekleyen adamlar gibi olun.

³⁷Efendi geldiğinde uyanık bulacağı o kölelere ne mutlu! Doğrusu size derim ki, kendisi kuşanıp onları oturtacak ve gelip onlara hizmet edecek.

³⁸Ve eğer ikinci nöbette gelir ve üçüncüde gelir de, onları öyle bulursa, o kölelere ne mutlu!

³⁹Ama şunu bilin ki, eğer ev sahibi hırsızın hangi saatte

geleceğini bilseydi, uyanık durup evini deldirmeğe bırakmazdı.

⁴⁰Onun için siz de hazır olun; çünkü İnsanoğlu düşünmediğiniz saatte gelir.”

⁴¹Ve Petrus O’na, “Ya Rab, bu benzetmeyi bize mi söylüyorsun, yoksa herkese mi?” dedi.

⁴²Ve Rab dedi: “O zaman, buğday miktarını¹ onlara vaktinde vermek için efendisinin kendi evi halkı üzerine koyacağı sadık ve akıllı^a kâhya kimdir?

⁴³Efendisi geldiğinde böyle yapmakta bulacağı o köleye ne mutlu!

⁴⁴Gerçekten size derim ki, efendi onu bütün malları üzerine koyacaktır.

⁴⁵Ama o köle kendi yüreğinde, ‘Efendim gelmekte gecikiyor’ derse; ve erkek hizmetçilerle kadın hizmetçileri dövmeye, hem de yiyip içmeye ve sarhoş olmaya başlarsa,

⁴⁶O kölenin efendisi, onun beklemediği bir günde ve bilmediği bir saatte gelecek ve onu iki parça edip payını imansızlarla beraber tayin edecektir.

⁴⁷Ama efendisinin isteğini bilip de kendini hazırlamayan ve onun isteğine göre davranmayan o köle çok kamçı vuruşlarıyla dövülecektir;

⁴⁸Ama bilmeden kamçı dayağı gerektiren² şeyler yapan, az kamçıyla dövülecek. Kime çok verilmişse, ondan çok istenecektir; ve kime çok emanet edilmişse, kendisinden daha fazlası istenecektir.

⁴⁹Ben dünyaya ateş atmaya geldim; ve eğer şimdiden tutuşmuşsa daha ne isterim?

⁵⁰Ama vaftiz edileceğim bir vaftiz var; ve o yerine gelinceye dek nasıl sıkılmaktayım!

⁵¹Yeryüzünde barış vermek için mi geldiğimi sanıyorsunuz? Size, hayır diyorum; ama tam tersine, doğrusu ayrılık getirmeye geldim.

⁵²Çünkü bundan sonra bir evde beş kişi, üçü ikiye karşı ve ikisi üçe karşı bölünmüş olacak.

⁵³Baba oğula karşı ve oğul babaya karşı; anne kıza karşı, kız anneye karşı; kaynana geline karşı, gelin kaynanaya karşı bölünmüş olacaktır.”

⁵⁴Ve kalabalıklara da dedi: “Batıdan bir bulutun yükseldiğini görünce hemen, ‘Sağanak geliyor’ dersiniz; ve öyle olur.

⁵⁵Ve güney yeli estiğini gördüğünüz zaman, ‘Sıcak olacak’ dersiniz; ve öyle olur.

⁵⁶Ey ikiyüzlüler! Yeryüzünün ve gökyüzünün görünümünü ayırt edebiliyorsunuz; ama nasıl oluyor da bu zamanı ayırt edemiyorsunuz?

⁵⁷Ve doğru olanın ne olduğunu neden kendiliğinizden bile yargılamıyorsunuz?

⁵⁸Çünkü sen düşmanınla¹ birlikte yargıcın önüne giderken, yolda ondan kurtulmaya gayret et ki, seni yargıca sürüklemesin ve yargıç seni memura teslim etmesin; memur da seni hapse atmasın.

⁵⁹Sana diyorum, son pulu^a da ödeyinceye dek oradan asla çıkmayacaksın.”

Bölüm 13

¹Ve o anda orada hazır bulunan bazıları, Pilatus’un kendi kurbanlarıyla birlikte kanlarını karıştırmış olduğu Galileliler hakkında O’na söylediler.

²İsa da cevap verip onlara dedi: “Böyle şeyler çektikleri için bu Galilelilerin, bütün Galilelilerden daha günahkâr olduklarını mı sanıyorsunuz?

³Size hayır derim; ama siz, eğer tövbe etmezseniz, hepiniz aynı şekilde mahvolacaksınız.

⁴Ya da Siloam’daki kulenin üzerlerine yıkılıp öldürdüğü o onsekiz kişinin, Yeruşalem’de oturan adamların hepsinden daha çok suçlu² olduklarını mı sanıyorsunuz?

⁵Size hayır derim; ama siz, eğer tövbe etmezseniz, hepiniz aynı şekilde mahvolacaksınız.”

⁶Ve şu benzetmeyi söyledi: “Bir adamın bağında dikili bir incir ağacı vardı; ve gelip üzerinde meyve aradı ve bulmadı.

⁷Ve bağcıya dedi: ‘İşte, üç yıldır gelip bu incir ağacında meyve arıyorum da bulmuyorum, onu kes; neden toprağı da yararsız hâle getirsin?’

⁸Ama bağcı cevap vererek ona dedi:* ‘Efendim, onun etrafını kazıp gübreleyinceye dek, bu yıl da onu bırak;

⁹Ve eğer gerçekten meyve verirse iyi; ama vermezse¹ onu kesersin.’”

¹⁰Ve O, Şabat günü havraların birinde öğretiyordu.

¹¹Ve işte, onsekiz yıldır kendisinde hastalık ruhu olan bir kadın vardı; ve iki kat bükülmüş olup kendisini hiç doğrultamıyordu.

¹²İsa da onu görünce onu çağırdı ve kendisine, “Kadın, hastalığından² çözüldün” dedi.

¹³Ve ellerini onun üzerine koydu; o da hemen doğruldu ve Tanrı’yı yüceltti.

¹⁴Ama havra reisi, İsa Şabat günü şifa verdi diye kızarak, cevap verip kalabalığa dedi: “Altı gün vardır ki insanın o günlerde çalışması gereklidir; onun için o günlerde gelip şifa bulun, Şabat gününde değil.”

¹⁵O zaman Rab ona cevap verip dedi: “Ey ikiyüzlü, her biriniz Şabat günü öküzünü ya da eşeğini yemlikten çözmüyor ve götürüp sulamıyor mu?

¹⁶Ve işte, Şeytanın onsekiz yıl bağlamış olduğu İbrahim kızı olan bu kadının Şabat günü çözülmesi gerekli değil miydi?”

¹⁷Ve bu şeyleri söyleyince, O’na karşı duranların hepsi utandılar; ve bütün kalabalık O’nun tarafından yapılan yüce şeylerin hepsine seviniyordu.

¹⁸O da dedi: “Tanrı’nın krallığı neye benzer? Ve onu neye benzeteyim?

¹⁹O, bir adamın alıp kendi bahçesine attığı bir hardal tanesine benzer; ve gelişip büyük bir ağaç oldu; ve göğün kuşları onun dallarında tünediler.”

²⁰Ve yine dedi: “Tanrı’nın krallığını neye benzeteyim?

²¹O, bir kadının alıp, hepsi mayalanıncaya dek üç ölçek unda sakladığı mayaya benzer.”

²²Ve İsa öğreterek şehirlerle köylerden geçiyor ve Yeruşalem’e doğru ilerliyordu.

²³Ve birisi O’na, “Ya Rab, kurtulanlar az mıdır?” dedi. O da onlara dedi:

²⁴“Dar kapıdan içeri girmeye ciddiyetle¹ uğraşın; çünkü size derim ki, birçokları içeri girmek isteyecekler ve giremeyecekler.²

²⁵Ev sahibi kalkıp kapıyı kapayacağı andan itibaren siz dışarıda durup, ‘Ya Rab, ya Rab, bize aç’ diyerek kapıyı çalmaya başlayacaksınız; o da cevap verip size, ‘Sizin nereden olduğunuzu bilmem’ diyecek.

²⁶O zaman, ‘Biz senin önünde yiyip içtik; ve sen bizim sokaklarımızda öğrettin’ demeye başlayacaksınız.

²⁷Ve o diyecek: ‘Size diyorum, ben sizin nereden olduğunuzu bilmem; benden ayrılın, ey bütün kötülük³ işleyenler!’

²⁸İbrahim’i ve İshak’ı ve Yakub’u ve bütün peygamberleri Tanrı’nın krallığında, kendinizi ise dışarı atılmış gördüğünüz zaman, orada ağlayış ve diş gıcırtısı olacaktır.

²⁹Doğudan ve batıdan, kuzeyden ve güneyden gelecekler ve Tanrı’nın krallığında oturacaklar.

³⁰Ve işte, sonuncular var ki, onlar birinci olacaklar; ve birinciler var ki, onlar sonuncu olacaklar.”

³¹Aynı o günde bazı Ferisiler gelip O’na, “Çık ve buradan git, çünkü Hirodes seni öldürmek istiyor” dediler.

³²O da onlara dedi: “Gidin, o tilkiye söyleyin; işte, bugün ve yarın cinleri kovuyorum ve şifalar veriyorum ve üçüncü gün tamamlanmış olurum.

³³Ama bugün ve yarın ve ertesi günü yoluma devam etmem⁴ gerektir; çünkü bir peygamberin Yeruşalem’in dışında ölmesi mümkün değildir.

³⁴Yeruşalem, Yeruşalem! Peygamberleri öldüren ve kendisine gönderilenleri taşlayan şehir! Bir tavuğun civcivlerini kanatları altına topladığı gibi, kaç kez senin çocuklarını toplamak istedim ve siz istemediniz!

³⁵İşte, eviniz size ıssız bırakılıyor; ve doğrusu size derim, ‘Rab’bin adıyla gelen kutludur’¹ diyeceğiniz zaman gelene dek, siz artık beni görmeyeceksiniz.”

Bölüm 14

¹Ve öyle oldu ki, bir Şabat günü Ferisi reislerinden birinin evine ekmek yemek için giderken, onlar kendisini gözlüyorlardı.

²Ve işte, O’nun önünde sıskalı² bir adam vardı.

³İsa da cevap verip Yasa uzmanlarına ve Ferisilere konuşarak dedi: “Şabat günü sağlığa kavuşturmak yasal mıdır?”

⁴Onlar ise sustular. Ve onu alıp iyileştirdi ve salıverdi.

⁵Ve cevap verip onlara dedi: “Sizden hanginizin bir eşeği ya da bir öküzü kuyuya düşerse, Şabat günü onu hemen çekip çıkarmaz?”

⁶Ve bu şeyler hakkında³ O’na cevap veremiyorlardı.

⁷Ve çağrılanların baş yerleri nasıl seçtiklerine dikkat ederek onlara bir benzetme söyleyip, onlara dedi:

⁸“Sen bir kimse tarafından düğün ziyafetine çağrıldığın zaman baş yerde oturma; olabilir ki, senden daha saygın biri onun tarafından çağrılmıştır;

⁹Seni ve onu çağıran gelip sana, ‘Bu kişiye yer ver’ diyecek ve sen o zaman utançla en gerideki yeri almaya başlarsın.

¹⁰Ama sen çağrıldığın zaman, git en gerideki yerde otur ki, seni çağıran geldiğinde, ‘Ey dost, daha yukarı çık’ desin; o zaman seninle birlikte sofrada oturanlar önünde sana yücelik olacaktır.

¹¹Çünkü kendini yükselten herkes alçaltılacak ve kendini alçaltan yükseltilecektir.”

¹²Ve İsa kendisini çağırmış olana da dedi: “Sen bir öğlen ya da akşam yemeği yaptığın zaman ne dostlarını, ne kardeşlerini, ne akrabanı, ne de zengin komşuları çağır; olmaya ki, onlar da karşılık olarak seni çağırırlar ve sana bir karşılık yapılmış olur.

¹³Ama ziyafet yaptığın zaman yoksulları, sakatları, topalları, körleri çağır;

¹⁴Ve mutlu olursun; çünkü onların sana karşılık verecek bir şeyleri yoktur; çünkü salihlerin dirilişinde sana karşılık verilecektir.”

¹⁵Ve O’nunla birlikte sofrada oturanlardan biri bu şeyleri duyunca O’na, “Tanrı’nın krallığında ekmek yiyecek olana ne mutlu!” dedi.

¹⁶Ama İsa ona dedi: “Bir adam büyük bir akşam yemeği yaptı ve birçok kişi çağırdı.

¹⁷Ve akşam yemeği saatinde, çağrılmış olanlara, ‘Gelin, çünkü şimdi her şey hazırdır’ demek için kölelerini gönderdi.

¹⁸Hepsi de fikirbirliğiyle özür dilemeye başladılar. Birincisi ona dedi: ‘Bir tarla satın aldım ve çıkıp onu görmem gerek; sana rica ederim beni özür dilemiş olarak kabul et.’

¹⁹Ve bir başkası dedi: ‘Beş çift öküz satın aldım ve onları denemeye gidiyorum; sana rica ederim beni özür dilemiş olarak kabul et.’

²⁰Bir başkası da, ‘Ben evlendim¹ ve bu nedenle gelemiyorum’ dedi.

²¹Ve o köle gelip efendisine bu şeyleri bildirdi. O zaman ev sahibi öfkelenerek kölesine dedi: ‘Çabuk çık, şehrin caddelerine ve sokaklarına git; ve yoksulları ve sakatları ve topalları ve körleri buraya getir!’

²²Köle de, ‘Efendi, emrettiğin gibi yapılmıştır; hâlâ da yer vardır’ dedi.

²³Ve efendi köleye dedi: ‘Yollara ve çit boylarına çık ve onları içeri girmeye zorla ki evim dolsun.’

²⁴Çünkü size derim ki, çağrılmış olan o adamlardan hiç biri akşam yemeğimden tatmayacaktır.”

²⁵Ve büyük kalabalıklar O’nunla birlikte gidiyorlardı; O da dönüp onlara dedi:

²⁶“Eğer bir kimse bana gelir de kendi babasından ve annesinden ve karısından ve çocuklarından ve kardeşlerinden ve kızkardeşlerinden, evet, hatta kendi hayatından da nefret etmezse benim öğrencim olamaz.

²⁷Ve her kim çarmıhını taşıyıp ardımdan gelmezse, benim öğrencim olamaz.

²⁸Çünkü hanginiz bir kule yapmak ister de onu tamamlamak için gerekli şeyleri var mı, yok mu diye önce oturup masrafı hesap etmez?

²⁹Ta ki, onun temelini atıp da bitiremeyince, bunu görenlerin hepsi,

³⁰‘Bu adam bina etmeye başladı ve bitiremedi’ diyerek onunla eğlenmeye başlamasınlar.

³¹Ya da hangi kral, başka bir kralla savaşta çarpışmak için ileri gidip de kendisine karşı yirmi binle geleni on binle karşılayabilir mi diye önce oturup danışmaz?

³²Ve eğer değilse,¹ o daha çok uzaktayken bir elçi gönderip barış koşulunu sorar.

³³Onun için, her biriniz sahip olduğu her şeyden böylece vazgeçmezse, benim öğrencim olamaz.

³⁴Tuz iyidir; ama eğer tuz tatsız olmuşsa, ona ne ile tat verilir?

³⁵O ne toprağa, ne de gübreye yaraşır; onu dışarı atarlar. İşitecek kulakları olan işitsin.”

Bölüm 15

¹Ve bütün vergi toplayıcılarıyla günahkârlar O’nu dinlemek için kendisine yaklaşıyorlardı.

²Ve Ferisilerle yazıcılar, “Bu kişi günahkârları kabul ediyor ve onlarla birlikte yiyor” diyerek söyleniyorlardı.

³Ve İsa onlara şu benzetmeyi söyleyerek dedi:

⁴“Sizden hangi adamın yüz koyunu olur da bir tanesini kaybederse, doksan dokuzunu bozkırda bırakarak, bulana dek kaybolanın ardından gitmez?

⁵Onu bulunca da sevinerek omuzlarına alır;

⁶Ve eve gelince, arkadaşlarını ve komşularını bir araya çağırıp onlara, ‘Benimle birlikte sevinin, çünkü kaybolan koyunumu buldum’ der.

⁷Size derim ki, aynı şekilde gökte, tövbe eden bir günahkâr için,¹ tövbe ihtiyacı olmayan doksan dokuz salih kişi için olandan daha fazla sevinç olacaktır.

⁸Ya da hangi kadının on gümüş parası^a olur da bir tanesini kaybederse, lamba yakıp evi süpürmez ve bulana dek dikkatle onu aramaz?

⁹Ve onu bulunca, arkadaşlarını ve komşularını bir araya çağırıp, ‘Benimle birlikte sevinin, çünkü kaybettiğim parayı buldum’ der.

¹⁰Size derim ki, aynı şekilde, tövbe eden bir günahkâr için Tanrı’nın melekleri önünde sevinç olur.”

¹¹Ve İsa dedi: “Bir adamın iki oğlu vardı;

¹²Onların küçüğü babasına, ‘Baba, malından payıma düşeni bana ver’ dedi. O da varını² onlara böldü.

¹³Ve çok günler geçmeden, küçük oğul her şeyi toplayarak ayrılıp uzak bir ülkeye gitti; ve orada ahlâksızca yaşayarak malını savurdu.

¹⁴Ama hepsini harcayınca, o ülkenin her tarafında şiddetli bir kıtlık çıktı; ve yoksulluk çekmeye³ başladı.

¹⁵Ve gidip o ülkenin vatandaşlarından birine bağlandı; o da kendisini domuz gütmek üzere tarlalarına yolladı.

¹⁶Ve domuzların yediği keçiboynuzlarıyla karnını doyurmayı çok istiyordu; kimse de ona bir şey vermiyordu.

¹⁷Ama kendine gelince dedi: ‘Babamın ücretli hizmetçileri, ne kadar çok ekmek bolluğuna sahiptir; ve ben burada açlıktan mahvoluyorum!

¹⁸Kalkıp babama gideceğim ve ona diyeceğim: ‘Baba, ben göğe karşı ve senin önünde günah işledim;

¹⁹Ve ben artık senin oğlun denilmeye lâyık değilim; beni işçilerinden biri gibi et.’

²⁰Ve kalkıp kendi babasına gitti. Ama o daha uzaktayken babası onu gördü, merhamete geldi ve koşup boynuna sarıldı ve onu hararetle öptü.

²¹Ve oğul ona dedi: ‘Baba, ben göğe karşı ve senin önünde günah işledim; ve artık senin oğlun denilmeğe lâyık değilim.’

²²Ama baba kölelerine dedi: ‘En iyi kaftanı çıkarıp getirin ve ona giydirin; ve parmağına bir yüzük takın,¹ ayaklarına da çarık giydirin;

²³Ve besili danayı getirip kesin ve yiyip eğlenelim;

²⁴Çünkü benim bu oğlum ölüydü ve hayata kavuştu; kayıptı ve bulundu.’ Onlar da eğlenmeye başladılar.

²⁵Ve onun büyük oğlu tarladaydı; ve gelip eve yaklaşırken, müzik ve oyun sesleri duydu.

²⁶Ve hizmetçilerden birini yanına çağırıp, ‘Bu şeyler ne olabilir’ diye sordu.

²⁷O da kendisine dedi: ‘Kardeşin geldi; ve baban besili danayı kesti; çünkü onu sağ salim² geri kabul etti.’

²⁸Ama o öfkelendi ve içeri girmek istemiyordu; bundan dolayı babası dışarı çıkıp ona yalvardı.

²⁹Ama o cevap verip babasına dedi: ‘İşte, bu kadar yıldır sana hizmet ediyorum ve senin emrini hiç çiğnemedim; sen ise arkadaşlarımla birlikte eğleneğim diye hiçbir zaman bana bir oğlak vermedin.

³⁰Ama senin varlığını fahişelerle yiyip tüketen bu oğlun gelince, onun için besili danayı kestin.’

³¹Ve baba ona dedi: ‘Oğul, sen her zaman benimle berabersin ve benim her şeyim senindir.

³²Ama eğlenmek ve sevinmek gerekiyordu; çünkü senin bu kardeşin ölüydü ve hayata kavuştu; kayıptı ve bulundu.’”

Bölüm 16

¹Ve İsa öğrencilerine de dedi: “Kâhyası olan zengin bir adam vardı; ve ona, mallarını boşa harcıyor diye onun için suçlama yapılıyordu.

²O da kâhyayı çağırıp kendisine dedi: ‘Senin hakkında bu duyduğum nedir? Kâhyalığının hesabını ver; çünkü sen artık kâhya olamazsın.’

³Ve kâhya içinden dedi: ‘Ne yapayım? Çünkü efendim kâhyalığı benden alıyor; toprağı kazacak gücüm yok; dilenmeye utanıyorum.

⁴Kâhyalıktan uzaklaştırıldığım zaman beni kendi evlerine kabul etsinler diye ne yapacağımı biliyorum.’

⁵Ve efendisine borçlu olanların her birini yanına çağırıp birincisine, ‘Efendime ne kadar borçlusun?’ dedi;

⁶O da, ‘Yüz bat^a yağ’ dedi. Ve ona, ‘Senedini al ve çabuk oturup elli yaz’ dedi.

⁷Ondan sonra bir başkasına, ‘Sen ne kadar borçlusun?’ dedi. O da, ‘Yüz kor^b buğday’ dedi. Ve ona, ‘Senedini al ve seksen yaz’ dedi.

⁸Ve efendi, dürüst olmayan¹ kâhyayı, akıllıca davrandığı için övdü; çünkü bu çağın² oğulları kendi kuşakları içinde nur oğullarından daha akıllıdırlar.

⁹Ben de size derim, haksızlık mammonu^c  ile kendinize dostlar edinin ki, o tükendiği zaman sizi sonsuz konutlara kabul etsinler.

¹⁰En azda sadık olan çokta da sadıktır; en azda dürüst olmayan çokta da dürüst değildir.

¹¹Onun için, eğer haksızlık mammonunda sadık olmadınızsa, gerçek serveti³ size kim emanet eder?

¹²Ve eğer başkasına ait olanda sadık olmadınızsa, kendinizin olanını size kim verir?

¹³Hiçbir hizmetçi iki efendiye hizmet edemez; çünkü ya birinden nefret eder ve öbürünü sever, ya da birine bağlanır ve öbürünü hor görür. Siz Tanrı’ya ve mammona hizmet edemezsiniz.”

¹⁴Ve açgözlü⁴ olan Ferisiler de, bütün bu şeyleri işitip O’nunla alay ediyorlardı.

¹⁵O da onlara dedi: “Siz insanlar önünde kendilerini haklı çıkaran kişilersiniz; ama Tanrı yüreğinizi bilir; çünkü insanlar arasında yüksek derecede düşünülen¹ şey Tanrı önünde iğrençtir.

¹⁶Yasa ve peygamberler Yuhanna’ya kadar idi; o zamandan beri Tanrı’nın krallığı müjdeleniyor ve herkes onun içine kendini sıkıştırıyor.

¹⁷Ama gök ve yerin geçip gitmesi, Yasa’nın bir noktasının düşmesinden daha kolaydır.

¹⁸Karısını boşayan ve başkasıyla evlenen herkes zina  eder; ve bir kocadan boşanmış olanla evlenen herkes zina eder.

¹⁹Şimdi, zengin bir adam vardı ve erguvani ile ince keten giyinip her gün şaşaa içinde² eğlenirdi.

²⁰Ve yaralarla dolu olup onun kapısında yatırılan Lazarus adında fakir bir adam vardı;

²¹Ve zengin adamın sofrasından düşen kırıntılarla karnını doyurma özlemini çekerdi; evet, köpekler bile gelip onun yaralarını yalarlardı.

²²Ve öyle oldu ki, fakir adam öldü ve melekler tarafından İbrahim’in bağrına götürüldü; zengin adam da öldü ve gömüldü.

²³Ve ölüler diyarında, azap içinde gözlerini kaldırarak; uzakta İbrahim’i ve onun bağrında Lazarus’u gördü.*

²⁴Ve haykırıp dedi: ‘Ey İbrahim baba, bana acı ve Lazarus’u gönder ki, parmağının ucunu suya batırıp dilimi serinletsin; çünkü bu alev içinde azap çekiyorum.’

²⁵Ama İbrahim dedi: ‘Ey oğul, sen kendi yaşamın boyunca iyi şeylerini tamamen aldığını, Lazarus’un da aynı şekilde kötü şeyleri aldığını hatırla; ama şimdi o burada teselli ediliyor ve sen azap çekiyorsun.

²⁶Ve bütün bunların yanısıra, bizimle sizin arasında büyük bir uçurum konulmuştur; öyle ki, ne buradan size geçmek isteyenler geçebilirler, ne de oradan bize geçmek isteyenler geçebilirler.’

²⁷Ve o dedi: ‘Öyleyse ey baba, sana yalvarırım ki, onu babamın evine gönder;

²⁸Çünkü beş kardeşim var; ta ki, onlar da bu azap yerine gelmesinler diye onlara ciddiyetle tanıklık etsin.’

²⁹İbrahim ona, ‘Musa ve peygamberleri var, onları dinlesinler’ dedi.*

³⁰O da, ‘Hayır, İbrahim baba; ama ölülerden biri onlara giderse, tövbe ederler’ dedi.

³¹İbrahim de ona, ‘Eğer Musa’yı ve peygamberleri dinlemezlerse, ölüler arasından biri dirilse bile onlar ikna olmazlar’ dedi.”

Bölüm 17

¹Ve İsa öğrencilerine dedi: “Tökezleme tuzaklarının gelmemesi imkânsızdır; ama kimin aracılığıyla geliyorsa, vay ona!

²Bu küçüklerden birinin tökezlemesine neden olacağına, boynuna bir değirmen taşı^a geçirilip denize atılmış olması, onun için daha yararlı olur.

³Kendinize dikkat edin; eğer kardeşin sana karşı günah işlerse, onu azarla; ve eğer tövbe ederse, ona bağışla.

⁴Ve eğer günde yedi kez sana karşı günah işler de günde yedi kez, ‘Tövbe ederim’ diyerek sana dönerse, onu bağışlayacaksın.”

⁵Ve resuller Rab’be, “İmanımızı artır” dediler.

⁶Ama Rab dedi: “Eğer bir hardal tanesi kadar imanınız olsaydı, şu dut ağacına, ‘Kökünden sökül ve denizin içine dikil’ derdiniz ve o size itaat ederdi.

⁷Ama sizden hanginizin çift süren ya da çobanlık eden bir kölesi olur da tarladan eve geldiğinde, ona¹  hemen, ‘Gel, sofraya otur’ der?

⁸Ama ona, ‘Akşam yiyeceğimi hazırla ve kuşağını bağla, ben yiyip içinceye dek bana hizmet et; ondan sonra sen yiyip içersin’ demez mi?

⁹Kendisine emredilen şeyleri yaptığından dolayı o hizmetçiye teşekkür eder mi?² Hayır diye yargı yürütürüm.

¹⁰Siz de böylece, size emredilen bütün şeyleri yaptığınızda, ‘Biz yararsız kullarız; çünkü yapmamız gerekeni yaptık’ deyin.”

¹¹Ve öyle oldu ki, Yeruşalem’e giderken Samiriye ve Galile’nin ortasından geçti.

¹²Ve köyün birine girerken, uzakta durmakta olan on cüzamlı adam O’nu karşıladılar;

¹³Ve seslerini yükseltip, “Ey Efendimiz İsa, bize merhamet et!” dediler.

¹⁴İsa da onları görünce kendilerine, “Gidin, kendinizi kâhinlere gösterin” dedi. Ve öyle oldu ki, onlar giderken temizlendiler.

¹⁵Ve onlardan biri, iyileştiğini görüp yüksek sesle Tanrı’yı yücelterek geri döndü;

¹⁶Ve İsa’ya teşekkür ederek yüzüstü O’nun ayaklarına kapandı; ve o bir Samiriyeliydi.

¹⁷İsa da cevap verip dedi: “Onların onu da temizlenmedi mi? Diğer dokuzu nerede?

¹⁸Bu yabancıdan başka Tanrı’yı yüceltmek için geri dönen olmadı mı?”¹

¹⁹İsa da ona, “Kalk, git; imanın seni kurtardı” dedi.

²⁰Ve Ferisiler tarafından, Tanrı’nın krallığı ne zaman gelir diye kendisine sorulduğunda, onlara cevap verip dedi: “Tanrı’nın krallığı gözle görülerek² gelmez;

²¹Ne de, ‘İşte burada’ ya da, ‘İşte orada’ diyeceklerdir; çünkü işte, Tanrı’nın krallığı içinizdedir.”

²²Ve öğrencilere dedi: “İnsanoğlu’nun günlerinden birini görmeyi arzu edeceğiniz günler gelecek ve görmeyeceksiniz.

²³Ve size, ‘İşte burada, ya da işte orada’ diyecekler; gitmeyin, ne de onları izleyin.

²⁴Çünkü gök altında bir uçtan çakan şimşek, gök altında öbür uca dek nasıl parlarsa, İnsanoğlu da kendi gününde öyle olacaktır.

²⁵Ama önce O’nun çok şeyler çekmesi ve bu kuşak tarafından reddolunması gerekir.

²⁶Ve Nuh’un günlerinde nasıl olduysa, İnsanoğlu’nun günlerinde de öyle olacaktır.

²⁷Nuh’un gemiye girdiği güne dek onlar yerler, içerler, evlenirler, evlendirilirlerdi; ve tufan gelip hepsini yok  etti.

²⁸Aynı şekilde, Lut’un günlerinde olduğu gibi onlar yerler, içerler, satın alırlar, satarlar, dikerler, bina ederlerdi;

²⁹Ama Lut Sodom’dan çıktığı gün, gökten ateşle kükürt yağdı ve hepsini yok etti.

³⁰İnsanoğlu’nun görüneceği günde de bu şekilde olacaktır.

³¹O günde kendisi damın üzerinde eşyası ise evin içinde olan bir kimse, onları almak için aşağı inmesin; ve tarlada olan aynı şekilde geri¹ dönmesin.

³²Lut’un karısını hatırlayın.^a

³³Her kim canını kurtarmaya çalışırsa, onu kaybedecektir; ve kim onu kaybederse, onu koruyacaktır.

³⁴Size diyorum, o gece bir yatakta iki kişi olacak, biri alınacak ve öbürü bırakılacak.

³⁵Birlikte buğday öğüten^b iki kadın olacak, biri alınacak ve öbürü bırakılacak.”

³⁶Tarlada iki adam olacak, biri alınacak ve öbürü bırakılacak.”

³⁷Ve onlar cevap verip kendisine, “Nerede, ya Rab?” dediler. O da onlara, “Leş neredeyse, kartallar da orada bir araya toplanacaklar” dedi.

Bölüm 18

¹Ve onlara, daima dua etmeleri ve hiç usanmamaları gerektiğini belirtmek için bir benzetme de söyleyip dedi:

²“Şehrin birinde Tanrı’dan korkmayan ve insana saygı göstermeyen bir yargıç vardı.

³Ve o şehirde dul bir kadın vardı; ve, ‘Bana karşı olan taraftan hakkımı al’² diyerek ona geliyordu.

⁴Ve o bir süre istemedi; ama sonradan kendi kendine dedi: ‘Her ne kadar ben Tanrı’dan korkmaz ve insana saygı göstermezsem bile,

⁵Bu dul kadın beni rahatsız ettiğinden dolayı yine de onun hakkını alacağım; ta ki, sürekli olarak gelip beni bezdirmesin.’”

⁶Ve Rab dedi: “Adaletsiz yargıcın ne söylediğini duyun.

⁷Ve Tanrı onlar için¹ sabırlı olmakla beraber, kendisine gece gündüz feryat eden seçilmişlerinin hakkını almayacak mı?

⁸Size derim ki, onların hakkını tez alacaktır. Ama İnsanoğlu geldiği zaman yeryüzünde iman bulacak mı?”

⁹Kendilerinin salih olduğuna güvenen ve geri kalanları hor gören bazılarına da şu benzetmeyi söyledi:

¹⁰“İki adam dua etmek için tapınağa çıktı; biri Ferisi diğeri vergi toplayıcısı idi.

¹¹Ferisi ayakta durup kendi kendine şöyle dua etti: ‘Ey Tanrı, sana şükrederim ki diğer insanlar gibi soyguncu,² haksız,³ zina işleyici, ya da şu vergi toplayıcısı gibi de değilim.

¹²Haftada iki kez oruç tutarım, bütün kazancımın ondalığını veririm.’

¹³Vergi toplayıcısı ise uzakta durarak gözlerini bile göğe kaldırmak istemiyordu; ancak, ‘Ey Tanrı, ben günahkâra merhmametli ol’ diyerek göğsüne vuruyordu.

¹⁴Size derim, öbür kişi değil de, bu adam salih olarak evine indi; çünkü kendini yükselten herkes alçaltılacak; ve kendini alçaltan yükseltilecektir.”

¹⁵Ve onlara dokunsun diye kendisine küçük çocukları da getirdiler; ama öğrenciler bunu görünce onları azarladılar.

¹⁶Ama İsa onları yanına çağırıp dedi: “Küçük çocukların bana gelmelerine izin verin ve onlara engel olmayın; çünkü Tanrı’nın krallığı böylelerinindir.

¹⁷Doğrusu size derim, her kim Tanrı’nın krallığını bir küçük çocuk gibi kabul etmezse, ona asla girmeyecektir.”

¹⁸Ve bir reis O’na, “İyi öğretmen, sonsuz hayatı miras almak için ne yapayım?” diye sordu.

¹⁹İsa da ona dedi: “Bana neden iyi diyorsun?¹ Yalnız Tanrı’dan başka kimse iyi değildir.

²⁰Emirleri bilirsin: Zina etmeyeceksin, adam öldürmeyeceksin, çalmayacaksın, yalan tanıklık etmeyeceksin, babana ve annene hürmet edeceksin.”^a

²¹O da, “Bunların hepsini gençliğimden beri tuttum”   dedi.

²²Ve İsa, bunu duyunca ona dedi: “Hâlâ bir eksiğin var; neyin varsa hepsini sat ve fakirlere dağıt ve göklerde hazinen olacaktır; ve gel ardımdan yürü.”

²³Ama o bu şeyleri duyunca çok kederlendi; çünkü çok zengindi.

²⁴Ama İsa, onun çok kederlendiğini görünce dedi: “Serveti olanlar Tanrı’nın krallığına ne kadar güçlükle girerler!

²⁵Çünkü devenin iğne deliğinden geçmesi, zengin adamın Tanrı’nın krallığına girmesinden daha kolaydır.”

²⁶Ve bunu duyanlar, “Öyleyse kim kurtulabilir?” dediler.

²⁷Ama O, “İnsanlar için² imkânsız olan şeyler Tanrı için mümkündür” dedi.

²⁸Ve Petrus, “İşte, biz her şeyi bırakıp senin ardından geldik” dedi.

²⁹O da onlara dedi: “Doğrusu size derim ki, Tanrı’nın krallığı uğruna ev, ya da anne baba, ya da kardeşler, ya da karı, ya da çocuklar bırakmış olan,

³⁰Bu zamanda kat kat fazlasını ve gelecek çağda sonsuz hayatı almayacak hiç kimse yoktur.”

³¹Ve Onikileri yanına alıp onlara dedi: “İşte, Yeruşalem’e çıkıyoruz ve peygamberler aracılığıyla İnsanoğlu hakkında yazılmış olan şeylerin hepsi tamamlanacaktır.

³²Çünkü uluslara teslim edilecek ve kendisiyle alay edilecek ve aşağılanacak ve üzerine tükürülecektir;

³³Ve O’nu kamçılayıp öldürecekler; ve üçüncü gün dirilecektir.”

³⁴Onlar ise bu şeylerin hiçbirini anlamadılar ve bu söz kendilerinden saklanmıştı; ve söylenen şeyleri farketmediler.

                ³⁵Ve öyle oldu ki, İsa Eriha’ya yaklaşırken, kör bir adam yol kenarında oturmuş dileniyordu.

³⁶Ve bir kalabalığın yakından geçtiğini duyarak, “Bu nedir” diye sordu.

³⁷Ve ona, Nasıralı İsa’nın yakından geçmekte olduğunu söylediler.

³⁸O da, “Ey Davut oğlu İsa, bana acı!” diyerek bağırdı.

³⁹Ve önden gidenler sussun diye onu azarladılar; ama o, “Ey Davut oğlu İsa, bana acı!” diye daha çok bağırdı.

⁴⁰Ve İsa durup onun kendisine getirilmesini emretti. Ve o yaklaşınca İsa ona,

⁴¹“Sana ne yapmamı istiyorsun” diye sordu. O da, “Ya Rab, görebileyim” dedi.

⁴²İsa da ona, “Görme gücüne kavuş; imanın seni kurtardı” dedi.

⁴³Ve hemen görmeye kavuştu ve Tanrı’yı yücelterek O’nun ardından gitti; ve bütün halk bunu görünce Tanrı’ya övgü sundular.

Bölüm 19

¹Ve İsa Eriha’ya girip içinden geçiyordu.

²Ve işte, Zakkay adıyla çağrılan bir adam vardı; vergi toplayıcıların başı olup zengindi.

³Ve İsa’nın kim olduğunu görmeye çalışıyordu; ve kalabalıktan dolayı göremiyordu, çünkü boyu kısaydı.

⁴Ve O’nu görebilsin diye önden ileri koşarak bir yabani incir ağacına çıktı; çünkü İsa o yoldan geçecekti.

⁵Ve İsa o yere gelince yukarı bakıp onu gördü; ve ona dedi: “Zakkay, acele et, aşağı in; çünkü bugün senin evinde kalmam gerek.”

⁶O da acele edip aşağı indi ve O’nu sevinçle kabul etti.

⁷Ve bunu gördükleri zaman, “Günahkâr bir adamla birlikte misafir olmak üzere evine girdi” diyerek hepsi mırıldandılar.

⁸Ama Zakkay ayağa kalkıp Rab’be dedi: “İşte, ya Rab,

malımın yarısını fakirlere veriyorum; ve eğer yalan suçlamayla bir kimsenin herhangi bir şeyini aldımsa, dört katını geri veririm.”

⁹İsa da ona dedi: “Bugün bu eve kurtuluş geldi; çünkü o da İbrahim’in bir oğludur.

¹⁰Çünkü İnsanoğlu kaybolmuş olanı aramaya ve kurtarmaya geldi.”

                ¹¹Ve onlar bu şeyleri dinlerken devam edip¹ bir benzetme söyledi; çünkü O, Yeruşalem’e yakındı; ve onlar, Tanrı’nın krallığının hemen görünmek üzere olduğunu sanıyorlardı.

¹²Onun için İsa dedi: “Soylu bir adam kendisine bir krallık alıp dönmek üzere uzak bir ülkeye gitti.

¹³Ve kendi kölelerinden onunu çağırarak onlara on mina^a verip onlara, ‘Ben gelinceye dek ticaret edin’ dedi.

¹⁴Ama vatandaşları ondan nefret ediyordu; ve, ‘Bunun, üzerimizde krallık etmesini istemeyiz’ diyerek ardından bir elçi gönderdiler.

¹⁵Ve öyle oldu ki, krallığı alıp geri döndüğünde, her birinin ticaretle ne kazandıklarını bilsin diye, kendilerine parayı vermiş olduğu bu kölelerin kendi yanına çağrılmasını emretti.

¹⁶Ve birincisi gelip, ‘Ey efendi, senin minan on mina kazandı’ dedi.

¹⁷O da ona dedi: ‘Aferin,² iyi köle! En azda sadık olduğun için, on şehir üzerine yetki sahibi ol.’

¹⁸Ve ikincisi gelip, ‘Ey efendi, senin minan beş mina kazandı’ dedi.

¹⁹Ve bu kişiye de, ‘Sen de beş şehir üzerinde ol’ dedi.

²⁰Ve bir diğeri gelip dedi: ‘Ey efendi, işte mendil içinde koruyup sakladığım minan;

²¹Çünkü senden korktum, çünkü sert bir adamsın; koymadığını³ alırsın ve ekmediğini biçersin.’

²²O da ona dedi:* ‘Kendi ağzından seni yargılayacağım, ey kötü köle! Benim sert bir adam olduğumu, koymadığım şeyi aldığımı ve ekmediğimi biçtiğimi biliyordun;

²³Öyleyse neden paramı bankaya vermedin ki, gelişimde onu faiziyle birlikte isterdim?’

²⁴Ve yanında duranlara, ‘Minayı ondan alın ve on minası olana verin.’ dedi.

²⁵(Onlar da kendisine, ‘Ey efendi, onun on minası var’ dediler.)

²⁶Çünkü size derim ki, her kimin varsa kendisine verilecektir; ama kimin yoksa, kendisinde olanı bile ondan alınacaktır.

²⁷Üstelik, üzerlerine krallık etmemi istemeyen o düşmanlarımı buraya getirin ve önümde öldürün.”

                ²⁸Ve bu şeyleri söyledikten sonra Yeruşalem’e çıkarak önde yürüyordu.

²⁹Ve öyle oldu ki, Zeytinlik denen dağdaki¹ Beytfaci ile Beytanya’ya yaklaşırken, öğrencilerinden ikisini gönderip dedi:

³⁰“Karşıdaki köye gidin; oraya girdiğinizde henüz hiçbir insanın üzerine binmediği bağlı bir sıpa bulacaksınız; onu çözüp getirin.

³¹Ve eğer bir kimse size, ‘Onu niçin çözüyorsunuz?’ diye sorarsa, ona şöyle dersiniz: ‘Çünkü Rab’bin ona ihtiyacı var.’”

³²Ve gönderilenler gittiler, O’nun kendilerine söylediği gibi buldular.

³³Ve sıpayı çözerlerken onun sahipleri kendilerine, “Sıpayı neden çözüyorsunuz?” dediler.

³⁴Onlar da, “Rab’bin ona ihtiyacı var” dediler.

³⁵Ve onu İsa’ya getirdiler; ve kendi giysilerini sıpanın üstüne atarak İsa’yı üstüne bindirdiler.

³⁶O da giderken onlar giysilerini yola seriyorlardı.

³⁷Ve İsa yaklaşırken, henüz Zeytinlik dağının inişindeyken, öğrenci kalabalığının hepsi görmüş oldukları bütün kudretli işler için sevinerek yüksek sesle Tanrı’yı övmeye başladılar;

³⁸“Rab’bin adıyla gelen Kral kutludur; gökte barış¹ ve en yücelerde yücelik!” diyorlardı.

³⁹Ve kalabalığın içinden Ferisilerin bazıları O’na, “Öğretmen, öğrencilerini azarla” dediler.

⁴⁰İsa da cevap verip onlara, “Size derim ki, eğer bunlar susarlarsa, taşlar bağıracaktır!” dedi.

⁴¹Ve O yaklaştığı zaman şehri görünce, onun üzerine ağlayarak dedi:

⁴²”Keşke sen, evet sen, hiç değilse senin bu gününde,  esenliğin için olan şeyleri bilmiş olsaydın! Ama şimdi onlar senin gözlerinden gizlenmişlerdir.

⁴³Çünkü senin üzerine günler gelecek ki, düşmanların çevrene siper yapacak ve etrafını kuşatıp seni her yandan sıkıştıracaklar;

⁴⁴Seni ve senin içindeki çocuklarını yere çalacaklar; ve sende taş üstünde taş bırakmayacaklar; çünkü sen ziyaretinin vaktini bilmedin.”

⁴⁵Ve tapınağa girip içindeki satıcıları ve satın alanları dışarı atmaya başladı;

⁴⁶Onlara, “‘Benim evim dua evidir’^a diye yazılmıştır; ama siz onu haydut ini yaptınız” dedi.

⁴⁷Ve her gün tapınakta öğretiyordu. Ama başkâhinlerle yazıcılar ve halkın ileri gelenleri O’nu yok etmeyi arıyorlardı;

⁴⁸Ve ne yapacaklarını bulamıyorlardı, çünkü bütün halk O’nu dinleyerek kendisine bağlanmıştı.

Bölüm 20

¹Ve öyle oldu ki, o günlerden birinde, tapınakta halka öğretir ve İncil’i vaaz ederken, başkâhinlerle yazıcılar, ihtiyarlarla birlikte O’nun üzerine vardılar;

²Ve O’na söyleyip dediler: “Bize söyle, bu şeyleri hangi yetkiyle yapıyorsun? Ya da bu yetkiyi sana veren kimdir?”

³O da cevap verip onlara dedi: “Ben de size bir şey soracağım ve bana söyleyin:

⁴“Yuhanna’nın vaftizi gökten mi, yoksa insanlardan mıydı?”

⁵Ve kendi aralarında muhakeme ederek¹ dediler: “Eğer gökten diyecek olursak, ‘Öyleyse neden ona inanmadınız?’ diyecektir.

⁶Ama eğer ki, ‘İnsanlardan’ diyecek olursak, bütün halk bizi taşlayacaktır; çünkü onlar Yuhanna’nın bir peygamber olduğuna kanmışlardır.”

⁷Ve nereden olduğunu bilmedikleri cevabını verdiler.

⁸İsa da onlara, “Ne de ben size bu şeyleri hangi yetkiyle yaptığımı söylerim” dedi.

                ⁹Ve halka şu benzetmeyi söylemeye başladı: “Bir adam bağ dikti ve onu bağcılara¹ kiralayıp uzun bir süre için ülkeden uzaklaştı.

¹⁰Ve bağın meyvesinden kendisine versinler diye, mevsiminde bağcılara bir köle gönderdi; ama bağcılar onu dövüp boş elle gönderdiler.

¹¹Ve başka bir köle daha gönderdi; ama onu da dövüp hakaret ederek boş elle gönderdiler.

¹²Ve yine bir üçüncüsünü gönderdi; onu da yaralayıp dışarı attılar.

¹³Ve bağ sahibi, ‘Ne yapayım? Sevgili oğlumu göndereceğim; belki onu görünce kendisine hürmet ederler’ dedi.

¹⁴Ama bağcılar onu görünce, ‘Mirasçı budur, gelin onu öldürelim de miras bizim olsun’ diyerek kendi aralarında muhakeme ettiler.

¹⁵Ve onu bağdan dışarı atıp öldürdüler. Bu yüzden bağın sahibi onlara ne yapacak?

¹⁶Gelip bu bağcıları yok edecek ve bağı başkalarına verecektir.” Onlar da bunu duyunca, “Asla bu olmasın!” dediler.

¹⁷Ama İsa onlara bakıp dedi: “Öyleyse şu yazılmış olan nedir? ‘Yapıcıların reddettiği taş, köşenin başı oldu.’^a

¹⁸O taşın üzerine düşen herkes parçalanacak; ama o, kimin üzerine düşerse onu ezip toz edecektir.”

¹⁹Ve başkâhinlerle yazıcılar o saatte O’na el atmak istediler ve halktan korktular; çünkü bu benzetmeyi kendilerine karşı söylediğini farkettiler.

                ²⁰Ve O’nu dikkatle gözleyerek, kendisini valinin yönetimine ve yetkisine teslim etmek üzere, konuşmasında O’nu yakalasınlar diye,¹ kendilerini salih gösteren gizli ajanlar gönderdiler.

²¹Ve O’na sorup dediler: “Ey öğretmen, senin doğrulukla konuşup öğrettiğini biliyoruz; ve kimsenin kişiliğine bakmazsın;² ama Tanrı’nın yolunu gerçeklikle öğretirsin;

²²Kayser’e vergi vermek, bizim için yasal mı yoksa değil mi?”

²³Ama İsa, onların kurnazlığını farkederek kendilerine dedi: “Neden beni deniyorsunuz?

²⁴Bana bir dinar gösterin. Onda kimin sureti³ ve yazısı vardır?” Ve onlar cevap verip, “Kayser’in” dediler.

²⁵O da onlara, “Öyleyse Kayser’in şeylerini Kayser’e ve Tanrı’nın şeylerini Tanrı’ya geri verin” dedi.

²⁶Ve onlar halkın önünde O’nu konuşmasında yakalayamadılar; ve O’nun cevabına şaşarak sustular.

²⁷Ölülerin dirilişinin var olduğunu inkâr eden Sadukilerden bazıları yanına gelerek O’na sorup dediler:

²⁸“Ey öğretmen, Musa bize yazmıştır: ‘Eğer herhangi birinin kardeşi evli olup da ölürse; ve çocuksuz ölürse, kardeşi o karıyı almalı ve kardeşine soy yetiştirmeli.’^a

²⁹O zaman, yedi kardeş vardı; ve birincisi bir karı aldı, çocuksuz öldü.

³⁰İkincisi de o kadını aldı ve çocuksuz öldü.

³¹Üçüncüsü de onu aldı; aynı şekilde yedisi de çocuk bırakmadan öldüler.

³²Hepsinden sonra kadın da öldü.

³³O zaman dirilişte kadın onların hangisinin karısı olacak? Çünkü yedisi de onu karı olarak aldılar.”

³⁴Ve İsa cevap verip onlara dedi: “Bu çağın⁴ çocukları evlenirler ve evlendirilirler;

³⁵Ama o çağa ve ölüler arasından dirilişe erişmeye lâyık sayılanlar, ne evlenirler, ne evlendirilirler;

³⁶Çünkü, ne de artık ölebilirler; çünkü onlar melekler gibidirler;¹ ve dirilişin oğulları olarak, onlar Tanrı’nın oğullarıdırlar.

³⁷Ama Musa dahi çalı bölümünde Rab’bi, ‘İbrahim’in Tanrısı, İshak’ın Tanrısı ve Yakub’un Tanrısı’ diye çağırdığı zaman, ölülerin dirildiklerini göstermiş oldu.

³⁸Çünkü O, ölülerin değil, ancak dirilerin Tanrı’sıdır; çünkü O’nun için hepsi yaşıyorlar.”

³⁹Ve yazıcılardan bazıları cevap verip, “Ey öğretmen, iyi konuştun” dediler.

⁴⁰Ve artık O’na hiçbir şey sormaya cesaret etmediler.

                ⁴¹İsa da onlara dedi: “Nasıl diyorlar ki, ‘Mesih Davut’un oğludur?’

⁴²Çünkü Davut’un kendisi Mezmurlar kitabında diyor:

‘Rab Rabbime dedi:

⁴³Ben düşmanlarını ayaklarına basamak yapıncaya² dek, sağımda otur’^a

⁴⁴Böylece Davut O’nu Rab diye çağırıyorsa, O nasıl onun oğlu olur?”

                ⁴⁵Ve bütün halk dinlerken öğrencilerine dedi:

⁴⁶“Uzun kaftanlar içinde dolaşmayı isteyen ve çarşı meydanlarında selamları ve havralarda baş kürsüleri ve ziyafetlerde baş yerleri seven yazıcılardan sakının;

⁴⁷Onlar ki, dul kadınların evlerini yutarlar; ve gösteriş olarak uzun dualar ederler; bunlar daha büyük yargıya uğrayacaklardır.”

Bölüm 21

¹Ve İsa gözünü kaldırıp hazineye³ armağanlarını atan zenginleri gördü.

²Ve oraya iki pul^b atan yoksul bir dul kadın da gördü.

³Ve dedi: “Gerçekten size derim ki, bu yoksul dul hepsinden daha çok attı;

⁴Çünkü bunların hepsi Tanrı’nın armağanları kutusuna kendi bolluklarından attılar; ama o kendi yoksulluğundan, yaşam için gerekli bütün varını attı.

                ⁵Ve bazıları tapınağın güzel taşlarla ve adanmış armağanlarla süslenmiş olduğunu söylerken, O dedi:

⁶“Sizin gördüğünüz bu şeylere gelince, günler gelecek ki, o günlerde yıkılmadık taş üstünde taş bırakılmayacak.”

⁷Onlar da kendisine sorup dediler: “Öğretmen, öyleyse bu şeyler ne zaman olacak? Ve bu şeyler olmak üzereyken belirti ne olacak?”

⁸Ve İsa dedi: “Dikkat edin ki saptırılmayasınız; çünkü birçokları, ‘Ben O’yum ve vakit yaklaştı’ diyerek benim adımla gelecekler; onun için onların ardından gitmeyin.

⁹Savaşlar ve karışıklıklar¹ hakkında duyduğunuz zaman dehşete düşmeyin; çünkü önce bunların olması gerek; ama son hemen gelmez.”²

¹⁰O zaman onlara dedi: “Ulus ulusa karşı ve krallık krallığa karşı kalkacak;

¹¹Hem de değişik yerlerde büyük depremler ve kıtlıklar ve vebalar³ olacak; korkunç görünümler⁴ ve gökten büyük belirtiler olacak.

¹²Ama bütün bunlardan önce benim adımdan ötürü sizi havralara ve zindanlara teslim ederek, krallar ve valiler önüne çıkararak, size el atacak ve zulmedecekler.

¹³Ama size bu tanıklık için olacaktır.

¹⁴Onun için savunmanızı⁵ önceden düşünmemeyi yüreğinize koyun;

¹⁵Çünkü ben size ağız ve bilgelik vereceğim ki, size karşı duranların hepsi buna karşı söyleyemeyecek ya da duramayacaklar.

¹⁶Ama siz, anne baba ve kardeşler ve akraba ve dostlar tarafından bile ele verileceksiniz ve sizlerden bazılarını öldürecekler.

¹⁷Ve benim adımdan ötürü herkes tarafından nefret edileceksiniz.

¹⁸Ama başınızın bir kılı asla yok olmayacaktır.

¹⁹Katlanıp dayanmanızla canlarınızı kazanacaksınız.⁶

²⁰Ama Yeruşalem’in ordular tarafından kuşatıldığını

gördüğünüzde, o zaman bilin ki onun yıkımı¹ yaklaşmıştır.

²¹O zaman Yahudiye’de olanlar dağlara kaçsınlar; ve onun içinde olanlar dışarı çıksınlar; kırlarda olanlar da onun içine girmesinler.

²²Çünkü yazılmış olan bütün şeyler yerine gelsin diye, bunlar öç alma günleridir.

²³Ama o günlerde vay gebe olanlara ve emzikli olanlara! Çünkü ülkenin üzerine büyük sıkıntı ve bu halk üzerine gazap olacaktır.

²⁴Ve kılıcın ağzıyla düşecekler ve bütün uluslara tutsak olarak götürülecekler; ve ulusların zamanları tamamlanıncaya dek, Yeruşalem uluslar tarafından çiğnenecektir.

²⁵Ve güneşte, ayda ve yıldızlarda belirtiler olacak; ve yeryüzünde ulusların şaşkınlıkla birlikte sıkıntıları olacak; denizin ve dalgaların uğultusu olacak;²

²⁶Korkudan ve dünya üzerine gelmekte olan şeyleri beklemekten insanlar bayılacaklar; çünkü göklerin güçleri sarsılacaktır.

²⁷Ve o zaman İnsanoğlu’nun bulut içinde kudretle ve  büyük yücelikle geldiğini göreceklerdir.

²⁸Ama bu şeyler olmaya başlayınca yukarı bakın ve başlarınızı kaldırın; çünkü kurtuluşunuz yaklaşıyor.”

²⁹Ve onlara bir benzetme söyledi: “İncir ağacına ve bütün ağaçlara bakın.

³⁰Onlar henüz yaprak sürdüklerinde onlara bakarak artık yazın yakın olduğunu siz kendiliğinizden anlarsınız.

³¹Siz de böylece, bu şeylerin gerçekleştiğini gördüğünüz zaman bilin ki Tanrı’nın krallığı yakındır.

³²Doğrusu size derim ki, bütün bunlar yerine gelinceye dek bu soy göçüp gitmeyecektir.

³³Gök ve yer geçip gidecek, ama benim sözlerim asla geçip gitmeyecektir.

³⁴Ama kendinize dikkat edin; olmaya ki, aşırı yiyip içmeyle ve sarhoşlukla ve hayatın kaygılarıyla yürekleriniz yüklensin ve o gün aniden üzerinize gelmiş olsun;

³⁵Çünkü bütün yeryüzünde oturanların hepsinin üzerine bir tuzak gibi gelecektir.

³⁶Onun için her an dua ederek uyanık durun ki, olmak üzere olan bütün bu şeylerden kaçmaya lâyık sayılasınız ve İnsanoğlu’nun önünde durabilesiniz.”

                ³⁷Ve gündüzleri tapınakta öğretiyor, geceleri de dışarı çıkıp Zeytinlik denilen dağda kalıyordu.

³⁸Ve sabah erkenden bütün halk O’nu dinlemek için tapınağa, O’na geliyordu.

Bölüm 22

¹Fısıh^a denilen mayasız ekmek bayramı yaklaşıyordu.

²Ve başkâhinlerle yazıcılar O’nu nasıl öldüreceklerini araştırıyorlardı; çünkü halktan korkuyorlardı.

³Ve Şeytan, Onikilerden¹ olan İskariyot takma adlı Yahuda’nın içine girdi.

⁴Ve gidip, O’nu nasıl onların eline verebileceğini başkâhinler ve reislerle konuştu.

⁵Onlar da sevindiler ve kendisine para vermek için anlaştılar.

⁶O da anlaşmaya varıp² kalabalığın yokluğunda O’nu onların eline vermek için fırsat arıyordu.

                ⁷Fısıh kuzusunun kesilmesi gereken mayasız ekmek günü geldi.

⁸Ve İsa, Petrus’la Yuhanna’yı gönderip dedi: “Gidin bizim için Fıshı hazırlayın ki onu yiyelim.”

⁹Onlar ise kendisine, “Nerede hazırlamamızı istiyorsun?” dediler.

¹⁰O da onlara dedi: “İşte, şehre girdiğinizde su testisi taşıyan bir adam sizi karşılayacak; onun gireceği eve onun ardından gidin.

¹¹Ve ev sahibine diyeceksiniz: ‘Öğretmen sana, öğrencilerimle birlikte Fıshı yiyeceğim misafir odası nerededir?’ diyor.

¹²Ve o size üst katta, döşenmiş büyük bir oda gösterecek; orada hazırlayın.”

¹³Onlar da gittiler, İsa’nın kendilerine dediği gibi buldular ve Fıshı hazırladılar.

¹⁴Ve saati gelince İsa, on iki resuller de kendisiyle birlikte yemeğe oturdu.

¹⁵Ve onlara dedi: “Ben elem çekmeden önce bu Fıshı sizinle birlikte yemeyi büyük özlem ile arzuladım;¹

¹⁶Çünkü size derim ki, Tanrı’nın krallığında yerine gelinceye dek,² ondan artık hiç yemeyeceğim.”

¹⁷Ve bir kâse aldı, teşekkür sunarak dedi: “Bunu alın ve aranızda paylaşın;

¹⁸Çünkü size derim ki, Tanrı’nın krallığı gelinceye dek, ben asmanın ürününden hiç içmeyeceğim.”

¹⁹Ve ekmeği³ aldı, teşekkür sunup onu kırdı ve, “Bu sizin için verilen benim bedenimdir; bunu benim anılmam için yapın” diyerek onlara verdi.

²⁰Aynı şekilde, akşam yemeğini yedikten sonra kâseyi de alıp dedi: “Bu kâse, sizin için akıtılan benim kanımda yeni antlaşmadır.

²¹Ama işte, beni ele verenin eli benimle birlikte sofradadır.

²²Ve İnsanoğlu gerçekten kararlaştırıldığı üzere gidiyor; ama kimin aracılığıyla ele veriliyorsa, vay o adama!”

²³Ve o zaman, onlardan bunu yapacak olan kim olabilir diye, kendi aralarında soruşturmaya başladılar.

                ²⁴Onlardan hangisi daha büyük sayılacak diye, aralarında bir çekişme de oldu.

²⁵Ve İsa onlara dedi: “Ulusların kralları, onların üzerinde egemenlik sürerler; ve onların üzerinde yetki kullananlar, iyilik edenler diye çağrılırlar.

²⁶Ama siz böyle olmayacaksınız; ancak aranızda en büyük olan, en küçük gibi olsun; önderlik eden de hizmet eden gibi olsun.

²⁷Çünkü hangisi daha büyük, sofrada oturan mı, yoksa hizmet eden mi? Sofrada oturan değil mi? Ama ben sizin aranızda hizmet eden gibiyim.

²⁸Ama denenmelerimde benimle birlikte duranlar¹ sizlersiniz.

²⁹Ve Babam bana krallık tayin ettiği gibi, ben de size bir krallık tayin ettim.

³⁰Öyle ki, krallığımda benim soframda yiyip içesiniz ve İsrail’in on iki kabilesine hükmederek² tahtlar üzerinde oturasınız.”

                ³¹Ve Rab dedi: “Simun, Simun, işte, buğday gibi kalburlamak üzere, Şeytan sizi elde etmek için istekte bulundu;

³²Ama imanın tükenmesin diye ben senin için dua ettim; ve sen geri döndüğün zaman kardeşlerini güçlendir.”

³³O da İsa’ya, “Ya Rab, ben seninle birlikte hem zindana, hem de ölüme gitmeye hazırım” dedi.

³⁴Ve O dedi, “Sana derim ki Petrus, beni tanıdığını sen üç kez inkâr etmeden önce bugün horoz ötmeyecek”

                ³⁵Ve onlara, “Ben sizi kesesiz ve torbasız ve çarıksız gönderdiğim zaman hiçbir şeyde eksiğiniz var mıydı?” dedi. Onlar da, “Hiçbir şeyde” dediler.

³⁶O zaman onlara dedi: “Ama şimdi, kesesi olan onu alsın, aynı şekilde torbayı da alsın; ve kılıcı olmayan giysisini satsın ve bir tane satın alsın.

³⁷Çünkü size derim ki, yazılmış olan şu sözün bende yerine gelmesi gerektir: ‘Ve yasasızlarla birlikte sayıldı.’^a Çünkü benim hakkımdaki şeyler de yerine gelecektir.”³

³⁸Ve onlar, “Ya Rab, işte burada iki kılıç var” dediler. O da onlara, “Yeter!” dedi.

³⁹Ve dışarı çıkıp adeti üzere Zeytinlik dağına gitti; öğrencileri de O’nun ardından gittiler.

⁴⁰Ve o yere varınca onlara, “Dua edin ki, denenmeye¹ girmeyesiniz” dedi.

⁴¹Ve onlardan bir taş atımı kadar ayrıldı ve diz çöküp,

⁴²“Ey Baba, eğer istersen bu kâseyi benden uzaklaştır;

ancak benim isteğim değil, ama seninki olsun” diyerek dua etti.

⁴³Ve gökten O’na bir melek görünüp O’nu güçlendirdi.

⁴⁴Ve şiddetli ıstırap² içinde bulunarak, daha çok hararetle dua etti; ve O’nun teri yer üzerine düşen büyük kan damlaları gibiydi.

⁴⁵Ve duadan kalkıp öğrencilerin yanına gelince, onları üzüntüden uyumakta buldu;

⁴⁶Ve onlara, “Neden uyuyorsunuz? Kalkın dua edin ki, denenmeye düşmeyesiniz” dedi.

                ⁴⁷Ve O henüz konuşurken işte, bir kalabalık ve Yahuda denilen Onikilerden biri, onların önünde geliyordu; ve İsa’yı öpmek için O’na yaklaştı.

⁴⁸Ama İsa ona, “Yahuda, İnsanoğlu’nu bir öpüşle mi ele veriyorsun?” dedi.

⁴⁹Ve O’nun çevresindekiler ne olacağını görünce O’na, “Ya Rab, kılıçla vuralım mı?” dediler.

⁵⁰Ve onlardan biri başkâhinin kölesine vurup onun sağ kulağını kopardı.

⁵¹İsa da cevap verip, “Bırakın, yeter!”³ dedi; ve onun kulağına dokunarak onu iyileştirdi.

⁵²Ve İsa, üzerine gelen başkâhinlerle tapınak reislerine ve ihtiyarlara dedi: “Bir hayduda karşıymış gibi kılıçlar ve sopalarla mı geldiniz?

⁵³Her gün ben tapınakta sizinle birlikteyken, bana karşı el uzatmadınız; ama bu sizin saatinizdir ve karanlığın gücüdür.”

                ⁵⁴Ve O’nu yakalayıp götürdüler; ve başkâhinin evine getirdiler. Petrus da uzaktan izliyordu.

⁵⁵Ve onlar avlunun ortasında ateş yakıp birlikte oturunca, Petrus onların arasında oturdu.

⁵⁶Ve bir hizmetçi kız onun ateş ışığında oturduğunu görerek, ona dikkatle bakıp, “Bu kişi de O’nunla birlikteydi” dedi.

⁵⁷Ama o, “Kadın, ben O’nu tanımıyorum” diyerek O’nu inkâr etti.

⁵⁸Ve biraz sonra başka biri onu görüp, “Sen de onlardansın!” dedi. Ama Petrus, “Ey adam, değilim” dedi.

⁵⁹Ve yaklaşık bir saat geçtikten sonra başka biri, “Gerçekten bu kişi de O’nunla birlikteydi; çünkü o da bir Galilelidir” diyerek ısrar etti.

⁶⁰Ama Petrus, “Ey adam, senin ne dediğini bilmem” dedi. Ve o henüz konuşurken, hemen horoz öttü.

⁶¹Ve Rab dönüp Petrus’a baktı. Petrus da Rab’bin nasıl kendisine, “Horoz ötmeden önce sen beni üç kez inkâr edeceksin” dediği sözü hatırladı.

⁶²Ve Petrus dışarı çıkıp acı acı ağladı.

⁶³Ve İsa’yı tutan adamlar O’nunla alay ettiler; O’nu dövdüler.

⁶⁴Ve gözlerini bağlayıp¹ yüzüne tokat atıyor ve kendisine, “Sana vuran kimdir? peygamberlik et!” diyerek soruyorlardı.

⁶⁵Ve küfrederek O’na başka birçok şeyler söylediler.

                ⁶⁶Ve gündüz olunca halkın ihtiyarlar heyeti, başkâhinler ve yazıcılar toplandılar; ve O’nu kendi meclislerine^a götürüp,

⁶⁷“Eğer sen Mesih isen bize söyle” dediler. O da onlara dedi: “Eğer size söylersem hiç inanmayacaksınız;

⁶⁸Ve ben de eğer size sorarsam, bana asla ne cevap vereceksiniz, ne de beni salıvereceksiniz.

⁶⁹Ama bundan sonra İnsanoğlu Tanrı’nın kudretinin sağında oturmuş olacaktır.”

⁷⁰Ve onların hepsi, “Öyleyse sen Tanrı’nın Oğlu musun?” dediler. O da onlara, “Siz de diyorsunuz, öyle ki, ben      O’yum” dedi.

⁷¹Onlar da, “Artık tanıklığa ne ihtiyacımız var? Çünkü kendimiz O’nun ağzından işittik” dediler.

Bölüm 23

¹Ve onların bütün topluluğu kalkıp O’nu Pilatus’a götürdüler.

²Ve, “Biz bu kişiyi, ulusumuzu saptırmakta ve kendisinin kral Mesih olduğunu söyleyerek Kayser’e vergi verilmesini yasaklamakta bulduk” diyerek O’nu suçlamaya başladılar.

³Pilatus da O’na, “Sen Yahudilerin kralı mısın?” diye sordu. Ve İsa ona cevap verip, “Söylediğin gibidir”¹ dedi.

⁴Ve Pilatus başkâhinlerle kalabalıklara, “Ben bu adamda hiçbir suç bulmuyorum” dedi.

⁵Ama onlar, “Galile’den başlayarak hatta buraya dek, baştan başa bütün Yahudiye’de öğreterek halkı kışkırtıyor” diyerek ısrar ediyorlardı.

⁶Ama Pilatus Galile’den söz edildiğini duyunca, O’nun² Galileli olup olmadığını sordu.

⁷Ve Hirodes’in yetkisindeki bölgeden olduğunu öğrenince, O’nu Hirodes’e gönderdi; o günlerde O da Yeruşalem’deydi.

⁸Ve Hirodes İsa’yı görünce çok sevindi; çünkü O’nun hakkında çok şeyler duyduğu için çoktan beri O’nu görmeyi arzu ediyordu; ve O’nun tarafından yapılacak bir mucizeyi görmeyi umuyordu.

⁹Ve O’nu birçok sözlerle sorguladı; ama İsa, ona hiç cevap vermedi.

¹⁰Ve başkâhinlerle yazıcılar ayağa kalkıp, O’nu şiddetle suçladılar.

¹¹Hirodes de askerleriyle birlikte O’nu aşağılayıp alay etti; O’na parlak bir kaftan giydirerek O’nu Pilatus’a geri gönderdi.

¹²O gün Pilatus’la Hirodes, her ikisi birbirleriyle dost oldular; çünkü daha önce aralarında düşmanlık vardı.

                ¹³Pilatus başkâhinleri ve reisleri ve halkı bir araya çağırıp onlara dedi:

¹⁴“Siz bu adamı halkı saptıran biri olarak bana getirdiniz; ve işte, ben O’nu sizin önünüzde sorgulayarak, O’na karşı suçlamada bulunduğunuz şeylerde, bu adamda suçlanabilir hiçbir şey görmedim.

¹⁵Ne de Hirodes gördü; çünkü sizi ona gönderdim;¹ ve işte, O’nun tarafından ölümü hak edecek hiçbir şey yapılmamıştır.

¹⁶Onun için O’nu dövüp salıvereceğim.”

¹⁷Şimdi, bayramda onlara birisini salıvermesi gerekiyordu.

¹⁸Ama onlar tek bir halk kitlesi hâlinde, “Bunu ortadan kaldır ve bize Barabbas’ı salıver” diyerek bağırdılar.

¹⁹O adam, şehirde olmuş bir ayaklanmadan ve cinayetten dolayı hapse atılmıştı.

²⁰O zaman Pilatus, İsa’yı salıvermek isteyerek onlara yine seslendi.

²¹Ama onlar, “Çarmıha ger, O’nu çarmıha ger!” diyerek bağırdılar.

²²Ve üçüncü kez onlara dedi: “Neden, ne kötülük etti?² Kendisinde ölümü gerektiren hiçbir sebep bulmadım; onun için O’nu dövüp salıvereceğim.”

²³Ama onlar, O’nun çarmıha gerilmesini isteyerek yüksek sesle ısrar ediyorlardı. Ve onlar ile başkâhinlerin sesleri üstün geldi.

²⁴Pilatus da onların isteklerinin yapılmasına karar verdi.

²⁵Ve istedikleri kişiyi, ayaklanma ve cinayetten dolayı hapse atılmış olanı onlara salıverdi; ama İsa’yı onların isteğine teslim etti.

²⁶Ve O’nu götürürlerken, tarladan gelmekte olan bir Kireneliyi, Simun’u, tuttular; ve İsa’nın ardından taşımak üzere çarmıhı ona yüklediler.

²⁷Halktan ve O’na dövünüp ağlayan kadınlardan büyük bir kalabalık O’nu izliyordu.

²⁸İsa da onlara dönüp dedi: “Ey Yeruşalem kızları, benim için ağlamayın, ama kendiniz ve çocuklarınız için ağlayın.

²⁹Çünkü işte, günler geliyor ki o günlerde, ‘Kısırlara

ve doğurmamış olan rahimlere ve emzirmemiş olan memelere ne mutlu!’ diyecekler.

³⁰O zaman dağlara, ‘Üzerimize düşün’ ve tepelere, ‘Bizi örtün’ demeye başlayacaklar.

³¹Çünkü, eğer ki yaş ağaçta bu şeyleri yaparlarsa, kuruda neler olacaktır?”

³²Ve idam edilmek üzere başka iki suçlu da, O’nunla birlikte götürülüyordu.

³³Ve Kafatası denilen yere geldikleri zaman, orada O’nu ve biri sağında biri solunda olarak suçluları çarmıha gerdiler.

³⁴Ve İsa, “Baba, onları bağışla; çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar” dedi. Ve O’nun giysilerini paylaşarak kura attılar.

³⁵Halk da durup bakıyordu; ve onlarla birlikte reisler de O’nunla alay ederek, “Başkalarını kurtardı; eğer bu, Tanrı’nın seçilmişi olan Mesih ise, kendisini kurtarsın” diyorlardı.

^36-37Ve askerler de yaklaşıp kendisine sirke sunarak, “Eğer sen Yahudilerin kralıysan, kendini kurtar” deyip  O’nunla alay ettiler.

³⁸Ve O’nun üzerinde¹ Yunanca, Latince ve İbranice harflerle yazılı şu yazı da vardı: YAHUDİLERİN KRALI BUDUR.

         ³⁹Şimdi, asılmış olan suçlulardan biri, “Eğer sen Mesih isen, kendini ve bizi kurtar” diyerek O’na küfrediyordu.

⁴⁰Ama öbürü onu azarlayarak cevap verip dedi: “Sen ki aynı hüküm altındasın, Tanrı’dan korkmuyor musun?

⁴¹Ve biz, gerçekten haklı olarak yargılanmaktayız; çünkü yaptıklarımıza yaraşan karşılığı alıyoruz; ama bu kişi yanlış² hiçbir şey yapmadı.”

⁴²Ve İsa’ya, “Ya Rab, krallığında geldiğin zaman beni an” dedi.

⁴³İsa da ona, “Doğrusu sana derim, bugün sen benimle birlikte cennette olacaksın” dedi.

⁴⁴Ve saat altı¹ dolaylarıydı; ve saat dokuza kadar bütün ülkenin² üzerine karanlık çöktü;

⁴⁵Ve güneş karardı; ve tapınağın perdesi ortasından yırtıldı.

⁴⁶Ve İsa yüksek sesle bağırarak, “Baba, ruhumu senin ellerine bırakıyorum” dedi. Ve bunu söyledikten sonra ruhunu verdi.

⁴⁷Şimdi, yüzbaşı olanları görünce, “Gerçekten bu adam salih biriydi” diyerek Tanrı’yı yüceltti.

⁴⁸Ve o manzara³ için bir araya gelen bütün kalabalıklar, olan şeyleri görünce, göğüslerini döverek geri döndüler.

⁴⁹Ve O’nun bütün tanıdıkları, Galile’den O’nun ardından gelen kadınlar da bu şeylere bakarak uzakta durdular.

⁵⁰Ve işte, meclis üyesi olan Yusuf adında bir adam, iyi ve salih bir adam,

⁵¹(Onların öğütlerine ve işlerine razı olmayan bu adam), Yahudilerin Arimatea şehrinden olup, kendisi de Tanrı’nın krallığını bekliyordu;

⁵²Pilatus’a gidip İsa’nın cesedini istedi.

⁵³Ve O’nu aşağıya indirip keten beze sardı; ve içine henüz hiç kimsenin konulmadığı kaya içine oyulmuş bir mezara yatırdı.

⁵⁴Ve hazırlık günüydü ve Şabat günü yaklaşıyordu.

                ⁵⁵O’nunla birlikte Galile’den gelmiş olan kadınlar da ardından gittiler; mezarı ve O’nun cesedinin nasıl yatırıldığını gördüler.

⁵⁶Ve geri dönüp hoş kokulu baharatlar ile yağlar⁴ hazırladılar; ve Şabat günü emir uyarınca istirahat ettiler.

Bölüm 24

¹Ama haftanın ilk günü, şafağın erken vaktinde, hazırlamış oldukları kokulu baharatları getirerek, başkaları da birlikte olarak mezara geldiler.

²Taşı da mezardan yuvarlanmış buldular.

³Ve içeri girip Rab İsa’nın cesedini bulmadılar.

⁴Ve öyle oldu ki, onlar bunun hakkında şaşırmışken, işte, parıldayan giysiler içinde iki adam yanlarında durdu;

⁵Ve korkuyla dolup yüzlerini yere eğerken adamlar onlara dediler: “Diri olanı neden ölüler arasında arıyorunuz?

⁶O burada değil, ama dirilmiştir; daha Galile’deyken    O’nun size nasıl konuştuğunu hatırlayın.

⁷‘İnsanoğlu’nun, günahkâr insanların ellerine verilmesi ve çarmıha gerilmesi ve üçüncü gün dirilmesi gerektir’ diyordu.”

⁸Onlar da O’nun sözlerini hatırladılar;

⁹Ve mezardan geri dönüp bütün bu şeyleri Onbirlere ve geri kalanların hepsine anlattılar.

¹⁰Şimdi, bu şeyleri resullere söyleyenler, Magdala’lı Meryem ve Yoanna ve Yakub’un annesi Meryem ve onlarla birlikte olan diğer kadınlardı.

¹¹Ve onların sözleri, kendilerine boş konuşma gibi göründü; ve onlara inanmadılar.

¹²Ama Petrus kalkıp mezara koştu; ve aşağı eğilerek keten bezleri yalnız olarak serili gördü;* ve olan şeylere şaşarak kendi evine gitti.

¹³Ve işte, aynı gün onlardan ikisi Yeruşalem’den altmış ok atımı uzaklıktaki Emmaus denilen bir köye gidiyorlardı.

¹⁴Ve olan bütün bu şeyler hakkında birbirleriyle konuşuyorlardı.

¹⁵Ve öyle oldu ki, onlar konuşup tartışırlarken, İsa kendisi yaklaştı, onlarla birlikte gitti.

¹⁶Ama O’nu tanımamak için gözleri tutulmuştu.

¹⁷Ve onlara, “Yürürken birbirinizle söyleştiğiniz bu sözler nedir ve neden üzgünsünüz?” dedi.

¹⁸Ve adı Kleopas olan onlardan biri cevap verip O’na dedi: “Yeruşalem’de olup da bu günlerde onda olan şeyleri bilmeyen tek yabancı konuk sen misin?”

¹⁹O da onlara, “Hangi şeyler?” dedi; ve O’na dediler: “Tanrı’nın ve bütün halkın önünde, işte ve sözde güçlü bir peygamber olan Nasıralı İsa ile ilgili şeyler;

²⁰Ve başkâhinlerle reislerimiz O’nu nasıl ölüm hükmüne teslim edip çarmıha gerdiler.

²¹Oysa biz, İsrail’i kurtaracak olan O’dur diye ümit ediyorduk. Ve ayrıca, bütün bunların yanısıra bu şeyler olalı bugün üçüncü gündür.

²²Bundan başka, bizden bazı kadınlar sabah erkenden mezara gittiklerinde,

²³O’nun cesedini bulmayarak geldiler, O’nun diri olduğunu söyleyen meleklerin bir görüntüsünü¹ de görmüş olduklarını söyleyerek bizi şaşkın ettiler.

²⁴Ve bizimle birlikte olanlardan bazıları mezara gidip, kadınların da dedikleri gibi öyle buldular; ama O’nu görmediler.”

²⁵Ve onlara dedi: “Ey akılsızlar ve peygamberlerin bütün söylediklerine inanmakta yavaş yürekli olanlar!

²⁶Mesih’in bu şeyleri çekmesi ve yüceliğine girmesi gerekli değil miydi?”

²⁷Ve Musa ile bütün peygamberlerden başlayarak, Kutsal Yazıların hepsinde kendisiyle ilgili şeyleri onlara açıkladı.²

²⁸Ve gitmekte oldukları köye yaklaştılar; ve O, daha ileriye gidecekmiş gibi davrandı.

²⁹Onlar da, “Bizimle birlikte kal, çünkü akşama doğrudur ve gün batmaktadır” diyerek O’nu zorladılar. Ve onlarla birlikte kalmak üzere içeri girdi.

³⁰Ve öyle oldu ki, onlarla birlikte sofraya³ otururken, ekmeği alıp bereketledi ve kırıp onlara verdi.

³¹Ve onların gözleri açıldı, O’nu tanıdılar; ve O, onlar tarafından görünmez oldu.

³²Onlar da birbirlerine dediler: “O, yolda bizimle konuşurken ve bize Kutsal Yazıları açarken, içimizde yüreğimiz yanmıyor muydu?”

³³Ve aynı saatte kalkıp Yeruşalem’e geri döndüler; ve

Onbirler ile onlarla birlikte olanları bir arada toplanmış buldular ve,

³⁴“Rab gerçekten dirildi ve Simun’a göründü” diyorlardı.

³⁵Onlar da yolda olan şeyleri ve ekmek kırdığında O’nun kendileri tarafından nasıl tanınmış olduğunu anlattılar.

³⁶Ve onlar bu şeyleri anlatırlarken, İsa kendisi ortalarında durup onlara, “Size esenlik!” dedi.

³⁷Ama onlar dehşete kapılıp korkuyla dolarak, bir ruh gördüklerini sandılar.

³⁸Ve onlara dedi: “Neden huzursuz¹ oldunuz? Ve yüreğinizde neden düşünceler doğuyor?

³⁹Ellerime ve ayaklarıma bakın ki benim, kendim; bana dokunun ve görün; çünkü bende olduğunu gördüğünüz gibi, bir ruhun eti ve kemiği olmaz.”

⁴⁰Ve bunu söyleyince onlara ellerini ve ayaklarını gösterdi.

⁴¹Ama onlar sevinçten henüz inanmamakta ve şaşmaktayken onlara dedi: “Burada yiyecek bir şeyiniz var mı?”

⁴²Kendisine bir parça kızarmış balıkla bir parça bal peteği verdiler.

⁴³Ve alıp onların önünde yedi.

⁴⁴Ve onlara dedi: “Musa’nın yasasında ve peygamberlerde ve Mezmurlarda benim hakkımda yazılmış olan bütün şeylerin yerine gelmesi gerektir diye, ben daha sizinle birlikteyken söylediğim sözler bunlardır.”

⁴⁵O zaman Kutsal Yazıları anlamaları için onların anlayışlarını açtı.

⁴⁶Ve onlara dedi: “Öyle yazılmıştır; ve öylece Mesih’in  elem çekmesi ve üçüncü gün ölüler arasından dirilmesi gerektir;

⁴⁷Ve Yeruşalem’den başlayarak bütün uluslara, O’nun adında tövbe ve günahların bağışlanması ilân edilmelidir.

⁴⁸Siz de bu şeylerin tanıklarısınız.

⁴⁹Ve işte, ben üzerinize Babamın vaadini göndereceğim; ama yukarıdan size güç giydirilinceye dek siz şehirde kalın.”

⁵⁰Ve onları dışarıya, Beytanya’ya kadar çıkardı; ve ellerini kaldırıp onları kutsadı.

⁵¹Ve öyle oldu ki, onları kutsarken kendilerinden ayrıldı ve göğe, yukarı götürüldü.¹

⁵²Onlar da O’na tapınarak büyük sevinçle Yeruşalem’e döndüler;

⁵³Ve Tanrı’yı yüceltip överek sürekli tapınaktaydılar. Amin.